hbv-hfd Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2651-4141 2667-4068 Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi FREEDOM OF PRESS and NATIONAL SECURITY Basın Özgürlüğü ve Ulusal Güvenlik Hazar Zeynep Araştırma Görevlisi, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Genel Kamu Hukuku ABD 01 01 2013 17 2 1525 1548 Copyright © 1997, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1997 Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

One of the restrictions of the freedom of press which is a form the freedom of expression in the Turkish Law, in the system of European Convention on Human Rights and in the American Law is national security. This restriction is a legal concept and in addition to this, it also presents a political nature. Its political nature results from the fact that generally a clear defi nition of the concept was not made (or could not be made) and the scope of the concept changes depending on the political conditions of each country. Therefore, it is very diffi cult to state that the scope of the national security has exact limits. This limitation is usually determined by judicial bodies. In this essay, the national security will be considered as a reason that restricts the freedom of press in the Turkish Law, in the system of European Convention on Human Rights and in the American Law within the framework of court decisions

Türk Hukukunda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sisteminde ve Amerikan Hukukunda ifade özgürlüğünün bir görünüş biçimi olan basın özgürlüğünü sınırlandırma nedenlerinden biri de ulusal güvenliktir. Bu sınırlandırma nedeni, hukukî bir kavram olmakla birlikte siyasî bir nitelik de arz eder. Siyasî niteliği genel olarak açık bir tanımının yapılmamış (veya yapılamamış) olmasından ve kapsamının her bir ülkenin siyasî koşullarına bağlı olarak değişmesinden ileri gelmektedir. Bu nedenle ulusal güvenlik kavramının içeriğinin kesin sınırları olduğunu söylemek oldukça güçtür. Bu sınır genel olarak yargı organları tarafından belirlenmiştir. Bu makalede Türk Hukukunda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sisteminde ve Amerika Birleşik Devletleri’nde basın özgürlüğünü sınırlandıran bir neden olarak ulusal güvenlik, mahkeme kararları çerçevesinde ele alınacaktır

