Kütahya’da Yetiştirilen “Cücem” Eriği (Prunus sp.) ve “Mürdüm” Eriğinin (Prunus domestica subsp. insititia) Bazı Fitokimyasal Özelliklerinin ve Antioksidan Kapasitelerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı Kütahya’da yetiştirilen, şehre özgü meyvelerden olan Cücem eriği ve Mürdüm eriğinin bazı fitokimyasal özelliklerini ve antioksidan aktivitesini belirlemektir. Çalışmada fitokimyasal özellikler olarak meyvelerin kuru madde miktarı, suda çözünür kuru madde miktarı (SÇKM), pH, titre edilebilir asitlik (TA), askorbik asit (AA), toplam ve indirgen şeker miktarları tespit edilmiştir. Ayrıca DPPH deneyi ile antioksidan aktivite düzeyleri belirlenmiştir. Çalışma bulgularına göre, Mürdüm eriği ve Cücem eriği örneklerinin ortalama SÇKM miktarları sırasıyla %14,1 ve %15,23 olarak bulunmuştur. Mürdüm eriğinin ortalama pH değeri mürdüm eriği ve cücem eriği için sırasıyla; 3,24-3.39, ortalama TA değeri ise %0,178-%0,125 olarak belirlenmiştir. Şeker analizi sonuçlarına göre, Mürdüm eriğinin toplam ve invert şeker değerleri sırasıyla 8,64 ve 5,30 g/100 mL ve sakkaroz değerleri ise 3,28 g/100 mL olarak belirlenmiştir. Cücem eriğinin toplam ortalama şeker içeriği 9,07 g/100 mL, invert şeker içeriği 5,46 g/100 mL ve sakaroz içeriği 3,61 g/100 mL olarak bulunmuştur. Mürdüm eriğinin ve cücem eriğinin DPPH radikal süpürücü testi ile antioksidan aktivitesinin ortalamaları sırasıyla %24,74-%61,57; ortalama AA miktarı ise sırasıyla; 8,13-7,62 mg/100 mL olduğu bulunmuştur. Bu çalışma, Kütahya’ya has erik çeşitlerinden mürdüm ve cücem eriklerinin tanıtılması, değerlendirilmesi ve mevcut genetik kaynakların korunması için farkındalık oluşturmak amacıyla yapılan ilk çalışmadır. Bu konudaki daha sonra yapılacak çalışmalara kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Antioksidan etki
• Cücem eriği
• Fitokimyasal özellikler
• Kütahya
• Mürdüm eriği

Determination of Some Phytochemical Properties and Antioxidant Capacities of “Cücem” Plum (Prunus sp.) and “Mürdüm” Plum (Prunus domestica subsp. insititia) Grown in Kütahya

Öz

The aim of this study is to determine some phytochemical properties and antioxidant activity of Dwarf plum and Damson plum, which are city-specific fruits grown in Kütahya. In the study, the amount of dry matter, water soluble dry matter (SÇKM), pH, titratable acidity (TA), ascorbic aside (AA), total and reducing sugar amounts of the fruits were determined as phytochemical properties. In addition, antioxidant activity levels were determined with DPPH test. According to the study findings, the average SÇKM amounts of Mürdüm and Cücem plum samples were found to be 14.1% and 15.23%, respectively. The average pH value of Mürdüm and Cücem plum was determined as 3.24-3.39, and the average TA value was determined as 0.178%-0.125% for Mürdüm and Cücem plum, respectively. According to the sugar analysis results, the total and invert sugar values of Mürdüm plum were determined as 8.64 and 5.30 g/100 mL, and the sucrose values were determined as 3.28 g/100 mL, respectively. The total average sugar content of Cücem plum was found as 9.07 g/100 mL, the invert sugar content as 5.46 g/100 mL, and the sucrose content as 3.61 g/100 mL. The average antioxidant activity of Mürdüm and Cücem plum with DPPH radical scavenging test was found as 24.74%-61.57%, respectively; and the average AA amount was found as 8.13-7.62 mg/100 mL, respectively. This study is the first study conducted to introduce and evaluate Mürdüm and Cücem plum, which are plum varieties specific to Kütahya, and to raise awareness for the protection of existing genetic resources. It is thought that it will provide a resource for future studies on this subject.

