The Logic of Foreign Policy: An Explanatory Model for Strategic Volatility in Turkish Foreign Policy under AKP Rule

Year 2026, Volume: 15 Issue: 1 , 44 - 70 , 29.01.2026

Erol Kurubaş

https://doi.org/10.20991/allazimuth.1875753

https://izlik.org/JA32ZK35LP

Abstract

The AKP government in Türkiye has been following a foreign policy based on values and discourses rather than power and interests. However, despite the lack of a radical change in international conditions, contrasting approaches in terms of the nature of foreign policy, strategic orientation, foreign relations, and international image have been adopted by the same government over short intervals of time. While a first period was marked by a value-laden transformation, a second was marked by righteous and romantic discourse and actions pointing to more value-based mentality. In a third period, foreign policy was guided by a logic based on a populist and opportunist approach. This paper calls each of these bases that shape foreign policy a different logic of foreign policy. Accordingly, while the logic of the first period was constructed in “the modified base logic” and led to the quest for strategic depth in foreign policy, the logic of the second became “righteous-romantic” and resulted in “strategic instability”. The logic of third, on the other hand, was shaped by its reactive form and led to “strategic uncertainty”. In this way, the paper argues that the strategic volatility in Turkish Foreign Policy can be explained by the elements that constitute the logic of foreign policy and the interactions among them.

Keywords

Turkish Foreign Policy , Foreign Policy Analysis , Logic of Foreign Policy , Strategic Volatility , Base Logic

