lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.831766 Other Fields of Education Alan Eğitimleri The Examination of Reading Skills Curriculum Okuma Becerileri Dersi Öğretim Programının İncelenmesi https://orcid.org/0000-0002-8207-7719 Eldeleklioğlu Onuk Damla ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-7584-7113 Avcı Barış ANADOLU ÜNİVERSİTESİ 04 27 2021 9 2 343 359 11 26 2020 02 17 2021 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

International assessment program results with the findings of various researches show that Turkey is located in the bottom row in the field of reading skills and students prefer to read short texts rather than long texts. In addition to that, because of emphasizing the difficulties in reaching metacognitive skills of grown-up individuals, it was aimed to examine the 5th and 6th grades elective Reading Skills Course Curriculum. Accordingly, the collected data in five dimensions using document analysis, one of the qualitative research methods, and DACEM curriculum evaluation criteria was analysed by descriptive analysis method. As a result of the examination, within the scope of the criteria, it can be inferred that the information in the curriculum is inadequate but, the program has a philosophy and developed according to it, the target/attainments of the program are mostly coherent in horizontal and vertical dimensions, the limited information was given in terms of context and learning-teaching process and the teacher is flexible in terms of selection of context and learning-teaching process, assessment and evaluation instruments were included to lead the teachers. Within the course, it is recommended to propose appropriate thematic books for the course, increase the course hours for learning outcomes requiring Meta cognitive skills and improve the program.

Uluslararası değerlendirme programı sonuçları ile çeşitli araştırmaların bulguları okuma becerisi alanında Türkiye’nin alt sıralarda yer aldığını, öğrencilerin uzun metinlerden ziyade kısa metinleri okumayı tercih ettiğini göstermektedir. Buna ek olarak yetişen bireylerin üst bilişsel becerilere ulaşmasındaki güçlüklerin de vurgulanması nedeniyle 5. ve 6. sınıflar seçmeli Okuma Becerileri Dersi Öğretim Programı’nın incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak DAPDEM öğretim programı değerlendirme ölçütleri ile 5 boyutta toplanan veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, ölçüt kapsamında öğretim programında yeterli bilgi verilmediği ancak programın bir felsefesinin olduğu ve bu doğrultuda programın şekillendirildiği, hedef/kazanımların yatay ve dikey boyutta çoğunlukla uyumlu olduğu, içerik ve öğretme-öğrenme süreci açısından programda kısıtlı bilgiye yer verildiği ve öğretmenin içerik seçimi ve öğretme-öğrenme süreci konusunda esnek bırakıldığı, ölçme ve değerlendirme kapsamında da öğretmeni yönlendirecek araç ve gereçlere yer verildiği söylenebilir. Ders kapsamında uygun içerikli kitapların önerilmesi, üst bilişsel beceri gerektiren kazanımların saatlerinin arttırılması ve programda iyileştirmelerin yapılması önerilmektedir.

 Okuma becerileri öğretim programı nitel araştırma doküman inceleme Reading skills curriculum qualitative research document analysis Reading skills curriculum qualitative research document analysis Arda, D. (2009). İlköğretim sınıf öğretmenlerinin 2005 öğretim programı ekseninde ölçme ve değerlendirme alanındaki yeterlilik ve görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Arıcı, A. F. (2018). Okuma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi. Arsal, Z. (2012). İlköğretim Fen ve Teknoloji dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırmacılık ilkelerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 3(2), 1-14. Aşıcı, M., Baysal, Z. N., Şahenk Erkan, S. S., Apak Tezcan, Ö. ve Aydemir, Z. (2019). PISA uluslararası öğrenci değerlendirme programı öğretmen kılavuzu okuma becerileri okuryazarlığı. Ankara: Pegem Akademi. Aydın, A. (2010). Cumhuriyet dönemi ortaöğretim Kimya öğretim programlarının esnek program ve uygulamaları açısından değerlendirilmesi. BAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(2), 61-74. Aytaş, G. (2005). Okuma eğitimi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 3(4), 461-470. Batur, Z. ve Alevli, O. (2014). Okuma Becerileri dersinin PISA okuduğunu anlama yeterlilikleri açısından incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 2(1), 22-30. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. Bozkurt, B. Ü. (2016). Türkiye’de okuma eğitiminin karnesi: PISA ölçeğinden çıkarımlar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1673-1686. Bozkurt, Ü. (2014). PISA 2000’den PISA 2009’a Güney Kore’de okuma becerisinin gelişimi. Eğitim ve Bilim, 39(173), 140-154. Brubacher, J.S. (1962). Modern philosophies of education. Mcgraw-Hill Book Company, Inc. Ceran, D. ve Karabacak, E. (2013). Okuma Becerileri seçmeli dersine yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. International Journal of Social Science, 6(7), 247-275. DOI: 10.9761/JASSS1737. Cooper, K., White, R. E., Colin, C., McLuhan, H., Cairo, F. G. & Lankshear, C. (2012). The recursive process in and of critical literacy: action research in an urban elementary school. Canadian Journal of Education, 35(2), 41-57. Coşkun, E. (2002). Okumanın hayatımızdaki yeri ve okuma sürecinin oluşumu. TÜBAR, 11, 231-244. Coşkun, Y.D. (2013). Türkçe ders kitaplarının PISA sınavı okuma ölçütleri açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 22-43. Çarkıt, C. (2019). Ortaokul Okuma Becerileri dersine yönelik öğretmenlerin görüş ve uygulamaları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 841-856. Demirtaş, T. ve Süğümlü, Ü. (2013). Çocukluk döneminde okuma (8-14 yaş). A. Okur. (Ed.), Yaşam boyu okuma eğitimi içinde (s.135-184). Ankara: Pegem Akademi. Diker Coşkun, Y. (2016). ERG eğitim izleme raporu 2016-2017 öğretim programları. Eğitimde reform girişimi. Erişim Adresi: https://www.researchgate.net/profile/Yelkin_Coskun/publication/320271970_ERG_Egitim_Izleme_Raporu_2016 2017_Ogretim_Programlari/links/59d9eeccaca272e6096bc2f1/ERG-Egitim-Izleme-Raporu-2016-2017-Oegretim-Programlari.pdf Eraslan, A. (2009). Finlandiya’nın PISA’daki başarısının nedenleri: Türkiye için alınacak dersler. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 3(2), 238-248. Erdağı Toksun, S. (2018). Okuma tür, yöntem ve teknikleri. S. Alyılmaz ve B. Ürün Karahan (Ed.) Okuma becerileri içinde (s.75-102). Ankara: Anı Yayıncılık. Gazel, A. ve Erol, H. (2012). İlköğretim 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders programındaki kazanımların taksonomik açıdan değerlendirilmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(2), 202-222. Gelbal, S. ve Kelecioğlu, H. (2007). Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yöntemleri hakkındaki yeterlik algıları ve karşılaştıkları sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 135-145. Gençer, G. (2018). Okuma Becerileri dersine yönelik hazırlanan etkinliklerle yapılan öğretimin beşinci sınıf öğrencilerinin okuduklarını anlama, okumaya yönelik tutum ve okuma motivasyonları üzerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya. Hayırsever, F. ve Oğuz, E. (2017). Öğretmen adaylarının eğitim inançlarının eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 757-778. Helgoy, I. & Homme, A. (2007). Towards a new professionalism in school? A comparative study of teacher autonomy in Norway and Sweden. European Educational Research Journal, 6(3), 232–249. İnce, M. ve Gözütok, F.D. (2018). Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programının uluslararası öğrenci değerlendirme programında (PISA) yoklanan okuma becerileri açısından analizi (Zonguldak örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(5), 1613-1621. Leino, K. & Sulkunen, S. (2016). Finland-PIRLS 2016 international results in reading, PIRLS 2016 Encyclopedia Finland, 1-11. LeSourd, S. J. (1990). Curriculum Development and Cultural Context. The Educational Forum, 54(2), 205–216. MEB. (2010). PISA 2009 ulusal ön raporu. Ankara: MEB-EARGED. MEB. (2014). Öğretmenlik alanları, atama ve ders okutma esasları. Erişim Adresi: http://ttkb.meb.gov.tr/www/ogretmenlik-alanlari-atama-ve-ders-okutma-esaslari/icerik/201 MEB. (2017). Müfredatta yenileme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine... Erişim Adresi: http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/18160003_basin_aciklamasi-program.pdf MEB. (2018). Okuma Becerileri dersi öğretim programı (ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5 veya 6. sınıflar). Ankara: MEB MEB. (2018b). 2018/17 Sayılı genelge. Erişim adresi: http://salihli.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_12/20085807_100_temel_eser_listesi.pdf MEB. (2019). PISA 2018 Türkiye ön raporu. Erişim Adresi: http://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_PISA_2018_Turkiye_On_Raporu.pdf MEB. (2020). Öğretim Programlarını İzleme ve Değerlendirme Sistemi SSS. Erişim Adresi: http://Mufredat.Meb.Gov.Tr/Sss.Aspx Meroni, E. C., Vera-Toscano, E. & Costa, P. (2015). Can low skill teachers make good students? Empirical evidence from PIAAC and PISA. Journal of Policy Modeling, 37(2), 308–323. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, CA: Sage Publication. Mullis, Ina V.S., Martin, Michael O., Gonzalez, Eugenio J. & Ann M. (2003), PIRLS 2001 International Report. International Study Center, Lynch School of Education. OECD. (2009). PISA 2009 Results: Executive Summary. Paris: OECD Publications. Olkun, S., Altun, A. ve Aydoğdu, T. (2003). İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar deneyimleri ile uzamsal düşünme ve geometri başarıları arasındaki ilişki. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 21(4), 45-58. Ortaş, İ. (2014). Türkiye ve dünyada kitap okuma değerlerinin karşılaştırması ve sosyal yaşamımıza etkileri. Türk Kütüphaneciliği. 28(3), 323-337. Özen, F. ve Arslan Hendekçi, E. (2016). Türkiye’de eğitim denetimi alanında 2005–2015 yılları arasında yayımlanan makale ve tezlerin betimsel analizi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(11) , 619-650. Patton, M. Q., (2014). Qualitative research & evaluation methods integrating theory and practice (fourth edition). CA. Sage Publications. Saracaloğlu, A. ve Karasakaloğlu, N, Gencel, İ. (2010). Türkçe öğretmenlerinin özyeterlik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(33), 265-283. Sehrawat, J. (2014). Teacher autonomy: key to teaching success. Bhartiyam International Journal Of Education & Research, 4(1). Smith, R. (2000). Learner autonomy, teacher autonomy: future directions. PP: Longman. Taba, H. (1962). Curriculum development: theory and practice. New York: Harcourt, Brace & World. Turgut, Y. (2014). Verilerin kaydedilmesi, analizi, yorumlanması: nicel ve nitel. A. Tanrıöğen (Ed.) Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s.193-247). Ankara: Anı Yayıncılık. Uyanık, H. (2014). Çocuk ve okuma eğitimi. Türk Kütüphaneciliği, 28, (1-2), 26-27. Yazçayır, N. (2016). DAPDEM öğretim programı değerlendirme ölçütlerinin geliştirilmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 6(12), 169-186. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yılmaz Aydın, N. (2020). Seçmeli Okuma Becerileri dersinin ortaokul öğrencilerinin okuma başarısı ve alışkanlığına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.