açüofd Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 2146-1880 2146-698X Artvin Çoruh Üniversitesi 10.17474/acuofd.83601 Investigation of soil and seedling damages from occurring in extraction with farm tractors Tarım traktörleriyle bölmeden çıkarmada meydana gelen toprak ve fidan zararlarının araştırılması Türk Yılmaz Gümüş Selçuk 03 10 2015 16 1 55 64 03 10 2015 Copyright © 2000, Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 2000 Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi

Aims of the study, environmental problems are determined at logs extracting with farm tractors skidding on skid trail and the soil and seedling damages prevention possibility are investigated. This direction aims to; the harvesting units with the ground slope of 0-33% were selected as study area located in Balıklı Forest Enterprise Chief (Düzce-Gölyaka). The study, the skid trails were sampled at 10 m intervals. Samples were taken again at 10 m intervals from the undisturbed area protected from skidding at least 25-30 m away from the skid trails. Soil compaction at the sample areas were taken was measured at 0-5 cm and 5-10 cm depths by using a hand penetrometer. Besides, soil loss and seedlings damage were measured on skid trails. Result of study, it was determined that soil compaction of 703 m2 per hectare in skid trails. Inasmuch as continuous skidding, soil erosion was determined different depths on samples from the skid trails, It was found that soil loss of 53.39 m3 (134009 ton) per hectare. Besides, there were not seedlings on a good part of skid trails, existing seedlings were lying, broken, and dismantled that were determined, it was found that residual damages on 6432 seedlings per hectare

Bu çalışmanın amacı, odun hammaddesinin tarım traktörleriyle sürütme şeritleri üzerinde sürütülerek bölmeden çıkarılmasında oluşan toprak ile fidan zararlarının belirlenmesi ve meydana gelen bu çevresel zararları önleyebilme imkânlarının araştırılmasıdır. Balıklı Orman İşletme Şefliği’nde (Düzce-Gölyaka) eğimi %0-33 arasında olan üretim alanları çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışmada, belirlenen her bir sürütme şeridi 10 m aralıklarla örneklenmiştir. Çalışma alanında sürütme etkisinin olmadığı kontrol noktalarından, sürütme şeridine olan uzaklığı en az 25-30 m olmak üzere yine 10 m aralıklarla örnekler alınmıştır. Örnek alanlarda 0-5 cm ile 5-10 cm toprak derinlik kademesinde el penetrometresi kullanılarak toprak sıkışıklığı, sürütme şeritlerindeki toprak kayıpları ve fidan zararları ölçülmüştür. Çalışma sonucunda, sürütme şeritlerinde hektarda 703 m2 alanın toprak sıkışıklığına maruz kaldığı belirlenmiştir. Sürütme şeritlerinde devamlı sürütmeden dolayı farklı derinliklerde toprak aşınımı olmuş, hektarda 53.39 m3 (134009 ton) toprak kaybı tespit edilmiştir. Ayrıca sürütme şeritlerinin büyük bir bölümünde fidanların bulunmadığı, mevcut bireylerin de yatık, kırık ile sökülmüş olduğu ve hektarda 6432 adet fidanın zarar gördüğü belirlenmiştir.

 Tarım traktörleri bölmeden çıkarma toprak ve fidan zararları Extraction farm tractors soil and seedling damage Acar HH (1994) Ormancılıkta Transport Planları ve Dağlık Arazide Orman Transport Planlarının Oluşturulması, Yayınlanmamış Doktora Tezi, K.T.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, 150 s., Trabzon. Adams PW (1998) Soil Compaction on Woodland Properties. The Woodland Workbook Forest Protection, Oregon, ABD. Anonim, 2005. Northeast Implement Corp. Farmi Tree Harvesting Method. 6p. Arocena JM (2000) Cations in Solution from Forest Soils Subjected to Forest Flor Removal and Compaction Treatments. Forest Ecology and Management 133, 71-80. Aykut T (1984) Orman Ürünleri Taşımacılığında Araç ve Teknikler, İ.Ü. Orman Fakültesi, İstanbul Yayınları No. 3246/370, 100. Bayoğlu S (1972) Türkiye’de Orman Nakliyatı ve Geliştirilmesi İmkanları Üzerine Bir Etüd, İ.Ü. Orman Fakültesi, İstanbul, 1747/185, 73. Bengtsson J H, Lundkvist P, Saetre B, Sohlenius ve B Solbreck (1998) Effects of Organic Matter Removal on the Soil Food Web: Forestry Practices Meet Ecological Theory. Applied Soil Ecology 9: 137-143. Buckley D S, Crow TR, Nauertz E A, and Schulz K E (2003). Influence of Skid Trails and Haul Roads on Understory Plant Richness and Composition in Managed Forest Landscapes in Upper Michigan, USA. Forest Ecology and Management, 175, 509–20. Devlet Planlama Teşkilatı (DTP) (2007). Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı Ormancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Ankara, 10 s. Dykstra DP ve Heinrich R (1996). FAO Model Code of Forest Harvesting Practice, FAO Publacitions, Rome, 85 p Erdaş O (1993) Bölmeden Çıkarma Sırasında Traktör Kullanımının Orman Toprağının Mekanik Özelliklerine Etkisi ve Bunun Biyolojik Sonuçları. Tübitak Doğa Tarım ve Ormancılık Dergisi, 17 (1). FAO (1982) Basic Technology in Forest Operations, FAO Forest Paper, Rome, 33. Gilliam F S (2002) Effects of Harvesting on Herbaceous Layer Diversity of a Central Appalachian Hardwood Forest in West Virginia, USA. Forest Ecology and Management, 155:33–43. Godefroıd S ve Koedam N (2004) The impact of Forest Paths upon Adjacent Vegetation: Effects of the Paths Surfacing Material on the Species Composition and Soil Compaction. Biological Conservation, 119:405–19. Görcelioğlu E (2004) Orman Yolları-Erozyon İlişkileri, İ.Ü. Orman Fakültesi. Yay. No: 476, İstanbul. Gürtan H (1975) Dağlık ve Sarp Arazili Ormanlarda Kesim ve Bölmeden Çıkarma Saptanması ve Bu İşlerin Rasyonalizasyonu Üzerine Araştırmalar, Tübitak Yayın No: 250, Proje No: Toag-81, Ankara. Johnston F M ve Johnston SW (2004) Impacts of Road Disturbance on Soil Properties and Exotic Plant Occurrence in Subalpine Areas of Australian Alps. Arctic Antarctic and Alpine Research, 36(2): 201–7. Kara Ö ve Bolat İ (2008) Bartın İli Orman ve Tarım Topraklarının Mikrobiyal Biyokütle Karbon (Cmic) ve Azot (Nmic) İçerikleri, Ekoloji Dergisi, 18, 69, 32-40. Karaöz O (1989a) Laboratory analyze methods of some physical soil properties related to water holding capacity. Review of the Faculty of Forestry, University of Istanbul, 39, B2, 133–44. Karaöz O (1989b) Analyze Methods of Some Chemical Soil Properties (pH, carbonates, salinity, organic matter, total nitrogen, available phosphorus). Review of the Faculty of Forestry, University of Istanbul, 39, B3, 64–82. Makineci E, Demir M ve Yılmaz E (2007) Odun Üretimi ve Sürütme Çalışmalarının Proceedings of International Symposium Bottlenecks, Solutions. And Priorities in the Context of Functions of Forest Resource, 868-878 p., İstanbul. Ekolojik Etkileri. Menemencioğlu K (2006) Ilgaz - Devrez Orman İşletme Şefliği’nde Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) Yardımıyla Orman Hasat Zararlarını Azaltıcı Transport Planlaması. A.İ.B.Ü. Ormancılık Dergisi, 2,1, Düzce. Marshall V G (2000) Impacts of Forest Harvesting on Biological Processes in Northern Forest Soils. Forest Ecology and Management,133: 43–60. Messına M G, Schoenholtz S H, Lowe MW, Wang Z, Gunter D K, Londo A J (1997), Initial responses of woody vegetation, water quality, and soils to harvesting intensity in a Texas Bottomland hardwood ecosystem. Forest Ecology and Management, 90:201–15. Özçamur M (1981) Bölmeden Çıkarmada Çeşitli Makinelerin Zaman Verim ve Masraf Yönünden Araştırılması, Trabzon, 132, 14. Sidle R C, Sasaki S, Otsuki M, Noguchi S, Nik AR (2004) Sediment Pathways in a Tropical Forest: Effects of Logging Roads and Skid Trails, Hydrologıcal Processes, 18, 703–720. Sist P (1997) Effects of Logging on Forest Soil Physical Properties in Eastern Amazonia. Forest Harvesting Bulletin (March). Volume 7, No: 1. Yıldırım M (1989) Ormancılık İş Bilgisi, İ.Ü. Orman Fakültesi Yayın No: 3555/404, İstanbul. Tomasic Z (1996) Soil Erosion on Several Longitudinal Slops of a Skid Trail over a Four-Year Period (1992-1996). Proceedings of The Seminar on Environmentally Sound Forest Roads and Wood Transport, 322-334p., June 1996, Sinaia, Romania. Türk Y (2006) Düzce’de Orman Yollarında Toprak Kaybı Sorunlarının Araştırılması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, A.İ.B.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, Düzce, 43 s. Wang L (1997) Assessment of animal skidding and ground machine skidding under mountain conditions. Journal of Forest Engineering, 8(2):57–64. Williamson J R, Neilsen WA (2003) The effect of soil compaction, proŞle disturbance and fertilizer application o n the growth of eucalyptus seedlings in two glasshouse studies. Soil & Tillage Research, 71:95–107. Yıldırım M (1989) Hasat İşlerinde Sınırlayıcı Faktörler, İ.Ü. Orman Fak. Dergisi, 39, 4.