lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.368192 Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Okur Özyeterlikleri ile Okuduklarını Anlama Becerileri Arasındaki İlişki Correlation between the Reader Self-Efficacy Perceptions of 8th Grade Students and their Reading Comprehension Skills Altunkaya Hatice ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE EĞİTİMİ BÖLÜMÜ 01 30 2018 6 1 202 219 12 18 2017 01 23 2018 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

Çalışmada, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okur özyeterlikalgıları ile okuduklarını anlama becerileri arasındaki ilişkiaraştırılmıştır. Veri toplama araçlarıolarak Ülper, Yaylı ve Karakaya (2013) tarafından geliştirilmiş “Okur ÖzyeterlikÖlçeği” ve Dedebali ve Saracaloğlu (2010) tarafından geliştirilen“Okuduğunu Anlama Akademik Başarı Testi” kullanılmıştır. Söz konusu ölçek vetest Türkiye’nin batısında bir ilde ortaokul sekizinci sınıfta öğrenim gören364 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin okur özyeterlikalgı düzeyi düşüklüğünün okuduğunu anlama düzeyini azalttığı tespit edilmiştir.Kızların özyeterlik algıları erkeklerden düşük olarak bulunan araştırmada,kızların okuduğunu anlama seviyelerinin erkeklerden yüksek olduğu tespitedilmiştir. Anne eğitim durumu ve aile aylık geliri değişkenlerine göreöğrencilerin özyeterlikleri ile okuduklarını anlama seviyeleri arasında anlamlıbir farklılık bulunmamıştır. Baba eğitimdurumu değişkenine göre öğrencilerin okur özyeterliğinde anlamlı bir farklılıkbulunmazken okuduğunu anlama üzerinde anlamlı bir farklılık bulunduğu, üniversitemezunu babaların çocuklarının okuduklarını anlama seviyelerinin daha yüksekolduğu ortaya konulmuştur.

In this study, the relationship between the readerself-efficacy perceptions of 8th grade students and their readingcomprehension skills was investigated. As data collection tools, the “ReaderSelf-Efficacy Scale” developed by Ülper, Yaylı and Karakaya (2013) and the “ReadingComprehension Academic Achievement Test” developed by Dedebali and Saracaloğlu(2010) were used. The scale and the test were administered to 364 8thgrade students in a junior high school in a city in the western part of Turkey.The results of the study showed that low reader self-efficacy perceptions ofthe students decreased their reading comprehension levels. It was found thatthe self-efficacy perceptions of the female students were lower than those ofthe male students, and that the reading comprehension levels of the femalestudents were higher than those of the male students. There was no significantdifference between the self-efficacy beliefs of the students and their reading comprehensionlevels in terms of the education level ofthe mother and monthly family incomevariables. In terms of the variable educationlevel of the father while there was no significant difference in the readerself-efficacy perceptions of the students, there was a significant difference inthe reading comprehension levels of the students whose fathers were universitygraduates.

 okuma Özyeterlik okuduğunu anlama Self-efficacy reading reading comprehension Abraham, R. G. ve Vann, R. J. (1987). Strategies of two language learners: a case study. In Wenden, A. L. and J. Rubin (Eds.), Learner strategies in language learning, 85- 102, Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. Akkoyunlu, B., Orhan, F. ve Umay, A. (2005). Bilgisayar öğretmenleri için bilgisayar öğretmenliği özyeterlik ölçeği geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 29, 1-8. Altun, F. ve Yazıcı, H. (2011). Ergenlerin benlik algılarının yordayıcıları olarak: Akademik öz-yeterlik inancı ve akademik başarı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21/1, 145-156. Altun, S. ve Aykaç, B. (2009). Lise öğrencilerinin İngilizceye yönelik öz yeterlik algı puanlarının cinsiyete, alanlara ve farklı düzeylere göre İngilizce başarısını yordama gücü. http://www.eab.org.tr/eab/media/kitap/EAB_Kongre_Kitap_2012.pdf. Erişim Tarihi: 11.06.2015. Altunkaya, H. (2017). İlkokul beşinci sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. İnternational Journal of Language Academiy, 5/3, 106-121. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84, 191-215. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28, 117-148. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman. Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G., & Pastorelli, C. (1996). Multifaceted impact of self-efficacy beliefs on academic functioning. Child Development, 67, 1206-1222. Bailey, J. M. (2009). Reading poetry for improved adolescent oral fluency, comprehension, and self-perception. Unpublished Master Thesis. Wichita State University. Baker, L., & Wigfield, A. (1999). Dimensions of children’s motivation for reading and their relations to reading achievement. Reading Research Quarterly, 34, 452-477. Başaran, S. (2010). Podkestlerin üniversite birinci sınıfta okuyan Türk öğrencilerin dil öğrenme yargıları ve öz-yeterlik algıları üzerindeki etkileri, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Baştuğ, M., & Çelik, T. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okur öz algı düzeylerinin cinsiyet, sınıf, okuma ortamı ve sıklığı açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 903-919. doi: 10.14687/ijhs.v12i1.3120 Bernhardt, E.B. (1991). Reading development in a second language: theoretical, empirical and classroom perspectives. Norwood N.J: Ablex. Bircan, E. ve Uzuner Yurt, S. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma tutumlari ve okuduğunu anlama öz yeterlikleri arasindaki ilişki. Journal of Academic Studies, 67/17, 201-215. Carroll, J. M. ve Fox, A. C. (2017). Reading self-efficacy predicts word reading but not comprehension in both girls and boys. Front. Psychol. 7:2056. doi: 10.3389/fpsyg.2016.02056. Chapman, J. W. ve Tunmer, W. E. (1995). Development of young childern's reading self-concepts: An examination of emerging subcomponents and their relationship with reading achievement. Journal of Educational Psychology, 87, 154-167. Chapman W. J. & Tunmer E. W. (2003). Reading difficulties, reading- related self-perceptions, and strategies for overcoming negative self- beliefs, Reading&Writing Quartely, 19, 5-24. Conway, B. (2017). Reading comprehension and self efficacy. All Capstone Projects. 283. http://opus.govst.edu/capstones/283. Masters of Arts Degree in Multicategorical Special Education Governors State University. Cortazzi, M., & Jin, L. (1996). Cultures of learning: Language classrooms in China. In H. Coleman (Ed.), Society and the language classroom (pp. 169-206). Cambridge: Cambridge University Press. Deci, E. L., Vallerand, R. J. Pelletier, L.G.,ve Ryan, R. M. (1991). Motivation and education: The self-determination perspective. Educational Psychologist, 26, 325-346. Demir, T. (2013). İlköğretim öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ile yazma öz yeterlik algısı ilişkisi üzerine bir çalışma. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2/1 84-114. Erdem, İ., Altunkaya, H. ve Ateş, A. (2017). Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenlerin Okur Özyeterlikleri ile Okuduğunu Anlama Becerileri Arasındaki İlişki, International Journal of Language Academy, 5/4, 74-86. Epçaçan, C. ve Demirel, Ö. (2011). Okuduğunu anlama öz yeterlik algısı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi,4(16), ss.120-128. Ehrman, M. E., ve Oxford, R. L. (1995). Cognition plus: Correlates of language learning success. Modern Language Journal, 79 (1), ss. 67-89. Fan, W. &Williams, C. M. (2010) The effects of parental involvement on students’ academic self‐efficacy, engagement and intrinsic motivation, Educational Psychology, 30/1, 53-74, DOI: 10.1080/01443410903353302 Guthrie, J. T. & Wigfield, A. (1999). How motivation fits into a science of reading. Scientific Studies of Reading, 3(3), ss.119-205. Guthrie, J. T.,ve Wigfield, A. (2000). Engagement and motivati¬on in reading. In M. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D. Pearson, & R. Barr (Eds.), Reading research handbook (Vol. III. ss. 403-424). Mahwah, NJ: Erlbaum. Güçlü, A. (2009). Sekizinci sınıf öğrencilerinin sınav sırasındaki duygu düzenleme stratejileri: Cinsiyet, bilişsel değerlendirme süreçleri, akademik öz-yeterlik ve sınav kaygısının rolü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Graham, S. (1991). A review of attribution theory in achievement contexts. Educational Psychology Review, 3, 5-39. Hamurcu, H. (2006). