-

Abstract

This study aims to determine the perceptions of the informatics technology teachers regarding the notion “the informatics technology teacher” by metaphors. Topinions of the teachers are obtained in written and the categoric analysis among the content analysis methods is used at the study figured by the scanning model. The teachers, who participated to the study, are requested to complete the sentence “Informatics teachers are like...”; “,because...” in order to reveal the perceptions of the informatics technology teachers regarding the term “the informatics technology teacher”. The teachers are requested to use this expression and to concentrate only on one metaphor when stating their opinion in written. These compositions written by the teachers in handwriting have constituted the main data source of the study as each a “document”. The study is conducted via a working group without sampling. The working group is constituted with consideration on the data collecting easiness by 56 informatics technology teachers at public junior highschools in the central districts in the provinces Aydın, Denizli and Muğla in the Aegean Region, who accepted voluntarily accepted to answer the metaphor survey in written. 33 of the teachers were male and 23 were female teachers. In the result of the study; the similes loaded by the informatics technology teachers on the notion “informatics technology teacher” in different metaphors are examined and categorized under three themes being technical personnel, being multifunctional and being a guide by taking into consideration the codes assigned yo these themes. The metaphors generated by the teachers majorly bear meanings which express the versatility of the informatics technology teachers. Beside these, they have emphasized that the scope and limit of the task they perform isn’t definite, that they are responsible for all tasks within the scope of technology, they perform very different tasks and that these works are important works. It is concluded from the expressions of the informatics technology teachers that the main problems of these field teachers is that there is no clear task definition which determines the scope of the work they perform. In the result of the study; it is suggested that an education program should be prepared such that this converts into a course where informatics technologies students are taught the basic informatics technology skills they will use in their future life and that the definition of duties of the these field teachers should be amended by the participation of the authorized of the Ministry for National Education and the related parties

Keywords

• informatics technologies teachers, metaphor, teacher’s duties

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLERİNİN KENDİ BRANŞLARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmada bilişim teknolojileri öğretmenlerinin “bilişim teknolojisi öğretmeni” kavramına ilişkin sahip oldukları algılarını metaforlar aracılığıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Tarama modeli ile desenlenen araştırmada; öğretmenlerin yazılı olarak görüşleri alınmış ve bu görüşlerin daha iyi anlaşılması amacıyla içerik analizi türlerinden kategorisel analiz kullanılmıştır. Araştırmaya katılan bilişim teknolojisi öğretmenlerinin bilişim teknolojisi öğretmeni kavramına ilişkin sahip oldukları algılarını ortaya çıkarmak amacıyla öğretmenlerden “bilişim teknolojisi öğretmeni… gibidir;, çünkü…” cümlesini tamamlaması istenmiştir. Öğretmenlerden bu ifadeyi kullanarak ve sadece tek bir metafor üzerinde yoğunlaşarak düşüncelerini yazılı olarak ifade etmeleri istenmiştir. Öğretmenlerin kendi el yazılarıyla kaleme aldıkları bu kompozisyonlar, birer “doküman” olarak bu araştırmanın temel veri kaynağını oluşturmuştur. Araştırmada örneklem kullanılmamış çalışma grubu üzerinden yürütülmüştür. Çalışma grubunu; 2013-2014 öğretim yılında; veri toplama kolaylığı dikkate alınarak, Ege Bölgesindeki bulunan ve özellikleri benzer olan Aydın, Denizli ve Muğla il merkezlerinde Mili Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarında görev yapan toplam ve araştırmayla ilgili metafor anketini yazılı cevaplamayı gönüllü olarak kabul eden 56 bilişim teknolojisi öğretmeni oluşturmuştur. Öğretmenlerin 33’i erkek ve 23’si de kadın öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırma sonucunda; bilişim teknolojileri öğretmenlerinin bilişim teknolojisi öğretmeni kavramına farklı metaforda yükledikleri benzetmeler incelenmiş ve teknik eleman, çok işlevli olma ve rehber olmak üzere üç tema altında toplanarak bu temalara bağlı kodlar dikkate alınarak kategorilere göre analiz edilmiştir. Öğretmenler tarafından oluşturulan metaforlar daha çok bilişim teknolojileri öğretmenlerinin çok yönlülüğünü ifade eden anlamlar taşımaktadır. Bunun yanında yaptıkları işlerin kapsamının ve sınırının belli olmadığı, okullardaki tüm teknoloji kapsamındaki işlerden sorumlu olduklarını, çok çeşitli işler yaptıklarını ve bu yaptıkları işlerin önemli işler olduğunu vurgulamışlardır. Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin ifadelerinden bu alan öğretmenlerinin temel sorunu yapacakları işlerin kapsamını belirleyen net bir görev tanımlarının olmamasıdır. Araştırma sonucunda; bilişim teknolojileri dersi öğrencilerin ileriki yaşamlarında kullanacakları temel bilişim teknolojisi becerilerini öğretildiği bir bilişim teknolojileri dersi öğretim programı hazırlanması ve bu alan öğretmenlerinin görev tanımının Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri ve ilgili tüm tarafların katılımıyla tekrar yapılması önerilebilir.    

