Za-ne-ne Fiil Kökünün Sözlük Bilimsel Açıdan İncelemesi ve Kur’an’daki Kullanımları

Lügatçiler za-ne-ne kelimesinin manasını “İki şey arasında tercih yapmada kalınan şüphe durumu sonucunda bir tarafa olan inancın ağır basmasıyla onun tercih edilmesi” olarak açıklamışlardır. Fakat asıl manasının haricinde şek, sanı, töhmet, az gibi yakın anlamlarda; yakîn ve kasem gibi zıt anlamlarda kimisi yaygın olarak kimisi ise nadiren kullanılmıştır. Kelime yakîn ve şek olmak üzere iki zıt manada da hakiki anlamda kullanılmış ve zıt manaları kendisinde ihtiva etmesi sebebiyle ezdaddan sayılmıştır. Bu kelime Kur’an-ı Kerîm’de de yukarıda bahsedilen manalardan şek, sanı, töhmet, yakîn manalarında kullanılmıştır. Bu çalışmada za-ne-ne kökünden türeyen isim ve fillerin ifade etiği anlamlar incelenmiş, bu kökten türeyen kelimelerin Kur’an-ı Kerîm’de hangi manalarda kullanıldığı müfessirlerin yorumları ışığında analiz edilmiştir. Çalışmada kelimenin semantik incelenmesinin ardından örnekler üzerinden Kur’an-ı Kerîm’deki kullanımına ve kelimenin manasına göre ayetlere meal verme konularına değinilmiştir. Bu örnekler hakkında müfessirlerin birbirinden farklı ve müşterek yorumları bir araya getirilerek örnekteki kelimenin hangi manada kullanıldığı izah edilmiştir. Bu misaller üzerinden müfessirlerin bu kelimenin nerede hangi manaya delalet ettiği hakkında verdikleri ipuçları zikredilmiştir.