Türkiye’de Scabiesin Son 20 Yılda Yaygınlığı ve İlişkili Faktörler: Sistematik Derleme
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de Sarcoptes scabiei’nin neden olduğu uyuz hastalığının yaygınlığını daha iyi anlamak, son 20 yılda scabiesin yaygınlığı ve ilişkili faktörler üzerine yapılan araştırmaları sistematik bir şekilde incelemek ve hastalığın endemik popülasyonlardaki kontrolüne yönelik halk sağlığı stratejilerine rehberlik etmektir. Çalışma ile ilgili literatür taraması uluslararası PubMed, Web of Science ve Scopus veri tabanlarında ve ulusal TR dizin veri tabanlarında Sarcoptes scabiei, scabies ve uyuz anahtar kelimeleri kullanılarak yapıldı. Dâhil etme ve dışlama ölçütlerine göre yapılan değerlendirme sonucunda 2005-2024 yılları arasında yayınlanmış toplam 18 çalışma sistematik derlemeye dahil edilerek incelenmiştir. Bu tarihler arasında ülkemizde yaşanan iki toplumsal olay scabiesin yaygınlığı üzerinde arttırıcı etki yapmıştır. Bunlardan biri, Suriye’de meydana gelen iç savaştan dolayı göç etmek zorunda kalan milyonlarca mültecinin ülkemize yerleşmesi ve diğeri de Covid-19 pandemisidir. Ayrıca araştırmacılar 2023 yılında meydana gelen ve birçok ilimizi etkileyen Kahramanmaraş depremi sonrasında da scabiesin artabileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak Türkiye’de hem salgınların etkilerini azaltmak hem de salgınların oluşmasını engellemek için ülke genelinde koruyucu çalışmaların yapılmasının gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.
Keywords
Ethical Statement
References
- 1. Ramos-e-Silva M. Giovan Cosimo Bonomo (1663-1696): discoverer of the etiology of scabies. Int J Dermatol. 1998;37(8):625-630.doi:10.1046/j.1365-4362.1998.00400_1.x
- 2. Gunn A, Pitt S. Parasitology: An Integrated Approach. John Wiley & Sons; 2022. doi:10.1002/9781119968986
- 3. Walton SF, Currie BJ. Problems in diagnosing scabies, a global disease in human and animal populations. Clin Microbiol Rev.2007;20(2):268-279. doi:10.1128/CMR.00042-06
- 4. Arlian LG, Morgan MS. A review of Sarcoptes scabiei: past, present and future. Parasit Vectors. 2017;10(1):297. Published 2017 Jun 20.doi:10.1186/s13071-017-2234-1
- 5. Thompson MJ, Engelman D, Gholam K, Fuller LC, Steer AC. Systematic review of the diagnosis of scabies in therapeutic trials. Clin ExpDermatol. 2017;42(5):481-487. doi:10.1111/ced.13152
- 6. Romani L, Steer AC, Whitfeld MJ, Kaldor JM. Prevalence of scabies and impetigo worldwide: a systematic review. Lancet Infect Dis.2015;15(8):960-96
- 7. doi:10.1016/S1473-3099(15)00132-27. Wang D, Li L, Wei L, Liu Y, Sun S. Acute postinfectious glomerulonephritis associated with scabies in the elderly: A case report. ParasitolInt. 2017;66(6):802-805. doi:10.1016/j.parint.2017.08.008
- 8. World Health Organization. Scabies. Yayımlanma tarihi 31 Mayıs 2023. Erişim tarihi 14 Mart 2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/scabies
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Dermatology, Clinical Microbiology
Journal Section
Systematic Reviews and Meta Analysis
Authors
Muttalip Çiçek
*
0000-0003-4807-4482
Türkiye
Kenan Karadağlı
0000-0002-5003-4917
Türkiye
Gülşah Özkula
0009-0007-3143-8012
Türkiye
Publication Date
April 29, 2026
Submission Date
March 15, 2025
Acceptance Date
May 7, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 10 Number: 1