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretimine yönelik öz-yeterlik inançları. Eğitim Araştırmaları, 8, 112-122. Henk, W. A., & Melnick, S. A. (1992). The initial development of a scale to measure perception of self as reader." In C. Kinzer and D. Leu (Eds.), Literacy research, theory, and practice: Views from many perspectives, Forty-first yearbook of the National Reading Conference. Chicago, IL,.111-117. Henk, W. A., & Melnick, S. A. (1995). The Reader Self-Perception Scale (RSPS): A new tool for measuring how children feel about themselves as readers. The Reading Teacher, 48, 470-482. Henk, W. A., Marinak, B. A., & Melnick, S. (2012). Measuring the reader self- perceptions of adolescents: Introducing the rsps2. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 56(4), 311-320. İnnalı, H. Ö. ve Aydın,S. İ. (2014).İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies, 9(9), 651-682. Karakoç Öztürk, B. (2015). Ortaokul öğrencı̇lerı̇nı̇n okur öz yeterlı̇klerı̇ üzerı̇ne bı̇r araştırma: Adana ı̇lı̇ örneğı̇. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 908-93. Keskin, H. K.; Atmaca T. (2014). Okur öz algısı ölçeği-2’nin Türkçeye uyarlanması. İlköğretim Online, 13(1), 306‐318. Kubanoğlu, S. (2004). Öz-yeterlik inancı ve bilgi profesyonelleri için önemi. Bilgi Dünyası, 5 (2), 137-152. Kuşdemir, Y. ve Katrancı, M. (2016). Okumada kaygı ve anlama: Ana fikri bulamıyorum öğretmenim!. Eğitim ve Bilim, 41/183, 251-266. Kuzgun, Y. (2000). Meslek danışmanlığı: Kuramlar; uygulamalar, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Kwon, H., & Linderholm, T. (2014). Effects of self-perception of reading skill on absolute accuracy of metacomprehension judgements. Current Psychology, 33(1), 73-88. McQuillan, J. (2000, April). Urban middle- and high-school students’ reading attitudes and beliefs: A large-sample survey. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, Louisiana. Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs in academic settings. Review of Educational Research, 66, 543-578. Pajares, F. (2002). Gender and perceived self-efficacy in self-regulated learning. Theory in to Practice, 4(2), 116-125. Pajares F. (2003). Self-efficacy beliefs, motivation and achievement ın writing: a review of the literature. Reading&Writing Quartely, 19,139-158. Phillips, J. (2002). A study of the relationships among grade fours' reader sell-perceptions, reading ability, parental self-efficacy, parental role construction, child development beliefs, and gender. Unpublished Master Thesis, Memorial University of Newfoundland. Ryan, M.P., ve Pintrich, P. R. (1997). “Should I ask for help?” The role of motivation and attitudes in adolescents' help seeking in math class. Journal of Educational Psychology, 89, 329-341. Sallabaş, M. E. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141-155. Schunk, D. H. (2003). Self-efficacy for reading and writing: Influence of modeling, goal setting, and self-evaluation. Reading & Writing Quarterly, 19(2), 159-172. Schunk, D.H. (2008). Learning theories. An Educational Perspective (5thEd.). Pearson Education, Upper Saddle Hill, NJ. Solheim O. J. (2011). The Impact of Reading Self-Efficacy and Task Value on Reading Comprehension Scores in Different Item Formats, Reading Psychology, 32:1, 1-27. http://dx.doi.org/10.1080/02702710903256601 adresinden 10/09/2014 tarihli internet erişimi ile alınmıştır. Uçgun, D. (2014). 8. sınıf öğrencilerinin okur öz yeterliklerinin incelenmesi: Niğde ili örneği. International Journal of Language Academy, 2/2, 38-47. Ülper, H. (2011). Öğrenci açısından okumaya güdüleyici etmenler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 941-960. Walker J.B. (2003). The cultivation of student self efficacy ın reading and writing. Reading&Writing Quartely, 19, 173-187. Wigfield, A. ve Guthire, J. T. (1997). Relations of children's motivation for reading to the amount and breadth of their reading. Journal of Educational Psychology Copyright, 89/3, 420-432. Wigfield, A., Guthire, J. T., Tonks, S. ve Prencevich, K. C. (2004). Children’s Motivation for Reading Domain Specificity and Instructional Influences. The Journal of Educational Research, 97, 299-309. Yavuzer, Y. ve Koç, M. (2002). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmen yetkinlikleri üzerinde bir değerlendirme. Niğde Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 35-43.