Systematic Reviews and Meta Analysis

Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme

Volume: 10 Number: 1 April 29, 2026
EN TR

Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de Sarcoptes scabiei’nin neden olduğu uyuz hastalığının yaygınlığını daha iyi anlamak, son 20 yılda scabiesin yaygınlığı ve ilişkili faktörler üzerine yapılan araştırmaları sistematik bir şekilde incelemek ve hastalığın endemik popülasyonlardaki kontrolüne yönelik halk sağlığı stratejilerine rehberlik etmektir. Çalışma ile ilgili literatür taraması uluslararası PubMed, Web of Science ve Scopus veri tabanlarında ve ulusal TR dizin veri tabanlarında Sarcoptes scabiei, scabies ve uyuz anahtar kelimeleri kullanılarak yapıldı. Dâhil etme ve dışlama ölçütlerine göre yapılan değerlendirme sonucunda 2005-2024 yılları arasında yayınlanmış toplam 18 çalışma sistematik derlemeye dahil edilerek incelenmiştir. Bu tarihler arasında ülkemizde yaşanan iki toplumsal olay scabiesin yaygınlığı üzerinde arttırıcı etki yapmıştır. Bunlardan biri, Suriye’de meydana gelen iç savaştan dolayı göç etmek zorunda kalan milyonlarca mültecinin ülkemize yerleşmesi ve diğeri de Covid-19 pandemisidir. Ayrıca araştırmacılar 2023 yılında meydana gelen ve birçok ilimizi etkileyen Kahramanmaraş depremi sonrasında da scabiesin artabileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak Türkiye’de hem salgınların etkilerini azaltmak hem de salgınların oluşmasını engellemek için ülke genelinde koruyucu çalışmaların yapılmasının gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Çalışma derleme niteliğinde olduğu için etik kurul izni gerekmemektedir.

References

  1. 1. Ramos-e-Silva M. Giovan Cosimo Bonomo (1663-1696): discoverer of the etiology of scabies. Int J Dermatol. 1998;37(8):625-630.doi:10.1046/j.1365-4362.1998.00400_1.x
  2. 2. Gunn A, Pitt S. Parasitology: An Integrated Approach. John Wiley & Sons; 2022. doi:10.1002/9781119968986
  3. 3. Walton SF, Currie BJ. Problems in diagnosing scabies, a global disease in human and animal populations. Clin Microbiol Rev.2007;20(2):268-279. doi:10.1128/CMR.00042-06
  4. 4. Arlian LG, Morgan MS. A review of Sarcoptes scabiei: past, present and future. Parasit Vectors. 2017;10(1):297. Published 2017 Jun 20.doi:10.1186/s13071-017-2234-1
  5. 5. Thompson MJ, Engelman D, Gholam K, Fuller LC, Steer AC. Systematic review of the diagnosis of scabies in therapeutic trials. Clin ExpDermatol. 2017;42(5):481-487. doi:10.1111/ced.13152
  6. 6. Romani L, Steer AC, Whitfeld MJ, Kaldor JM. Prevalence of scabies and impetigo worldwide: a systematic review. Lancet Infect Dis.2015;15(8):960-96
  7. 7. doi:10.1016/S1473-3099(15)00132-27. Wang D, Li L, Wei L, Liu Y, Sun S. Acute postinfectious glomerulonephritis associated with scabies in the elderly: A case report. ParasitolInt. 2017;66(6):802-805. doi:10.1016/j.parint.2017.08.008
  8. 8. World Health Organization. Scabies. Yayımlanma tarihi 31 Mayıs 2023. Erişim tarihi 14 Mart 2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/scabies

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Dermatology, Clinical Microbiology

Journal Section

Systematic Reviews and Meta Analysis

Publication Date

April 29, 2026

Submission Date

March 15, 2025

Acceptance Date

May 7, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Çiçek, M., Karadağlı, K., & Özkula, G. (2026). Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme. Ahi Evran Medical Journal, 10(1), 177-185. https://doi.org/10.46332/aemj.1658550
AMA
1.Çiçek M, Karadağlı K, Özkula G. Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme. Ahi Evran Med J. 2026;10(1):177-185. doi:10.46332/aemj.1658550
Chicago
Çiçek, Muttalip, Kenan Karadağlı, and Gülşah Özkula. 2026. “Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı Ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme”. Ahi Evran Medical Journal 10 (1): 177-85. https://doi.org/10.46332/aemj.1658550.
EndNote
Çiçek M, Karadağlı K, Özkula G (April 1, 2026) Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme. Ahi Evran Medical Journal 10 1 177–185.
IEEE
[1]M. Çiçek, K. Karadağlı, and G. Özkula, “Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme”, Ahi Evran Med J, vol. 10, no. 1, pp. 177–185, Apr. 2026, doi: 10.46332/aemj.1658550.
ISNAD
Çiçek, Muttalip - Karadağlı, Kenan - Özkula, Gülşah. “Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı Ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme”. Ahi Evran Medical Journal 10/1 (April 1, 2026): 177-185. https://doi.org/10.46332/aemj.1658550.
JAMA
1.Çiçek M, Karadağlı K, Özkula G. Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme. Ahi Evran Med J. 2026;10:177–185.
MLA
Çiçek, Muttalip, et al. “Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı Ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme”. Ahi Evran Medical Journal, vol. 10, no. 1, Apr. 2026, pp. 177-85, doi:10.46332/aemj.1658550.
Vancouver
1.Muttalip Çiçek, Kenan Karadağlı, Gülşah Özkula. Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme. Ahi Evran Med J. 2026 Apr. 1;10(1):177-85. doi:10.46332/aemj.1658550

Ahi Evran Medical Journal  is indexed in ULAKBIM TR Index, Turkish Medline, DOAJ, Index Copernicus, EBSCO and Turkey Citation Index. Ahi Evran Medical Journal is periodical scientific publication. Can not be cited without reference. Responsibility of the articles belong to the authors.

    Creative Commons Lisansı

This journal is licensed under the Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı.