AYDINLANMA RASYONALİZMİNİN NEOKLASİK EKONOMİYE YANSIMALARI

Abstract

Bu çalışma rasyonalizm kavramını açıklamayı ve bunun neoklasik iktisada etkisini ortaya koymayı amaç edinmiştir. Kullanılan yöntemde öncelikle birincil kaynaklardan yararlanılmış, konu hakkında önemli bilgiler içeren ikincil kaynaklara da yer verilmiştir. Rasyonalizmin iktisada olan etkisi öncelikle Aydınlanma döneminde başlar. Newtonyen devrim iktisatçılarca örnek alınır ve doğa bilimlerinin uyguladıkları yöntemler iktisatta kullanılır. Rasyonel davranış da bu aşamada iktisada aktarılmıştır. Malthus eleştirmiş olsa da diğer klasik iktisatçılar rasyonalizmi modellerine dahil etmiştir. İktisat doğa bilimlerinin atomunu birey, uzayını piyasa, kuvvetini marjinal fayda biçiminde kendi sistemine ilave eder. Bunu en radikal biçimde de neoklasik ekol uygulamıştır. Rasyonel davranış varsayımı neoklasikler için kutsal bir ilkeye dönüşmüştür. Neticede rasyonalizm ile temellerini atan neoklasik ekol tümdengelim yöntemini benimseyerek, matematikselleşmeye önem vererek, maksimizasyonu uygulayarak ve tamamen akılcı davranan homo economicusu kullanarak oluşturduğu yapıyı sağlamlaştırmıştır. Sonuçta rasyonalizm iktisatta farklı dönemlerde farklı biçimde kullanılmış olsa da gerek iktisatçıların modellerini oluşturmasında gerek ekollerin genel kabul gören varsayımlarında etkili bir rol oynamıştır. 

Keywords

• Rasyonalizm,Aydınlanmada rasyonalizm,Neoklasik iktisatta rasyonalizm

References

1. Acar, Gökmen Tarık (2016). İktisadı Değiştirmek: Neoklasik İktisada Eleştirel Bir Yaklaşım, İletişim Yayınları, Yayın No: 1331, İstanbul.
2. Alada, Dinç (2000). İktisat Felsefesi ve Belirsizlik, Bağlam Yayınları, Yayın No: 144, İstanbul.
3. Arrow, Kenneth (1987). Economic Theory and the Hypothesis of Rationality, The New Palgrave A Dictionary of Economics içinde, The Macmillan, C: 2, s. 69-75, Londra.
4. Brue, Stanley; Erant, Randy (2007). The History of Economic Thought, Thomsan South-Western, Ohio.
5. Buchholz, Todd (2005). Ölü İktisatçılardan Yeni Fikirler, Adres Yayınları, İstanbul.
6. Buhr, M; Schroeder, W, Barck, K (2006). Aydınlanma Felsefesi, Yeni Hayat Kütüphanesi, İstanbul.
7. Candan, Esin; Hanedar, Avni Önder (2005). “İktisat Neden Bir Kapalı Kutudur? Hâkim İktisadın, Değer Yargısı-Sınama İlişkisi”, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik Yaklaşım Dergisi Kongreler Dizisi (IV), s. 1-11.
8. Cevizci, Ahmet (1999). Akılcılık, Paradigma Felsefe Sözlüğü içinde, Paradigma Yayınevi, s. 30-31, İstanbul.

9. Cevizci, Ahmet (2003). Rasyonalizm, Felsefe Ansiklopedisi içinde, C: 1, s. 185-206, İstanbul, Etik Yayınları.
10. Cevizci, Ahmet (2005). Paradigma Felsefe Sözlüğü, Paradigma Yayınları, Felsefe Serisi: 1, İstanbul.
11. Cevizci, Ahmet (2008). Aydınlanma Felsefesi Tarihi, Asa Kitabevi, Yayın No: 35, Bursa.
12. Christesen, Paul (2003). “Economic Rationalism in Fourth-Century BCE Athens”, Greece & Rome, C: 50, No: 1, s. 31-56.
13. Çiğdem, Ahmet (2006). Aydınlanma Düşüncesi, İletişim Yayınları, İstanbul.
14. Çüçen, A. Kadir (2013). Orta Çağ ve Rönesans’ta Felsefe, Ezgi Kitabevi, Bursa.
15. Demir, Ömer (2013). Akıl ve Çıkar, Sentez Yayıncılık, Ankara.
16. Doucouliagos, Chris (1994). A Note On The Evolution Of Homo Economicus, Journal of Economic Issues, C. 28, No: 3, s. 877-883.
17. Grünberg, Teo (2005). Felsefe ve Felsefi Mantık Yazıları, Yapı Kredi Yayınları, Yayın No: 2227, İstanbul.
18. Guerrien, Bernard (1991). Neo-Klasik İktisat, İletişim Yayıncılık, İstanbul.
19. Kara, Ahmet (2001). İktisat Kuramında Pozitivizm ve Postmodenizm, Vadi Yayınları, Yayın No: 156, Ankara.
20. Küçükkalay, Abdullah Mesud (2011). İktisadi Düşünce Tarihi, Beta Yayıncılık, Yayın No: 2521, İstanbul.
21. Ruthherford, Donald (2002). Homo-Economicus, Dictionary of Economics içinde, Routledge, Londra.
22. Savaş, Oktay Vural (2007). “Varsayalım ki” İktisat, Nobel Yayınları, Yayın No: 1123, Ankara.
23. Seyidoğlu, Halil (2002). Rasyonalizm, Ekonomik Terimler Ansiklopedik Sözlük içinde, s. 520, İstanbul, Güzem Can Yayınları.
24. Şekerci, Ahmet Erhan (2016). Aydınlanma Ve Din, İnsan Yayınları, Yayın No: 665, İstanbul.
25. Yılmaz, Feridun (2009). Rasyonalite, Paradigma Yayınları, İstanbul.