EN
TR
İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye
Öz
Deprem katalogları, sismik tehlike çalışmalarının temel verisidir. Farklı büyüklük ölçekleri ve aynı deprem için farklı büyüklük hesaplamaları gibi parametrik farklılıklar nedeniyle sismik tehlike çalışmalarında tekil bir büyüklük ölçeğiyle homojenleştirilmiş katalog kullanımını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, 30.10.2020 Sisam Depremi (Mw 7.0) ile büyük hasar gören İzmir'in sismik tehlike analizlerinde kullanılabilecek aletsel döneme (1900'den günümüze) ait homojenleştirilmiş bir deprem kataloğu oluşturulmuştur. Ortogonal regresyon analiziyle büyüklük ölçekleri arasında ilişkiler belirlenmiş ve eşlenik moment büyüklükleri (Mw*) hesaplanmıştır. Yaklaşık 208.000 deprem içeren katalog kullanılarak Gutenberg–Richter kümülatif frekans–büyüklük ilişkisi belirlenmiştir. Kataloğun tamlık değeri 2.4, b-değeri 1.03 ve a-değeri ise 7.34 olarak hesaplanarak çalışma alanı için güncel sismik tehlike değerlendirmesi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar 50 yıl içerisinde Mw*≥6 olan bir depremin meydana gelme olasılığının %100'e yakın olduğunu göstermiştir. Bu büyüklükteki yıkıcı bir depremin tekrarlanma aralığı ortalama 20 yıl ve bu dönem içinde olma olasılığı %70 olarak hesaplanmıştır. Katalogdaki aynı büyüklükteki depremlerin 20 yıllık aralıklarla frekans dağılımı da bu olasılığın gerçekleştiğini doğrulamaktadır. Geçmişte yıkıcı depremlerden etkilenen İzmir ve çevresi, bölgenin aktif tektonik yapısı nedeniyle orta ve uzun vadede olabilecek yıkıcı depremler tarafından tehdit edilecektir. Bu nedenle şehirdeki yapı stoğunun iyileştirilmesi, güncel yerbilimleri ve deprem mühendisliği çalışmalarının sonuçları dikkate alınarak yıkıcı depremlere dayanıklı (Mw≥6) yapı tasarımına önem verilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
121Y252,221M169
Etik Beyan
Yazarlar tüm etik standartlara uyduklarını beyan ederler.
Teşekkür
Bu çalışma, 121Y252 numaralı ve "30 Ekim 2020 Ege Denizi Depreminden En Çok Etkilenen İzmir Bornova Havzası'nın Yerbilimsel Özelliklerinin Belirlenmesi" Projesi (TÜBİTAK 1001 Programı, ÇAYDAG) ve 221M169 numaralı "İzmir Bornova Baseninde Simülasyon-Tabanlı Deprem Senaryolarının Yapısal Hasargörebilirlik Dağılımı ve Dirençli Kentsel Planlama Üzerindeki Etkileri" (TÜBİTAK 1001 Programı, MAG) projeleriyle desteklenmiştir. Grafikler ve haritalar the Generic Mapping Tools (GMT, Wessel ve Smith 1998) ile çizilmiştir.
Kaynakça
- Akkar, S., Eroğlu Azak, T., Çan, T., Çeken, U., Demircioğlu, M. B., Duman, T., Ergintav, S., Kadirioğlu, F. T., Kalafat, D., Kale, Ö., Kartal, R. F., Kılıç, T., Özalp, S., Şeşetyan, K., Tekin, S., Yakut, A., Yılmaz, M. T. ve Zülfikar Ö., 2014. Türkiye Sismik Tehlike Haritasının Güncellenmesi (UDAP – Ç – 13-06) Proje Raporu, AFAD Ulusal Deprem Araştırma Programı, Ankara.
- Aki, K., 1965. Maximum Likelihood Estimate of Bin the Formula Log N = A-Bm and Its Confidence Limits. Bulletin of the Earthquake Research Institute, 43, 237-239. Akinci, A., Cheloni, D. and Dindar, A. A., 2021. The 30 October 2020, M7.0 Samos Island (Eastern Aegean Sea) Earthquake: effects of source rupture, path and local-site conditions on the observed and simulated ground motions. Bulletin of Earthquake Engineering, 19, 4745-4771.
- Amorese, D., Grasso, J. R. and Rydelek, P. A., 2010. On varying b -values with depth: results from computer-intensive tests for Southern California. Geophys. J. Int., 180, 347–360.
- Askan, A., Gülerce, Z., Roumelioti, Z., Sotiriadis, D., Melis, N.S., Altindal, A., Akbaş, B., Sopaci, E., Karimzadeh, S., Kalogeras, I. and Theodoulidis, N., 2022. The Samos Island (Aegean Sea) M7.0 earthquake: analysis and engineering implications of strong motion data. Bulletin of Earthquake Engineering, 20 (14), 7737-7762.
- Atef, A.H., Liu, K.H. and Gao, S.S., 2009. Apparent weekly and daily earthquake periodicities in the Western United States. Bulletin of the Seismological Society of America 99 (4), 2273-2279.
- Caputo R. and Pavlides S., 2013. The Greek Database of Seismogenic Sources (GreDaSS), version 2.0.0: A compilation of potential seismogenic sources (Mw > 5.5) in the Aegean Region. https://gredass.unife.it/
- Castellaro, S., Mulargia, F. and Kagan, Y. Y., 2006. Regression problems for magnitudes, Geophys J Int., 165, 913-930.
- Cetin, K.O., Papadimitriou, A.G., Altun, S., Pelekis, P., Unutmaz, B., Rovithis, E., Akgun, M., Klimis, N., Askan, A., Ziotopoulou, K. and Sezer, A., 2022. The role of site effects on elevated seismic demands and corollary structural damage during the October 30, 2020, M7. 0 Samos Island (Aegean Sea) Earthquake. Bulletin of Earthquake Engineering, 20 (14), pp.7763-7792.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
3 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
29 Mart 2026
Kabul Tarihi
19 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 4
APA
Tan, O., & Karagöz, Ö. (2026). İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 26(4), 991-1002. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1918206
AMA
1.Tan O, Karagöz Ö. İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;26(4):991-1002. doi:10.35414/akufemubid.1918206
Chicago
Tan, Onur, ve Özlem Karagöz. 2026. “İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 26 (4): 991-1002. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1918206.
EndNote
Tan O, Karagöz Ö (01 Ağustos 2026) İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 26 4 991–1002.
IEEE
[1]O. Tan ve Ö. Karagöz, “İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 26, sy 4, ss. 991–1002, Ağu. 2026, doi: 10.35414/akufemubid.1918206.
ISNAD
Tan, Onur - Karagöz, Özlem. “İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 26/4 (01 Ağustos 2026): 991-1002. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1918206.
JAMA
1.Tan O, Karagöz Ö. İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;26:991–1002.
MLA
Tan, Onur, ve Özlem Karagöz. “İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 26, sy 4, Ağustos 2026, ss. 991-1002, doi:10.35414/akufemubid.1918206.
Vancouver
1.Onur Tan, Özlem Karagöz. İzmir İçin Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu ve Deprem Tehlikesi Analizi, Batı Anadolu, Türkiye. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Ağustos 2026;26(4):991-1002. doi:10.35414/akufemubid.1918206