 Basın Basın Özgürlüğü İfade Özgürlüğü Ulusal Güvenlik AİHS. m. 10. Press Freedom of Press Freedom of Expression National Security ECHR article 10 AKAD, Mehmet- DİNÇKOL(VURAL), Bihterin, Genel Kamu Hukuku, Der Yayınları, İstanbul, 2000. AKGÜNER, Tayfun, Some Thoughts on National Security Concept, İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi, C. 6, S. 1-3, s.5-12. ARSLAN, Zühtü, Anayasa Teorisi, İkinci Baskı: Tıpkı Basım, Seçkin Yayınları, 2008, Ankara. ARSLAN, Zühtü, ABD Yüksek Mahkemesi Kararlarında İfade Özgürlüğü, Der. Zühtü Arslan, Liberal Düşünce Topluluğu Yayınları, Ankara, 2003. ARSLAN, Zühtü, İfade Özgürlüğünün Sınırlarını Yeniden Düşünmek: ‘Açık ve Mevcut Tehlike’nin Tehlikeleri, Teorik ve Pratik Boyutlarıyla İfade Hürriyeti, Editör: Bekir Berat Özipek, Liberal Düşünce Topluluğu Yayınları, Ankara, 2003, s. 14-22. AYBAY, Rona, Millî Güvenlik Kavramı ve Millî Güvenlik Kurulu, AÜSBFD, C. 33, S. 1, s. 59-82. BEYDOĞAN, T. Ayhan, Türk Hukukunda Siyasî İfade Hürriyeti, Liberal Düşünce Topluluğu Yayınları, Ankara, 2003. BIÇAK, Vahit, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında İfade Özgürlüğü, Liberal Düşünce Dergisi, Yıl 6, S. 24, s. 57-74. BOZKURT, Enver- DOST, Süleyman, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında İfade Özgürlüğü ve Türkiye, SDÜİİBFD, C. 7, S. 1, s.47- COURSEY, Robert J. III, Another Case of Freedom vs. Safety: Stretching the First Amendment to Protect the Publication of Murder Manuals- Brandenburg Need Not Apply, Georgia State University Law Review, Vol. 14, Issue 4, 1998, s.875-900. ÇANKAYA, Özden- BATUR YAMANER, Melike, Kitle İletişim Özgürlüğü, Turhan Kitabevi Yayınları, Ankara, 2006. ÇEÇEN, Anıl, İnsan Hakları, Genişletilmiş Üçüncü Basım, Savaş Yayınevi, Ankara, 2000. ERDOĞAN, Mustafa, İfade Özgürlüğü ve Sınırları, İfade Özgürlüğü İlkeler ve Türkiye, Editör: Tanıl Bora, İletişim Yayınları, İstanbul, 2007. DEĞER, Ozan, AİHS’nin 10. Maddesi Çerçevesinde Şiddet Unsuru İçeren İfade: Güneydoğu Davalarından Örnekler, AÜSBFD, C. 62, S. 1, s. 43- DÖNMEZER, Sulhi, Basın ve Hukuku, Genişletilmiş ve Yeniden Gözden Geçirilmiş Dördüncü Bası, İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 2213, İstanbul, 1976. ERHAN, Çağrı: ABD’nin Ulusal Güvenlik Anlayışı, AÜSBFD, C. 56, S. 4, s. 77-93. Freedom of Expression In Europe, Case Law Concerning Article 10 of The European Convention on Human Rights, http://www.echr.coe.int/ NR/rdonlyres/BA2CB2C0-E837-4253-A1B5-5BC87D84AABE/0/ DG2ENHRFILES182007.pdf (Erişim 27.03.2012). GÖZLER, Kemal, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, Genişletilmiş ve Güncelleştirilmiş 4. Baskı, Ekin Kitabevi Yayınları, Bursa, 2007. GÖZLER, Kemal, Anayasa Değişikliğinin Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlandırılması Bakımından Getirdikleri ve Götürdükleri: Anayasanın ’üncü Maddesinin Yeni Şekli Hakkında Bir İnceleme, Ankara Barosu Dergisi, Yıl 59, S. 2001/4, s. 53-67 HAKYEMEZ, Yusuf Şevki, Militan Demokrasi Anlayışı ve 1982 Anayasası, Seçkin Yayınları, Ankara, 2000. KABOĞLU, İbrahim Ö., Özgürlükler Hukuku, Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 6. Baskı, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, 2002. KAPANİ, Münci, Kamu Hürriyetleri, Yedinci Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2003. KARAGÖZ, Kasım, İfade Özgürlüğü ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Sınırlandırılması Sorunu(Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara, 2004. MACOVEI, Monica, İfade Özgürlüğü Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Maddesi’nin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz, İnsan Hakları El Kitapları, No: 2, 2001. SALİHPAŞAOĞLU, Yaşar, Türkiye’de Basın Özgürlüğü, Seçkin Yayınları, Ankara, 2007. SALİHPAŞAOĞLU, Yaşar, Açık ve Mevcut Tehlike Kriteri Ve Türk Hukuk Sistemine Yansımaları, Liberal Düşünce Dergisi, Yıl 2008, S. 51-52, s. 243. SUNAY, Reyhan, Avrupa Sözleşmesinde ve Türk Anayasasında İfade Hürriyetinin Muhtevası ve Sınırları, Liberal Düşünce Topluluğu Yayınları, Ankara, 2001. STRONG, Frank R., Fifty Years of ‘Clear an Present Danger’: From Schenck to Brandenburg- And Beyond, Supreme Court Review, ,http://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/ suprev1969&div=5&g_sent=1&collection=journals, s. 41-80 (Erişim 03. 2012). TBMM Tutanak Dergisi, C. 59, Birleşim 106’ya Ek. TRAGER, Robert- DONNA, L. Dickersen, Freedom of Expression in the 21 st Century, Pine Forge Press, California, 1999. Türkçe Sözlük, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurulu Yayınları, Ankara, 2010.