lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.595221 The Effects of Creative Drama Activities based on Text Types on the Perception of Peer Bullying Metin Türlerine Dayalı Yaratıcı Drama Etkinliklerinin Akran Zorbalığı Algısına Etkisi Kantar Elvide Uysal Başak 10 30 2019 7 4 1141 1163 07 22 2019 09 30 2019 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

The aim of this research is topresent a process proposal based on creative drama to determine the change in students’perception of peer bullying. The research was conducted with 30 voluntarystudents who took part in the experimental and control groups, attending 6thgrade in the 2018/2019 academic year at the Mustafa Kemal Secondary School in theBağcılar district of İstanbul. There were 15 students in each group.Qualitative research methods were used in the study. The data were collectedthrough semi-structured interviews and student diaries. At the beginning of theprocess, the “Personal Information Form” and the “Semi- Structured InterviewForm” were administered to the students in both groups and “Focus GroupDiscussions” were held in the groups in the pre-test and post-test processes.After the workshop, the final test administration was conducted on the experimentaland control groups. 52 hours of workshop based on those data were carried outwith the experimental group. As a result, the study helped the participants inthe experimental group change their perceptions on peer bullying, physicalbullying as well as verbal bullying, including relational/emotional peerbullying. The results of the study are believed to be beneficial to fieldresearchers, textbook writers and teachers.

Bu araştırmanın amacı, akran zorbalığı algısınındeğişimini tespit etmeye yönelik yaratıcı drama temelli bir süreç önerisisunmaktır. Araştırma, İstanbul ili Bağcılar ilçesi Mustafa Kemal Ortaokulunda2018/2019 eğitim-öğretim yılında 6. sınıfa devam eden deney ve kontrol grubundayer alan gönüllü 30 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Her bir grupta 15 öğrencivardır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri“Yarı Yapılandırılmış Görüşme” ve “Öğrenci Günlükleri” ile toplanmıştır. Sürecinbaşında her iki grupta yer alan öğrencilere “Kişisel Bilgi Formu” ile “YarıYapılandırılmış Görüşme Formu” uygulanmış ve gruplarla ön test-son testsürecinde “Odak Grup Görüşmesi” gerçekleştirilmiştir. Bu verilerden hareketleoluşturulan 52 saatlik atölye, deney grubuyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmasonucunda yaratıcı drama temelli hazırlanan atölyelerin deney grubukatılımcılarının akran zorbalığı algılarında fiziksel zorbalığın yanı sırasözlü zorbalık ve ilişkisel/duygusal akran zorbalığını da kapsayacak şekilde değişikliksağladığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının alan araştırmacıları, derskitabı hazırlayıcıları ve öğretmenler için faydalı olacağı öngörülmektedir.

 Yaratıcı drama akran zorbalığı metin ortaokul 6. sınıf öğrencileri Creative drama peer bullying text secondary school 6th grade students Açıkgöz, T. (2017). Ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığı ile okula karşı tutum (Kartepe ilçesi örneği). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Aktaş, Ş. (2009). Edebî metin ve özellikleri. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 39: 187-200. Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Balcı, A. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma. Pegem Akademi: Ankara. Benzer, A. (2004). Türkiye’de ana dili eğitimi müfredat programları. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Berktin, C. T. (1972). Problemli çocuklar ve problem sebepleri. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Çankaya, İ. (2011). İlköğretimde akran zorbalığı. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 24 (1), 2011, 81- 92. Çayırdağ, N. (2006). İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin okul kültürünü algılayışları ile zorbalık eğilimi ve zorbalıkla baş etme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Çınkır, Ş., Kepenekci, Y. K. (2003). Öğrenciler arası zorbalık. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 34. 236-253. Deniz, K. (2014). Multicultural Language education from research into practice: Reading therapy: An evaluation of literary books about puberty on the axis of bibliotherapy (3. International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics). Cambridge Scholars Publishing. Elliot, M. (1997). 101 ways of dealing with bullying. London: Hodder Childrens's Book. Ergün, N. (2015). Erken ergenlerde okul, aile ve demografik değişkenlere göre akran zorbalığının incelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Griffin, R. S. & Alan, M. G. (2004). Childhood bullying: current empirical findings and futture directions for research. Agression and Violent Behavior, 9 (4), 379-400. Gültekin, Z. (2003). Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Geliştirme Çalışması. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Gürsoy, E.C. (2010). Ergenlerde sosyodemografik özelliklere ve algılanan sosyal destek ile akran zorbalığına maruz kalmanın incelenmesi. İstanbul: Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Kanatlı, F. (1998). Dilbilimsel gerekçe çözümlemesi: Almanca ve Türkçe boşanma metinleri bağlamında gerekçelendirme ve belirleyenleri. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Macit, M., Soldan, U. (2008). Edebiyat bilgi ve teorileri. Ankara: Grafiker Yayınları. MEB. (2019). Türkçe dersi (ilkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7,8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. London: Sage Publication. OECD. OECD Raporu. (2017). Zorbalık, PISA 2015 sonuçları (Cilt III): Öğrencilerin iyi olma hâli (NIH Publication No: 1996-3777) https://dx.doi.org/10.1787/9789264273856-en sayfasından erişilmiştir. Olweus, D. (1997). Bully/victim problems in school: Facts and intervention. European Journal of Psychology of Education 1991, Vol. XlI, ltD 4,495-510. Özcan, Ş. (2019). Okuma ve yazma eğitiminde yaratıcı drama. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: Tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 531-562. Raptou, E. (2017). Literature and bullying: Teenage and children novels on school bullying prevention. International Journal of Criminology and Sociology, 2017, 6, 183-191. Roland, E. & Munthe, E. (1989) Bullying: An international perspective. London: David Fulton Publishers. Sağlam, T. (1997). Eğitimde drama ve Türk çocuklarının ritüel nitelikli oyunlarının eğitimde dramada kullanımı. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi. San, İ. (1999). Yaratıcı drama 1999-2002 yazılar. Tamer Levent’e armağan. Ömer Adıgüzel (Ed.), Türkiye’de eğitimde yaratıcı drama çalışmalarının gelişimi. Ankara: Naturel Yayıncılık. Synder-Greco, T. (1983). The effects of creative dramatic techniques on selected language functions of language disordered children. Children’s Theatre Review. 32, 12-13. Şenol, Z. (2011). Deyimlerin yaratıcı drama yöntemiyle öğretimi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Topuzkanamış, E., Uysal, B. (2010). Türkçe eğitimi ve bibliyoterapi. III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı. İzmir: Kanyılmaz Matbaası. Tura, G. (2008). Akran zorbalığına maruz kalmayı yordayan özellikler. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Türk Dil Kurumu. (2011). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu. Uysal, B. (2014). Dinleme ve konuşma becerilerinin kazandırılmasında yaratıcı drama temelli bir model önerisi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Uysal, B. (2017, Ekim). Sayışmacalardaki şiddet dili unsurlarının psikanalitik kuram ekseninde değerlendirilmesi. IV. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyum’unda sunulmuş bildiri, Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yazarları Birliği, İstanbul. Ünsal, B. (2005). İlköğretim ikinci kademe (6, 7, 8. Sınıflar) Türkçe dersinde drama yönteminin çocukların dil ve anlatım becerilerine katkısı. Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Wagner, B. J. (1976). Drama as a learning medium: national education association. Washington D.C. ERIC, ED130- 362. Yalçın, A., & Aytaş, G. (2005). Tiyatro ve canlandırma sahneleme bilgileri. Ankara: Akçağ Yayınları. Yavuzer, H. (1992). Çocuk ve suç. İstanbul: Remzi Yayınevi. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.