 

Anahtar Kelimeler: bilişim teknolojileri öğretmenleri, metafor, öğretmen görevleri

Anahtar Kelimeler

• bilişim teknolojileri öğretmenleri, metafor, öğretmen görevleri

References

1. Altun, E. ve Ateş, A. (2008). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmen Adaylarının Sorunları ve Geleceğe Yönelik Kaygıları, İlköğretim Online, 7(3), 680-692, Online: [http://ilkogretim-online.org.tr], (Erişim Tarihi: 12.09.2013).
2. Aydın, S.İ., Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar, Literature and History of Turkish or Turkic, 5(3), 818-842.
3. Çakır, R. ve Yıldırım S. (2009). “Bilgisayar Öğretmenleri Okullardaki Teknoloji Entegrasyonu Hakkında Ne Düşünürler?”, İlköğretim, 8(3), 952-964, Online: [http://ilkogretim-online.org.tr.], (Erişim Tarihi: 07.08.2012).
4. Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(21), 269-283.
5. Eyidoğan, B. (2009). Bilişim teknolojileri dersinin ilköğretimde seçmeli ders olmasına ilişkin öğretmen görüşleri, Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
6. Johnson ve Lakoff (2005), Metaforlar Hayat, Anlam ve Dil, Çev: Gökhan Yavuz Demir, Paradigma Yayınları, İstanbul.
7. Kabakçı, I. ve H. F. Odabaşı (2207). "Bilgisayar Öğretmenlerinin İlk Çalışma Yıllarına Yönelik Mesleki Gelişim Etkinliği" Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyum bildirisi, Azerbaycan: Bakü,12–14 Mayıs 2007. (http://home.anadolu.edu.tr/~fodabasi/doc/ty26.pdf-11.04.2014 tarihinde alınmıştır).
8. MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı (2012). Online: [http://ttkb.meb.gov.tr/www/ilkogretim-kurumlari-ilkokul-ve-ortaokul-haftalik-ders-cizelgesi-ve-kurul-karari/icerik/76http://ttkb.meb.gov.tr/www/ilkogretim-kurumlari-ilkokul-ve-ortaokul-haftalik-ders-cizelgesi-ve-kurul-karari/icerik/76], (Erişim Tarihi: 30.109.2013 ).

9. Ocak, G., Gündüz, M. (2006). Eğitim Fakültesini Yeni Kazanan Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Giriş Dersini Almadan Önce ve Aldıktan Sonra Öğretmenlik Mesleği Hakkındaki Metaforlarının Karşılaştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 8(2), 293-309
10. Özbey, N. (2011). İlköğretim bilgisayar dersi (1-8. sınıflar) öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi: Kars ili örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kafkas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kars.
11. Pektaş, M. Ve Kıldan, O. (2009). Farklı branşlardaki öğretmen adaylarının“öğretmen” kavramı ile ilgili geliştirdikleri metaforların karşılaştırılması, Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 271-287.
12. Saban, A. (2008). Okula ilişkin Metaforlar, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, Sayı 55, ss: 459-496
13. Saban, A., Koçbeker, B. N., & Saban, A. (2006). An Investigation of the concept of teacher among prospective teachers through metaphor analysis. Educational Sciences:Theory & Practice,6(2), 509–522.
14. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayınları, İstanbul.
15. Topu, F. ve Göktaş, Y. (2012) Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Üstlendikleri Roller ve Onlardan Beklentiler, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1)
16. Topuz, A.C. (2010). Bilgisayar öğretmenlerinin meslek hayatında karşılaştıkları sorunlara yönelik nitel bir araştırma, yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
17. Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük, (2014) http://tdk.gov.tr./index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.539a9e585d7a49.51842473-(0.02.2014)
18. Türk, Ö. (2008). “Bilgisayar Öğretmenlerinin Mesleki Yeterliliklerini Çalışma Ortamlarında Kullanabilirliklerinin Değerlendirilmesi”, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
20. Yıldız, H. ve Seferoğlu, S.S. (2013). “Sayısal Uçurumun Önlenmesinde Eğitimin İşlevi ve Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Bu Süreçteki Rolü, Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 3, (69-79).