References

• Aras, B. (2019). The crisis and change in Turkish foreign policy after July 15. Alternatives, 44(1), 6–18.
• Askerov, A. (2017). Turkey’s “zero problems with neighbors” policy: Was it realistic? Contemporary Review of the Middle East, 4(2), 149–167.
• Ayata, B. (2015). Turkish foreign policy in a changing Arab world: Rise and fall of a regional actor? Journal of European Integration, 37(1), 95–112.
• Aydın Çakır, A., & Arıkan Akdağ, G. (2017). An empirical analysis of the change of Turkish foreign policy under the AKP government. Turkish Studies, 18(2), 334–357.
• Aydın-Düzgit, S., & Rumelili, B. (2019). Discourse analysis: Strengths and shortcomings. All Azimuth, 8(2), 285–305.
• Babacan, A. (2008). Büyükelçiler Konferansı açış konuşması. https://www.mfa.gov.tr/disisleri-bakaniali- babacan_in-buyukelciler-konferansi-acis- konusmasi.tr.mfa
• Balta, E. (2020). AKP’nin popülist dış politikası. İstanbul Politikalar Merkezi. https://istanpol.org/ Uploads/ContentManagementFile/akpnin-populist-dis-politikasi-- prof-dr-evren-balta.pdf
• Balta, E., Kaltwasser, C. R., & Yağcı, A. H. (2021). Populist attitudes and conspiratorial thinking. Party Politics, 28(4), 1–13.
• Balta, E. (2023). Türk dış politikasında 2023. https://www.perspektif.online/turk-dis- politikasinda-2023/
• BBC. (2014). Turkey loses out on UN Security Council seat. https://www.bbc.com/news/worldeurope- 29654003
• BBC. (2021). Osman Kavala: Avrupa Konseyi’nin Türkiye için başlattığı “ihlal prosedürü” nasıl işleyecek? https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-59518748
• Çandar, C. (2010). Türk dış politikasında “eksen” tartışmaları: Çok kutuplu dünya için yeni bir vizyon. SETA Analiz, (16).
• Çandar, C. (2013). Türkiye’nin değerli yalnızlığı ya da etkisiz dış politika. Radikal.
• Çavuşoğlu, M. (2017). 9. Büyükelçiler toplantısı açılış konuşması. https://www.mfa.gov.tr Çavuşoğlu, M. (2018). 10. Büyükelçiler toplantısı açılış konuşması. https://www.mfa.gov.tr/data/ BAKAN/sayin-bakanimizin-acilis-konusmasi-bkon.pdf
• Çavuşoğlu, M. (2019). 11. Büyükelçiler toplantısı açılış konuşması. https://www.mfa.gov.tr/site_ media/html/bkon/XI-BKON-sn-mevlut-cavusoglu-acilis- konusmasi.pdf
• Çelik, A. H. (2016). Türk dış politikasının niteliği üzerine kavramsal bir tartışma: Değerli yalnızlık mı, şuurlu dinamizm mi? Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 67– 89.
• Davutoğlu, A. (1997). Medeniyetlerin ben-idraki. Divan, 3(1), 1–53.
• Davutoğlu, A. (2001). Stratejik derinlik: Türkiye’nin uluslararası konumu. İstanbul: Küre Yayınları.
• Davutoğlu, A. (2008). Turkey’s foreign policy vision: An assessment of 2007. Insight Turkey, 10(1), 79–84.
• Davutoğlu, A. (2011a). 3. Büyükelçiler konferansı açılış konuşması. https://www.mfa.gov.tr/
• Davutoğlu, A. (2011b). 4. Büyükelçiler konferansı açılış konuşması. https://www.mfa.gov.tr/dorduncubuyukelciler- konferansi_acilis-konusmalari.tr.mfa
• Davutoğlu, A. (2012a). Principles of Turkish foreign policy and regional political structuring. Turkey Policy Brief Series. https://www.mfa.gov.tr/site_media/html/bakanmakale_tepev.pdf
• Davutoğlu, A. (2012b). TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu konuşması. http://www.mfa.gov.tr/disisleribakani- davutoglu_nun-tbmm-plan-ve-butce-komisyonunda.tr.mfa
• Davutoğlu, A. (2013). V. Büyükelçiler konferansında yaptığı konuşma. http://www.mfa.gov.tr/
• Demirtaş Bagdonas, Ö. (2012). A shift of axis in Turkish foreign policy or a marketing strategy? Turkey’s uses of its “uniqueness” vis-à-vis the West/Europe. Turkish Journal of Politics, 3(2), 111–132.
• ECHR. (2022). Kavala v. Türkiye [GC], No. 28749/18. https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-13743
• Erdoğan, R. T. (2022). “Türkiye Yüzyılı” tanıtım toplantısı konuşması. https://www.tccb.gov.tr/assets/ dosya/2022-10-28-Türkiye_yuzyil.pdf
• Ersoy, E. (2009). Old principles, new practices: Explaining the AKP foreign policy. Turkish Policy Quarterly, 8(4), 115–127.
• Erşen, E. (2013). Türk dış politikasında Avrasya yönelimi ve Şanghay İşbirliği Örgütü. Ortadoğu Analiz, 5(52), 14–23.
• Fisher Onar, N. (2009). Neo-Ottomanism, historical legacies and Turkish foreign policy (Discussion Paper No. 3). EDAM.
• Freedom House. Comparative and historical data. https://freedomhouse.org/reports/publicationarchives
• Global Firepower. Global firepower ranks (2005–present). https://www.globalfirepower.com/globalranks- previous.php
• Gül, A. (2007). Yeni yüzyılda Türk dış politikasının ufukları. Ankara: Dışişleri Bakanlığı Yayını.
• Haberler.com. (2011a). Misrata ve Bingazi’de de aynı sevgi. https://www.haberler.com/politika/ misrata-ve-bingazi-de-de-ayni-sevgi-2997105-haberi/
• Haberler.com. (2011b). Başbakan Erdoğan Mısır’da Opera Binasında konuştu. https://www.haberler. com/guncel/ek-2-basbakan-erdogan-misir-da-opera-binasi-nda- 2991544-haberi/
• Haugom, L. (2019). Turkish foreign policy under Erdoğan: A change in international orientation? Comparative Strategy, 38(3), 206–223.
• Hill, C. (2003). The changing politics of foreign policy. New York, NY: Palgrave Macmillan.
• Holzscheiter, A. (2014). Between communicative interaction and structures of signification: Discourse theory and analysis in international relations. International Studies Perspectives, 15(2), 142–162.
• Hürriyet. (2011a). Başbakan’dan üçüncü balkon konuşması. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ basbakandan-ucuncu-balkon-konusmasi-18015912
• Hürriyet. (2011b). Erdoğan’dan Suriye açıklaması. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/erdogandansuriye- aciklamasi-18431039
• Hürriyet. (2011c). NATO’nun Libya’da ne işi var? https://www.hurriyet.com.tr/gundem/nato- nunlibya- da-ne-isi-var-17150261
• Hürriyet. (2012a). Erdoğan’dan önemli mesajlar. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/erdogandanonemli- mesajlar-21386210
• Hürriyet. (2012b). Irak’tan Davutoğlu’na sert tepki. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/iraktandavutogluna- sert-tepki-21131035
• Karagül, İ. (2013). Yüzyıllık Parantezi Kapatacağız (Davutoğlu ile Röportaj). https://www.yenisafak. com/yazidizileri/yuzyillik-parantezi-kapatacagiz-494795
• Kardaş, Ş. (2011). Türk dış politikasında eksen kayması mı? Akademik Ortadoğu, 5(2), 19–42.
• Katzenstein, P. J. (Ed.). (1996). The culture of national security: Norms and identity in world politics. New York: Columbia University Press.
• Keyman, F. (2010). Türk dış politikasında “eksen tartışmaları”: Küresel kargaşa çağında realist proaktivizm. SETA Analiz, (15).
• Kubicek, P. (2022). Contrasting theoretical approaches to Turkish foreign policy. Turkish Studies, 23(5), 645–658.
• Metz, D. (2018). U.S.–Turkey relations culminate with a visa crisis. Diplomatic Courier. https://www. diplomaticourier.com/posts/u-s-turkey-relations-culminate-visa-crisis
• Milliyet. (2013). Dünya beşten büyüktür. https://www.milliyet.com.tr/siyaset/dunya-bestenbuyuktur- 1767594
• Oğuzlu, T. (2008). Middle Easternization of Turkey’s foreign policy: Does Turkey dissociate from the West? Turkish Studies, 9(1), 3–20.
• Oğuzlu, T. (2012). Arap Baharı ve Türk dış politikasında çıkarlar–değerler ilişkisi. Ortadoğu Analiz, 4(38), 8–17.
• Oğuzlu, T. (2020). Turkish foreign policy in a changing world order. All Azimuth, 9(1), 127–139.
• Oran, B. (2013). Dönemin bilançosu. In B. Oran (Ed.), Türk dış politikası (Vol. 3, pp. 1–40).İstanbul: İletişim.
• Our World in Data. Democracy index. https://ourworldindata.org/grapher/democracy-indexeiu? tab=table&time=2006..2023
• Öniş, Z. (2014). Turkey and the Arab revolutions: Boundaries of regional power influence in a turbulent Middle East. Mediterranean Politics, 19(2), 203–219.
• Öniş, Z., & Kutlay, M. (2017). The dynamics of emerging middle-power influence in regional and global governance: The paradoxical case of Turkey. Australian Journal of International Affairs, 71(2), 164–183.
• Özpek, B. B., & Tanrıverdi Yaşar, N. (2018). Populism and foreign policy in Turkey under AKP rule. Turkish Studies, 19(2), 198–216.
• Ripley, C. G. (2017). Discourse in foreign policy. In C. G. Thies (Ed.), Oxford research encyclopedia of politics (pp. 1–27). UK: Oxford University Press.
• Ruvalcaba, D. M. (2023). WPI database. World Power Index. https://www.worldpowerindex.com/ wpi-database/
• Rüma, İ. (2010). Turkish foreign policy towards the Balkans: New activism, neo-Ottomanism, or so what? Turkish Policy Quarterly, 9(4), 133–140.
• Sabah. (2013). Yanlış yerde durmaktansa yalnız ve dimdik dururuz. http://www.sabah.com.tr/ Gundem/2013/08/28/yanlis-yerde-durmaktansa-yalniz-ve- dimdik-dururuz
• SIPRI. (n.d.). Military expenditure database. https://milex.sipri.org/sipri
• Şener, B. (2013). Dış politikada değerli yalnızlık ya da yanlış hesabın Şam’dan dönmesi. https:// www.21yyte.org/tr/merkezler/islevsel-arastirma-merkezleri/
• Tabak, H. (2014). Normlar ve uluslararası ilişkiler: Türkçe yazın için geç kalınmış bir araştırma gündemi. In İ. Demir (Ed.), Türkiye’nin dış politikası (pp. 19–46).Bursa: Dora Yayınları.
• Taşpınar, Ö. (2008). Turkey’s Middle East policies: Between neo-Ottomanism and Kemalism. Washington: Carnegie Endowment.
• T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2015). Uluslararası ekonomik göstergeler. https://www.sbb.gov.tr/wpcontent/ uploads/2018/11/Uluslararasi_Ekonomik_Gostergeler_2014.pdf
• The Guardian. (2018). Trump threatens “large” sanctions on Turkey unless US pastor released. https:// www.theguardian.com/us-news/2018/jul/26/
• The Guardian. (2019). Trump’s bizarre, threatening letter to Erdoğan. https://www.theguardian.com/ us-news/2019/oct/16/trump-letter-erdogan-turkey-invasion
• UN General Assembly. (2008). 28th plenary meeting: Official records. https://docs.un.org/en/A/63/ PV.28
• U.S. Department of State. (2020). Imposition of sanctions on Turkish Presidency of Defense Industries. https://2017-2021.state.gov/
• World Justice Project. (nd.). Rule of law index. https://worldjusticeproject.org/rule-of-law- index/ global/2023/historical
• Yavuz, M. H. (2022). The motives behind the AKP’s foreign policy: Neo-Ottomanism and strategic autonomy. Turkish Studies, 23(5), 659–680.
• Yener, D. (2019). MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli: Beka bu seçimin kaderidir. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/Türkiye/mhp-genel-baskani-devlet-bahceli-beka-bu-seciminkaderidir
• Yeşiltaş, M., & Balcı, A. (2011). AK Parti dönemi Türk dış politika sözlüğü: Kavramsal bir harita. Bilgi, 23, 12–20.
• Yeşilyurt, N. (2013). Ortadoğu’yla ilişkiler. In B. Oran (Ed.), Türk dış politikası (Vol. 3, pp. 401–462). İstanbul: İletişim.
• Yeşilyurt, N. (2017). Explaining miscalculation and maladaptation in Turkish foreign policy towards the Middle East during the Arab uprisings: A neoclassical realist perspective. All Azimuth, 6(2), 65-83.
• Yılmaz, T. (2013). Küresel vicdanı harekete geçirdik. Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/ planet/23742650.asp
• Yılmaz, E. A. (2021). Turkish foreign policy in a neorealist framework: Bilateral relations since 2016. Middle East Policy, 28, 144–158.
• Zengin, G. (2010). Hoca: Türk dış politikasında Davutoğlu etkisi. İstanbul: İnkılap Kitabevi