AMERİKA VE MODERN TÜRKİYE’NİN OLUŞUMU: BİLİM, KÜLTÜR VE SİYASAL İTTİFAKLAR

Abstract

Amerika ve Modern Türkiye’nin Oluşumu: Bilim, Kültür ve Siyasal İttifaklar isimli eserinde Ali Erken, birçok Avrupa merkezli Türk modernleşmesi okumasından farklı olarak Türk modernleşmesine Amerika’nın katkısını incelemektedir. Bunu yaparken Amerikan hayırsever vakıfların, İkinci Dünya Savaşı sonrası bu konuda üstlendikleri misyonları göz önünde bulundurarak küresel bağlamla birlikte bir Türk modernleşmesi değerlendirmesi yapmaktadır. Özellikle yeni kurulan Cumhuriyetin ihtiyacı olan yetişmiş insan eksikliğinin giderilmesi ve toplumun modern anlamda dönüştürülmesi noktasında tıp, endüstri, işleme ve beşerî bilimler alanlarında Türkiye’de birçok kurum fonlanmış ve birçok isim Amerikan bursları ile eğitim görmüştür. Yazar eserinde dönemin önemli isimlerinin anıları ve mektuplarının yanı sıra hayırsever vakıflardan Rockefeller ve Ford Vakıflarının arşivlerini taramış ve 1970 yılına kadarki süreci analiz etmiştir.

Keywords

• Modernleşme
• Amerika
• Modern Türkiye
• Hayırsever Vakıflar

AMERICA AND THE MAKING OF MODERN TURKEY: SCIENCE, CULTURE AND POLITICAL ALLIANCES

Abstract

In America and the Making of Modern Turkey: Science, Culture and Political Alliances, Ali Erken, unlike many Eurocentric readings of Turkish modernization, examines America's contribution to Turkish modernization. In doing so, he makes an assessment of Turkish modernization in the global context, taking into account the missions undertaken by American philanthropic foundations after the Second World War. Many institutions in Turkey were funded in the fields of medicine, industry, processing and humanities, and many names were educated with American scholarships, especially in the fields of medicine, industry, processing and humanities in order to overcome the lack of trained people needed by the newly established Republic and to transform society in a modern sense. In his book, the author analyzes the period up to 1970 through the memoirs and letters of important figures of the period, as well as the archives of the Rockefeller and Ford Foundations, two philanthropic foundations.

Keywords

• Modernization
• America
• Modern Türkiye
• Charitable Foundations

References

1. Aslantürk, H. (2016). Türkiye’de biyo-iktidar açısında sağlık hizmetleri ve kadın. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(3), 573-595.
2. Berkes, N. (2019). Türkiye’de çağdaşlaşma. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
3. Erken, A. (2020). Amerika ve Modern Türkiye’nin Oluşumu: Bilim, Kültür ve Siyasal İttifaklar. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları.
4. Foucaoult, M. (2001). The birth of social medicine. J. Faubion (Ed.) Power: The Essential Works of Foucault 1954-1984 (Çev: R. Hurley) içinde (ss. 134-156). London and Newyork: The New Press.
5. Lewis, B. (2018). Modern Türkiye’nin doğuşu (Çev: B. Babür Turna). Ankara: Arkadaş Yayınevi.
6. Örnek, C. (2013). Hegemonya mücadelesi bağlamında filantropi ve sosyal bilimler: 1953 Yalova konferansı örneği. Amme İdaresi Dergisi, 46(3), 141-166.
7. Zürcher, E. J. (2013). Modernleşen Türkiye’nin tarihi (Çev: Y. Saner). İstanbul: İletişim Yayınları.