Anahtar Kelimeler

• Antioxidant activity
• Cücem plum
• Kütahya
• ; Phytochemical properties
• Mürdüm plum

Kaynakça

1. Abacı, Z. T., Sevindik, E., & Selvi, S. (2014). Ardahan'da Yetişen Bazı Erik (Prunus x domestica L) Genotiplerinde Toplam Fenolik İçerik, Toplam Antosiyanin ve Askorbik Asit İçeriğinin Belirlenmesi. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 11(3).
2. Akbaş F, Sevindi C. Kütahya ilinde meyvecilik. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (Atatürk UniversityJournal of Turkish Researces Institute), TAED, 2019, 65, 521-532. http://dx.doi.org/10.14222/Turkiyat4183
3. Altuntaş, E. (2020). Physico-mechanical and chemical properties of president plum affected by aminoethoxyvinylglycine (AVG) treatment and maturity stages. Agricultural Engineering International: CIGR Journal, 22(3), 241-249.
4. Ateş, U., Öztürk, B., Uzun, S., & Yarılgaç, T. (2022). Determınatıon of Some Qualıty Parameters of Stanley and Presıdent Plum Varıetıes Cultıvated in Ordu Ecology. Agrıbalkan, 755.
5. Bahrin, A. A., Moshawih, S., Dhaliwal, J. S., Kanakal, M. M., Khan, A., Lee, K. S., ... & Ming, L. C. (2022). Cancer protective effects of plums: A systematic review. Biomedicine & Pharmacotherapy, 146, 112568. https://doi.org/10.1016/j.biopha.2021.112568
6. Bakhsh, M. A., Abbas, M. M., Nasir, M., Aziz, M. M., Aslam, K., & Aziz, A. (2022). Comparative analysis of different plum cultivars on basis of their yield and quality attributes. Journal of Agricultural Research (03681157), 60(2).
7. Bella, Y. A., Bouda, S., Khachtib, Y., & Haddioui, A. (2023). Biochemical composition and antioxidant activity of Moroccan plum cultivars. Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 22(2), 85-97. https://doi.org/10.24326/asphc.2023.2214
8. Bozhkova, V. (2014). Chemical composition and sensory evaluation of plum fruits. Trakya University Journal of Natural Sciences, 15(1), 31-35.

