Research Article

Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi

Volume: 9 Number: 3 December 22, 2025
EN TR

Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi

Abstract

Amaç: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Aile Sağlığı Merkezlerindeki (ASM) sağlık çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ile ilgili bilgi, tutum ve farkındalıklarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araçlar ve Yöntem: Veriler, Niğde ilindeki ASM’lerinde çalışan 90 aile hekimi ve 88 Aile Sağlığı Elemanından (ASE) toplanmıştır. Veriler; Sosyodemografik Soru Formu (SSF), OSB Bilgi ve Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi ile internet ortamında katılımcılara uygulanarak elde edilmiştir. Veriler bilgisayar ortamında bir istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Aile hekimleri ile ASE’lerin OSB bilgi ve tutum ölçek puanları birbirinin benzeri çıkmasına rağmen aile hekimlerinin farkındalık düzeyi ASE’lerden daha yüksek bulunmuştur. Kadınların, 35 yaş ve üzerinde olanların, evlilerin, çocuk sahibi olanların, lisans ve yüksek lisans mezunlarının, uzun yıllardır çalışıyor olanların, OSB ile ilgili eğitim programına katılanların, OSB’ye yönelik hizmet verenlerin ve birimlerinde kayıtlı OSB tanısı almış ya da OSB olabileceğinden şüphelenilen çocuk olanların diğer gruptakilere göre ölçek puanları daha yüksek çıkmıştır. OSB Bilgi Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.01). Sonuç: Sonuç olarak; ASM’lerde çalışan aile hekimleri ve ASE’lerin OSB ile ilgili bilgi, tutum ve farkındalıklarında eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Konu ile ilgili sağlık profesyonellerine eğitimlerin verilmesi önerilebilir.

Keywords

Ethical Statement

For this research, approval was received from the Kırşehir Ahi Evran University Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee with the decision number 2020-18/133 dated 10.12.2020.

Thanks

This research is a master's thesis defended in the Child Health and Diseases Nursing Master's Program at Kırşehir Ahi Evran University, Institute of Health Sciences, Department of Nursing in July 2021.

References

  1. 1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed, text rev. American Psychiatric Association Publishing; 2022.
  2. 2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Autism Spectrum Disorder (ASD). 2018. https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/index.html. Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
  3. 3. Gillberg C. The epidemiology of autism. In: Coleman M, ed. The Neurology of Autism. Oxford, UK: Oxford University Press; 2005.
  4. 4. Newschaffer CJ, Croen LA, Daniels J, ve ark. The epidemiology of autism spectrum disorders. Annu Rev Public Health. 2007;28(1):235-258.
  5. 5. Resmî Gazete. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı 2016-2019. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/12/20161203-16.htm. Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
  6. 6. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı (2016-2019). https://www.aile.gov.tr/media/103597/i-_ulusal_otizm_eylem_-plani_-durum_-raporu_2020.pdf Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
  7. 7. Tohum Otizm Vakfı. Otizm Spektrum Bozukluğu Özelinde Rapor Özet. 2020 https://www.tohumotizm.org.tr/wp-content/uploads/2020/06/TBMM_Komisyon_Raporu_yonetici-ozeti.pdf Erişim tarihi 20 Kasım, 2025.
  8. 8. Erden G, Akdur S, Angın E, Elçin ER, Aslan B. Otizm Spektrum Bozukluğu. Ankara, Türkiye: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı; 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Epidemiology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 22, 2025

Submission Date

February 17, 2025

Acceptance Date

May 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 3

APA
Türker, B., Güneş, A., & Ünsal, A. (2025). Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi. Ahi Evran Medical Journal, 9(3), 293-300. https://doi.org/10.46332/aemj.1641316
AMA
1.Türker B, Güneş A, Ünsal A. Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi. Ahi Evran Med J. 2025;9(3):293-300. doi:10.46332/aemj.1641316
Chicago
Türker, Betül, Ali Güneş, and Ayla Ünsal. 2025. “Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu Ile İlgili Bilgi Tutum Ve Farkındalıklarının İncelenmesi”. Ahi Evran Medical Journal 9 (3): 293-300. https://doi.org/10.46332/aemj.1641316.
EndNote
Türker B, Güneş A, Ünsal A (December 1, 2025) Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi. Ahi Evran Medical Journal 9 3 293–300.
IEEE
[1]B. Türker, A. Güneş, and A. Ünsal, “Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi”, Ahi Evran Med J, vol. 9, no. 3, pp. 293–300, Dec. 2025, doi: 10.46332/aemj.1641316.
ISNAD
Türker, Betül - Güneş, Ali - Ünsal, Ayla. “Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu Ile İlgili Bilgi Tutum Ve Farkındalıklarının İncelenmesi”. Ahi Evran Medical Journal 9/3 (December 1, 2025): 293-300. https://doi.org/10.46332/aemj.1641316.
JAMA
1.Türker B, Güneş A, Ünsal A. Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi. Ahi Evran Med J. 2025;9:293–300.
MLA
Türker, Betül, et al. “Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu Ile İlgili Bilgi Tutum Ve Farkındalıklarının İncelenmesi”. Ahi Evran Medical Journal, vol. 9, no. 3, Dec. 2025, pp. 293-00, doi:10.46332/aemj.1641316.
Vancouver
1.Betül Türker, Ali Güneş, Ayla Ünsal. Aile Sağlığı Merkezlerindeki Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluğu ile İlgili Bilgi Tutum ve Farkındalıklarının İncelenmesi. Ahi Evran Med J. 2025 Dec. 1;9(3):293-300. doi:10.46332/aemj.1641316

Ahi Evran Medical Journal  is indexed in ULAKBIM TR Index, Turkish Medline, DOAJ, Index Copernicus, EBSCO and Turkey Citation Index. Ahi Evran Medical Journal is periodical scientific publication. Can not be cited without reference. Responsibility of the articles belong to the authors.

    Creative Commons Lisansı

This journal is licensed under the Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı.