Investigation of the Information, Attitudes and Awareness of Health Professionals in Family Health Centers About Autism Spectrum Disorder

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 3, 293 - 300, 22.12.2025

Betül Türker , Ali Güneş , Ayla Ünsal

https://doi.org/10.46332/aemj.1641316

Öz

Purpose: This descriptive study was conducted to examine the knowledge, attitudes and awareness of health professionals in Family Health Centers (FHC) about Autism Spectrum Disorder (ASD).

Materials and Methods: Data were collected from 90 family physicians and 88 Family Health Personnel (FHP) working in Niğde FHC. Data; The Sociodemographic Question Form (SQF) was obtained by applying the ASD Knowledge and Attitude Scale and the ASD Awareness Questionnaire to the participants on the internet. The data were evaluated using a computer-based statistical program.

Results: Although the ASD knowledge and attitude scale scores of family physicians and FHPs were similar, the awareness level of family physicians was found to be higher than that of FHPs. Women, those aged 35 and over, married, have children, undergraduate and graduate graduates, those who have been working for many years, those who have participated in a training program related to ASD, those who provide services for ASD, and children who have been diagnosed with ASD or are suspected of having ASD registered in their units. The scale scores of those who were in the other group were higher than those in the other group. A positive correlation was found between the ASD Information Attitude Scale and the ASD Awareness Questionnaire (p<0.01).

Conclusion: In conclusion; It has been determined that there are deficiencies in the knowledge, attitudes and awareness of ASD among family physicians and FHPs working in FHCs. It may be recommended to provide training to health professionals on the subject.

Anahtar Kelimeler

attitude of health personnel , autism , disorder , health facilities

Etik Beyan

For this research, approval was received from the Kırşehir Ahi Evran University Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee with the decision number 2020-18/133 dated 10.12.2020.

Teşekkür

This research is a master's thesis defended in the Child Health and Diseases Nursing Master's Program at Kırşehir Ahi Evran University, Institute of Health Sciences, Department of Nursing in July 2021.

Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi

Öz

Amaç: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Aile Sağlığı Merkezlerindeki (ASM) sağlık çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ile ilgili bilgi, tutum ve farkındalıklarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.

Araçlar ve Yöntem: Veriler, Niğde ilindeki ASM’lerinde çalışan 90 aile hekimi ve 88 Aile Sağlığı Elemanından (ASE) toplanmıştır. Veriler; Sosyodemografik Soru Formu (SSF), OSB Bilgi ve Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi ile internet ortamında katılımcılara uygulanarak elde edilmiştir. Veriler bilgisayar ortamında bir istatistik programı ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Aile hekimleri ile ASE’lerin OSB bilgi ve tutum ölçek puanları birbirinin benzeri çıkmasına rağmen aile hekimlerinin farkındalık düzeyi ASE’lerden daha yüksek bulunmuştur. Kadınların, 35 yaş ve üzerinde olanların, evlilerin, çocuk sahibi olanların, lisans ve yüksek lisans mezunlarının, uzun yıllardır çalışıyor olanların, OSB ile ilgili eğitim programına katılanların, OSB’ye yönelik hizmet verenlerin ve birimlerinde kayıtlı OSB tanısı almış ya da OSB olabileceğinden şüphelenilen çocuk olanların diğer gruptakilere göre ölçek puanları daha yüksek çıkmıştır. OSB Bilgi Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.01).

Sonuç: Sonuç olarak; ASM’lerde çalışan aile hekimleri ve ASE’lerin OSB ile ilgili bilgi, tutum ve farkındalıklarında eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Konu ile ilgili sağlık profesyonellerine eğitimlerin verilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

bozukluk , otizm , sağlık personelinin tutumu , sağlık tesisi

Etik Beyan

Bu çalışma Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylandı (10.12.2020 tarih ve 2020-18/133 sayılı).

Teşekkür

Bu araştırma, Temmuz 2021 tarihinde Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Yüksek Lisans Programında savunulan bir yüksek lisans tezidir.

Kaynakça

• 1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed, text rev. American Psychiatric Association Publishing; 2022.
• 2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Autism Spectrum Disorder (ASD). 2018. https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/index.html. Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
• 3. Gillberg C. The epidemiology of autism. In: Coleman M, ed. The Neurology of Autism. Oxford, UK: Oxford University Press; 2005.
• 4. Newschaffer CJ, Croen LA, Daniels J, ve ark. The epidemiology of autism spectrum disorders. Annu Rev Public Health. 2007;28(1):235-258.
• 5. Resmî Gazete. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı 2016-2019. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/12/20161203-16.htm. Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
• 6. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı (2016-2019). https://www.aile.gov.tr/media/103597/i-_ulusal_otizm_eylem_-plani_-durum_-raporu_2020.pdf Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
• 7. Tohum Otizm Vakfı. Otizm Spektrum Bozukluğu Özelinde Rapor Özet. 2020 https://www.tohumotizm.org.tr/wp-content/uploads/2020/06/TBMM_Komisyon_Raporu_yonetici-ozeti.pdf Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
• 8. Erden G, Akdur S, Angın E, Elçin ER, Aslan B. Otizm Spektrum Bozukluğu. Ankara, Türkiye: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı; 2017.
• 9. Lovaas OI. Behavioral treatment and normal educational and intellectual functioning in young autistic children. J Consult Clin Psychol. 1987;55(1):3-9.
• 10. McEachin JJ, Smith T, Lovaas OI. Long-term outcome for children with autism who received early intensive behavioral treatment. Am J Ment Retard. 1993;97(4):359-372.
• 11. Erden G, Akçakın M, Doğan DG, Ertem İÖ. Çocuk hekimleri ve otizm: Tanıda zorluklar. Türkiye Klinikleri J Pediatr. 2010;19(1):9-15.
• 12. American Academy of Pediatrics. Autism spectrum disorder. https://www.aap.org/en/patient-care/autism. Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
• 13. Bakır E. Hemşirelerin ve ebelerin otizm ve erken tanısına yönelik bilgi düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep Üniversitesi; 2013.
• 14. Sabuncuoğlu M, Cebeci S, Rahbar MH, Hessabi M. Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu: Türkiye’de aile hekimliği asistanlarının bilgi ve tutumu. Turkish J Fam Med Prim Care. 2015;9(2):46-53.
• 15. Gölbaşı H. Sivas il merkezinde otizm spektrum bozuklukları yaygınlığı ve sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluklarına yönelik bilgi ve tutumları. Uzmanlık Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi; 2018.
• 16. Tural CÜ. Malatya da birinci basamakta çalışan hekimlerin otizm spektrum bozukluğu ile ilgili bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi. İnönü Üniversitesi; 2016.
• 17. Rahbar MH, İbrahim K, Assassi P. Knowledge and attitude of general practitioners regarding autism in Karachi, Pakistan. J Autism Dev Disord. 2011:41(4);465-474.
• 18. Lüleci NE, Hıdıroğlu S, Karavuş M, ve ark. The pharmacists’ awareness, knowledge and attitude about childhood autism in Istanbul. Int J Clin Pharm. 2016;38(6):1477-1482.
• 19. Gürbüz AB. Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizme yönelik bilgi düzeylerinin incelenmesi. Uzmanlık Tezi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi; 2020.
• 20. Sices L, Feudtner C, McLaughlin J, Drotar D, Williams M. How do primary care physicians manage children with possible developmental delays? A national survey with an experimental design. Pediatrics. 2004;113(2):274-282.