9. Cetin, B. E., & Saraçoğlu, O. (2022). Effects of Different Maturity Stages and Fruit Parts on Quality Traits of Plum (Prunus domestica) Fruits. Erwerbs-Obstbau, 1-9. https://doi.org/10.1007/s10341-022-00795-3
10. Çatak, E., Geçer, M. K., & Aslantaş, R. (2022). Determination of Agromorphological and Biochemical Characteristics of Fruits of Plum Cultivars and Genotypes According to Different Maturity Stages. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 8(3), 430-439.
11. Çevik, İ., & Bilisli, A. (2002). Bazı erik çeşitlerinin kurutmaya elverişliliği üzerinde araştırmalar. Gıda, 27(4).
12. Çolak, A.M., Alan, F. (2023). Determination of some pomological and chemical characteristics of wild plums grown in Kayseri ecology. In International Conference on Applied Engineering and Natural Sciences, 1(1):51-55. https://doi.org/10.59287/icaens.958
13. Çöçen, E., Canbay, A., Yavuz, Ç., Sarıtepe, Y., Özelçi, M., & Altun, O. T. (2019). The Performance of Some European Group (Prunus domestica) Plum Cultivars in Malatya Ecology. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 6(4), 678-684.
14. Dönmez, G., & Çopur, Ö. U. (2015). İnegöl Çevresinde Yetiştirilen Stanley Çeşidi Siyah Eriklerin Konserveye İşlenmesi Üzerine bir Araştırma. Gıda, 22(2).
15. Ertekin, C., Gozlekci, S., Kabas, O., Sonmez, S. A. H. R. İ. Y. E., & Akinci, I. (2006). Some physical, pomological and nutritional properties of two plum (Prunus domestica L.) cultivars. Journal of Food Engineering, 75(4), 508-514. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2005.04.034
16. Glišić, I. S., Milatović, D. P., Milošević, N. T., Marić, S. A., Lukić, M. M., & Popović, B. T. (2021). The Physıcochemıcal and Sensory Characterıstıcs Of Promısıng Plum (Prunus Domestica L.) Genotypes Bred At Fruıt Research Instıtute, Čačak. Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 20(2), 23-32. https://doi.org/10.24326/asphc.2021.2.3
17. Gündüz, K., & Saraçoğlu, O. (2012). Variation in total phenolic content and antioxidant activity of Prunus cerasifera Ehrh. selections from Mediterranean region of Turkey. Scientia horticulturae, 134, 88-92. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2011.11.003
18. Ioana, C., Mihaela, I., Petre, A., Frîncu, M., Lavinia, I., Amalia, U., & Liliana, B. (2022). Physico-chemical characterization for several Romanian plum cultivars at the time of harvest, JOURNAL of Horticulture, Forestry and Biotechnology, 26(1), 8 - 16
19. Kaufmane, E., Ikase, L., & Seglina, D. (2010). Latvia State Institute of Fruit Growing during ripening. Food Chem, 114, 529-534.
20. Maghlakelidze, E., Bobokashvili, Z., & Maghradze, D. (2017). Biological and agronomical characteristics of local and introduced plum (Prunus domestica L.) cultivars in Georgia. International Journal of Horticultural Science and Technology, 4(2), 157-166. https://doi.org/10.22059/ijhst.2018.252636.222
21. Murathan, Z. T., Arslan, M., & Erbil, N. (2020). Analyzing biological properties of some plum genotypes grown in Turkey. International Journal of Fruit Science, 20(sup3), S1729-S1740. https://doi.org/10.1080/15538362.2020.1830917
22. Oğuz, H. İ., Kenan, Y., Mustafa, B., Osman, G., & İlbilge, O. (2020). A Study on Determining Some of the Yield and Quality Properties of Ürgüp Sarısı Plum (Prunus domestica L.) Grown under Nevşehir Conditions. Erwerbs-Obstbau, 62(2), 249-255. https://doi.org/10.1007/s10341-020-00478-x
23. Öncül, C., & Aygün, A. (2021). Giresun ve ilçelerinde yetiştirilen yerel erik çeşitlerinin pomolojik ve morfolojik özeliklerinin belirlenmesi. Ziraat Mühendisliği, (372), 101-115. https://doi.org/10.33724/zm.956357
24. Özzengin, B., Zannou, O., & Koca, I. (2023). Quality attributes and antioxidant activity of three wild plums from Prunus spinosa and Prunus domestica species. Measurement: Food, 10, 100079. https://doi.org/10.1016/j.meafoo.2023.100079
25. Pérez-Jiménez, J., & Saura-Calixto, F. (2015). Macromolecular antioxidants or non-extractable polyphenols in fruit and vegetables: Intake in four European countries. Food Research International, 74, 315-323. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2015.05.007
26. Sahamishirazi, S., Moehring, J., Claupein, W., & Graeff-Hoenninger, S. (2017). Quality assessment of 178 cultivars of plum regarding phenolic, anthocyanin and sugar content. Food Chemistry, 214, 694-701. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2016.07.070
27. Sewwandi, S. D. C., Arampath, P. C., Silva, A. B. G., & Jayatissa, R. (2020). Determination and comparative study of sugars and synthetic colorants in commercial branded fruit juice products. Journal of food quality, 2020, 1-11. https://doi.org/10.1155/2020/7406506
28. Stacewicz-Sapuntzakis, M., Bowen, P. E., Hussain, E. A., Damayanti-Wood, B. I., & Farnsworth, N. R. (2001). Chemical composition and potential health effects of prunes: a functional food?. Critical reviews in food science and nutrition, 41(4), 251-286. https://doi.org/10.1080/20014091091814
29. Vizzotto, M., Cisneros-Zevallos, L., Byrne, D. H., Ramming, D. W., & Okie, W. R. (2007). Large variation found in the phytochemical and antioxidant activity of peach and plum germplasm. Journal of the American Society for Horticultural Science, 132(3), 334-340. https://doi.org/10.21273/JASHS.132.3.334
30. Wang, H., Cao, G., & Prior, R. L. (1996). Total antioxidant capacity of fruits. Journal of agricultural and food chemistry, 44(3), 701-705. https://doi.org/10.1021/jf950579y
31. Yu, X. M., Rizwan, H. M., Li, P., Luo, S. X., Sherameti, I., Wu, W. F., ... & Chen, F. X. (2020). Comparatıve Studıes on The Physıochemıcal Propertıes, Phenolıc Compounds and Antıoxıdant Actıvıtıes in 13 Japanese Plum Cultıvars Grown in The Subtropıcal Regıon of Chına. Applied Ecology & Environmental Research, 18(2). 3147-3159 http://dx.doi.org/10.15666/aeer/1802_31473159
32. https://kutahyaobm.ogm.gov.tr/sayfalar/kutahyaobm-tanitim.aspx https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL/visualize