Research Article

Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması

Volume: 9 Number: 2 August 8, 2025
TR EN

Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması

Abstract

Amaç: Folik asit antagonisti olan Metotreksat (MTX), çeşitli hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Terapötik faydalarına rağmen, MTX’in özellikle genital sistemle ilişkili organlar başta olmak üzere birçok organda toksisiteye yol açtığı bilinmektedir. Crataegus monogyna (CM) birçok bölgede yaygın olarak bulunan ve flavonoid içeriği yüksek olan bir bitkidir; antioksidan ve koruyucu özellikleriyle tanınır. MTX’in ovaryum üzerinde oluşturduğu hasar daha önce çalışılmış olsa da CM’nin bu hasara karşı olası koruyucu etkisiyle ilgili herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, CM’nin MTX kaynaklı ovaryum hasarı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Araçlar ve Yöntem: 30 adet dişi rat her grupta 6 hayvan olacak şekilde rastgele 5 gruba ayrılmıştır: Kontrol: 14 gün boyunca ad libitum su ve yemle beslenen ratlardan oluşan grup. Sham: 1.gün tek doz serum fizyolojik (SF) ve 14 gün gavajla distile su verilen ratlardan oluşan grup. MTX: 1.gün tek doz 20 mg/kg MTX uygulanan grup. MTX+CM Grubu: Tek doz MTX uygulamadan 1 saat önce ve 14 gün boyunca gavajla 200 mg/kg CM verilen ratlardan oluşan grup. CM: 14 gün boyunca gavajla 200 mg/kg CM verilen ratlardan oluşan grup. Deney sonunda tüm hayvanlar anestezi altında sakrifiye edilmiştir. Ovaryum dokuları alınarak %10’luk formalin içinde tespit edilmiş, histolojik inceleme için rutin doku takip işlemlerinden geçirilmiştir. Bulgular: MTX grubunda vasküler konjesyon ve hemoraji, atrofik ovaryan foliküller, kolajenöz madde birikimi, mononükleer hücre infiltrasyonu görülmüştür. Tedavi grubu olan MTX+CM grubunda ise bu bulgular önemli derecede azalmıştır. Sonuç: MTX kaynaklı ovaryum hasarına karşı CM’nin koruyucu bir etki gösterdiği görülmüştür.

Keywords

References

  1. 1. Bedoui Y, Guillot X, Sélambarom J, ve ark. Methotrexate an old drug with new tricks. Int J Mol Sci. 2019;20(20):5023.
  2. 2. WHO model lists of essential medicines. https://www.who.int/publications/i/item/WHOMVPEMPIAU2019.06. Erişim tarihi 9 Eylül, 2024.
  3. 3. Chan E, Cronstein B. Methotrexate-how does it really work? Nat Rev Rheumatol. 2010;6(3):175-178.
  4. 4. Salih SM, Elsarrag SZ, Prange E, ve ark. Evidence to incorporate inclusive reproductive health measures in guidelines for childhood and adolescent cancer survivors. J Pediatr Adolesc Gynecol. 2015;28(2):95-101.
  5. 5. Loren AW, Mangu PB, Beck LN, ve ark. Fertility preservation for patients with cancer: American Society of Clinical Oncology clinical practice guideline update. J Clin Oncol. 2013;31(19):2500-2510.
  6. 6. Kierszenbaum AL. Follicle Development and Menstrual Cycle. In: Canale ST, ed. Histology and Cell Biology - Introduction to Pathology. Palme Publishing; 2006:565-575.
  7. 7. Edson M, Nagaraja A, Matzuk M. The mammalian ovary from genesis to revelation. Endocr Rev. 2009;30(6):624-712.
  8. 8. Senthilkumaran B, Yoshikuni M, Nagahama Y. A shift in steroidogenesis occurring in ovarian follicles prior to oocyte maturation. Mol Cell Endocrinol. 2004;215 (1-2):11-18.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pathology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 1, 2025

Publication Date

August 8, 2025

Submission Date

September 13, 2024

Acceptance Date

January 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Sarman, E. (2025). Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması. Ahi Evran Medical Journal, 9(2), 135-141. https://doi.org/10.46332/aemj.1549364
AMA
1.Sarman E. Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması. Ahi Evran Med J. 2025;9(2):135-141. doi:10.46332/aemj.1549364
Chicago
Sarman, Emine. 2025. “Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması”. Ahi Evran Medical Journal 9 (2): 135-41. https://doi.org/10.46332/aemj.1549364.
EndNote
Sarman E (August 1, 2025) Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması. Ahi Evran Medical Journal 9 2 135–141.
IEEE
[1]E. Sarman, “Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması”, Ahi Evran Med J, vol. 9, no. 2, pp. 135–141, Aug. 2025, doi: 10.46332/aemj.1549364.
ISNAD
Sarman, Emine. “Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması”. Ahi Evran Medical Journal 9/2 (August 1, 2025): 135-141. https://doi.org/10.46332/aemj.1549364.
JAMA
1.Sarman E. Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması. Ahi Evran Med J. 2025;9:135–141.
MLA
Sarman, Emine. “Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması”. Ahi Evran Medical Journal, vol. 9, no. 2, Aug. 2025, pp. 135-41, doi:10.46332/aemj.1549364.
Vancouver
1.Emine Sarman. Metotreksat Kaynaklı Ovaryum Hasarında Crataegus Monogyna Etkisinin Araştırılması. Ahi Evran Med J. 2025 Aug. 1;9(2):135-41. doi:10.46332/aemj.1549364

Ahi Evran Medical Journal  is indexed in ULAKBIM TR Index, Turkish Medline, DOAJ, Index Copernicus, EBSCO and Turkey Citation Index. Ahi Evran Medical Journal is periodical scientific publication. Can not be cited without reference. Responsibility of the articles belong to the authors.

    Creative Commons Lisansı

This journal is licensed under the Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı.