lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.795356 Other Fields of Education Alan Eğitimleri Investigation of Elementary School First Grade Students' Early Literacy Skills İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Erken Okuryazarlık Becerilerinin İncelenmesi https://orcid.org/0000-0003-3187-0001 Delican Burak TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-4498-0376 Ateş Seyit GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ 01 30 2021 9 1 151 165 09 15 2020 12 23 2020 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

In this study, literacy development of elementary school first-grade students was examined in terms of variables of pre-school education, gender, socioeconomic level, and age of starting school. The sample of the study, which was carried out in the descriptive survey model, included 781 first-year students between the ages of 60 and 84 months. The Early Literacy Development Determination Tool (EGBA), created by Delican and Ateş (2020), was used as the data collection tool. Research results are as follows; Apart from the Basic Visual Perception Test in terms of gender, there is no significant difference in the other subtests Listening / Watching and Comprehension, Visual Reading and Comprehension, Phonological Awareness, Print Awareness, and Basic Writing Skills Tests. In terms of pre-school education, there is a significant difference in all subtests in favor of those who receive pre-school education. In terms of socio-economic level, it was determined that there were significant differences between low, medium, and high socioeconomic levels in Basic Visual Perception, Listening / Watching and Comprehension, Visual Reading and Comprehension, Phonological Awareness, Print Awareness, and Basic Writing Skills. It was concluded that there was no significant difference in all subtests in terms of the school starting age variable.

Bu araştırmada, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuryazarlık gelişimleri, okul öncesi eğitim, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve okula başlama yaşı değişkenleri açısından incelenmiştir. Betimsel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın örnekleminde 60 – 84 ay aralığında olan 781 birinci sınıf öğrencisi yer almaktadır. Veri toplama aracı olarak Delican ve Ateş (2021) tarafından oluşturulan Erken Okuryazarlık Gelişimini Belirleme Aracı (EGBA) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları şu şekildedir; Cinsiyet açısından Temel Görsel Algı Testi dışında diğer alt testler olan Dinleme/İzleme ve Anlama, Görsel Okuma ve Anlama, Sesbilgisel Farkındalık, Yazı Farkındalığı ve Temel Yazma Becerileri Testlerinde anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Okul öncesi eğitim açısından tüm alt testlerde okul öncesi eğitim alanların lehine anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Sosyo-ekonomik düzey açısından Temel Görsel Algı, Dinleme/İzleme ve Anlama, Görsel Okuma ve Anlama, Sesbilgisel Farkındalık, Yazı Farkındalığı ve Temel Yazma Becerileri Testlerinde düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyler arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Okula başlama yaşı değişkeni açısından ise tüm alt testlerde anlamlı bir farklılaşma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır

 Erken Okuryazarlık Okuryazarlık Gelişimi Okuma Yazmaya Hazırbulunuşluk Early Literacy Literacy Development Reading and Writing Readiness Akyol, H. (2007). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. (Yeni Programa Uygun 6. Baskı). Ankara: Pegem Alisinanoğlu, F. ve Şimşek, Ö. (2012). Okuma yazmaya hazırlık çalışmalarının okul öncesi dönemdeki çocukların yazmaya hazırlık becerilerine etkisinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(2), 1-14. Aram D. ve Biron S. (2004) Joint storybook reading and joint writing interventions among low SES preschoolers: differential contributions to early literacy. Early Childhood Research Quarterly, 19, 588–610. Aram, D. ve Levin, I. (2001). Mother–child joint writing in low ses sociocultural factors, maternal mediation and emergent literacy. Cognitive Development, 16, 831–852. Bayraktar, V. ve Temel, F. (2014). Okuma-yazmaya hazırlık eğitim programının çocukların okuma yazma becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 29(3), 8 – 22. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Ankara: Pegem. Cinkılıç, H. (2009). Okul öncesi eğitimin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okul olgunluğuna etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk üniversitesi, Konya. Damarlı Oçak, S. (2007). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin dil gelişim düzeyleri ile okuma-yazma başarısı arasındaki ilişki. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara üniversitesi, İstanbul. Delican, B. (2013). Uyum ve hazırlık çalışmaları programının ilk okuma yazmaya hazıroluşluğa etkisi ve uygulamaya ilişkin öğretmen görüşleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi üniversitesi, Ankara. Delican, B. ve Ateş, S. (2021). Erken okuryazarlık gelişimini belirleme aracının geliştirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi. (Baskıda) DeVellis, R. F. (2003). Scale development: Theory and applications. California: Sage Dodd, B., Crosbie, S., Mcıntosh, B., Teitzel, T. ve Ozanne, A. (2003). Pre-reading inventory of phonological awareness™ (pipa). http://www.pearsonclinical.com/language/products/100000238/pre-reading-inventory-of-phonological-awareness-pipa.html adresinden erişildi. Erdoğan, Ö. (2009). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin fonolojik farkındalık becerileri ile okuma ve yazma becerileri arasındaki ilişki. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe üniversitesi, Ankara. Erkan, S. (2011). Farklı sosyo-ekonomik düzeydeki ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluklarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 40, 186 – 197. Gökkuş, İ. (2016). Erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde ses bilgisi farkındalık programının etkisi. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi üniversitesi, Ankara. Greenstein, T. (2016) How does the development of early literacy skills and the partnership between a child’s home and school promote literacy success? https://digitalcommons.hamline.edu/hse_all/4227 adresinden erişildi. Hanson, E. ve Robinson, H.A. (1967). reading readiness and achievement of primary grade children of different socio-economic strata. The Reading Teacher, 21(1), 52 – 56. Hoover, H.D., Dunbar, S.B. & Frisbie, D.A. (2013). Iowa test of basic skills (itbs). http://www.setontesting.com/iowa-tests/ adresinden erişildi. Kadıoğlu, H. (2012). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin bitişik eğik yazma becerisi, hızı ve tutumlarının incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara üniversitesi, İstanbul. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel. Kılıçarslan, F. (1997). Farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki anaokulu çocuklarının okumaya hazır olma durumu. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe üniversitesi, Ankara. Kim, D., Kim, W. ve Lee, K. (2007). The relationship between phonological awareness and early reading for first grade Korean language learners with reading difficulties. Asia Pacific Education Review, 8(3), 426-434. Kızıltaş, E. (2009). Okul öncesi eğitimde uygulanan aile katılım çalışmalarının 5-6 yaş grubu çocukların dil becerilerinin gelişimine etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Atatürk üniversitesi, Erzurum. Lonigan, C. J., Wagner, R. K., Torgesen, J. K. ve Rashotte, C. A. (2007). Topel: Test of preschool early literacy. Texas: Pro-Ed. Lonigan, C.J., Allan, N.P. ve Lerner, M.D. (2011). Assessment of preschool early literacy skills: Linking children's educational needs with empirically supported instructional activities. Psychology in the Schools, 48(5), 488 – 501. Lonigan, C.J., Burgess, S.R. ve Anthony, J.L. (2000). Development of emergent literacy and early reading skills in preschool children: evidence from a latent-variable longitudinal study. Developmental Psychology. 36(5), 596 – 613. Mayer, K. (2007). Emerging knowledge about emerging writing. Young Children, 62, 34-40. MEB, (2005). ilköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: MEB. MEB, (2012). 12 yıl zorunlu eğitim sorular – cevaplar. Ankara: MEB http://www.meb.gov.tr/duyurular/duyurular2012/12yil_soru_cevaplar.pdf adresinden erişildi. MEB, (2015). Millî eğitim istatistikleri örgün eğitim 2013-2014. Ankara: MEB. https://sgb.meb.gov.tr/istatistik/meb_istatistikleri_orgun_egitim_2013_2014.pdf adresinden erişildi. MEB, (2017). Millî eğitim istatistikleri örgün eğitim 2016-2017. Ankara: MEB. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/08151328_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2016_2017.pdf adresinden erişildi. Mielonen, A. ve Paterson, W. (2009). Developing literacy through play. Journal of Inquiry and Action in Education, 3(1), 15 – 46. Mills, K.A. (2015). Literacy theories for the digital age: Social, critical, multimodal, spatial, material and sensory lenses. Toronto: Multilingual Matters. https://eprints.qut.edu.au/63068/15/63068s.pdf adresinden erişildi. Morris, D., Bloodgood, J. ve Perney, J. (2003). Kindergarten predictors of first and second grade reading achivement. The Elementry School Journal, 104(2), 93 -109. Morrow, L. M. (2007). Developing literacy in preschool. New York: The Guilford. Neumann, M. M. ve Neumann, D. L. (2014). Touch screen tablets and emergent literacy. Early Childhood Education Journal, 42(4), 231-239. Oktay, A. (2010). İlköğretime hazır oluş ve hazır oluşu etkileyen temel faktörler. Oktay, A. (Ed). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. (21-34). Ankara: Pegem. Pehlivan, D. (2008). Okul öncesi eğitim alan ve almayan öğrencilerin ilk okuma yazmaya geçiş sürecinin, öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova üniversitesi, Adana. Riley, J. (2006) Learning in the years a guide for teachers of children 3-7. Wiltshire: Cromwell Strickland, D. S. (1998). Teaching Phonics Today: A Primer for Educators. Order Department, International Reading Association. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED470299.pdf adresinden erişildi. Süel, E.E. (2011). İlköğretim 1. sınıf üstün ve normal zeka düzeyindeki öğrencilerin fonolojik farkındalık düzeylerinin okuma başarıları üzerine etkisinin karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul üniversitesi, İstanbul. Taner, M. ve Başal, H.A. (2005). Farklı sosyo-ekonomik düzeylerde okulöncesi eğitimi alan ve almayan ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin dil gelişimlerinin cinsiyete göre karşılaştırılması. Uludağ Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, XVIII (2), 395 -420. Teale, W. H. ve Sulzby, E. (1986). Emergent literacy as a perspective for examining how young children become writers and readers. Emergent literacy: Writing and reading, 7-25. Turan, F. ve Akoğlu, G. (2011). Okul öncesi dönemde sesbilgisel farkındalık eğitimi. Eğitim ve Bilim, 36(161), 64-75. Van Vechten, D. (2013). Impact of home literacy environments on students from low socioeconomic status backgrounds. (Master’s thesis). 2016.http://fisherpub.sjfc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1249&context=education_ET adresinden erişildi. Vellutino, F. R. ve Scanlon, D. M. (1987). Phonological coding, phonological awareness, and reading ability: Evidence from a longitudinal and experimental study. Merrill-Palmer Quarterly (19), 321-363. Wagner, R., Torgesen, J., Rashotte, C. & Pearson, N.A. (2013). Comprehensive test of phonological processing – Second edition. http://www.proedinc.com/customer/productview.aspx?id=5187 adresinden erişildi. Warren-Leubecker, A. ve Carter, B.W. (1988). Reading and growth in metalinguistic awareness: Relations to socioeconomic status and reading readiness. Child Development, 59, 728-742. Whitehurst, G. ve Lonigan, C. (1998). Child development and emergent literacy. Child Development, 69(3), 848-872. Wiig, E. ve Secord, W. (2010). Emerging Literacy Language Assessment. http://www.superduperinc.com/products/view.aspx?stid=115#.VKQCh9KsUrk adresinden erişildi. Yazıcı, E. (2010). 61 -72 aylık çocuklar için okuma yazma becerileri araştırma testinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi üniversitesi, Ankara.