BAYRAMİÇ BARAJ GÖLÜ'NDEKİ (ÇANAKKALE) AYNALI SAZAN (Cyprinus carpio L., 1758) BALIKLARININ POPULASYON YAPISI VE BÜYÜME ÖZELLİKLERİ

Öz

Bu çalışmada, Bayramiç baraj gölünde ekonomik öneme sahip olan aynalı sazan (Cyprinus carpio L., 1758) balıklarının yaş, eşey, boy ve ağırlık dağılımları, yaş-boy ve boy-ağırlık ilişkileri ile kondüsyon faktörü gibi bazı populasyon parametreleri tahmin edilmiştir. Örneklemeler 13 ay (2002-2003 Temmuz) süre ile aylık olarak yapılmıştır. Göldeki aynalı sazan populasyonunun, I-XI yaş gruplarından oluştuğu ve V yaş grubunun en baskın grup olduğu tespit edilmiştir. Populasyonun erkek:dişi oranı 1:1.17 olarak belirlenmiş; çatal boy 12.8–47.9 cm; ağırlık 54-2595 g arasında değişmiştir. Populasyonda boy-ağırlık ilişkisi W=0.02511*L^3.01 ve yaş-boy ilişkisi L_t= 35.73*(1-e^{-0.52 (t + 3.02)}) tahmin edilmiştir. Ortalama kondüsyon faktörü (K) erkeklerde 2.67; dişilerde ise 2.65 olarak hesaplanmıştır. İlk cinsi olgunluk erkeklerde III yaş, 28.33 cm FL ve 550–600 g'lık ağırlık grubunda; dişilerde IV yaş, 33.76 FL cm ve 650–700 g'lık ağırlık grubunda gerçekleşmiştir. Stoğun korunması ve sürdürebilirliğin sağlanması amacıyla IV yaş grubu ve 32 cm'den büyük balıkların avlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Cyprinus. carpio, büyüme, kondüsyon faktörü

References

1. Alp, A. ve Balık, S., (1999). Gölhisar gölündeki sazan (Cyprinus carpio L., 175 8) populasyonunun büyüme durumu, ölüm oranlarının tespiti ve stok analizi, X. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu 22—24 Eylül, Temel Bilimler Seksiyonu, Bildiri ve Poster Özetleri, Adana, 104s.
2. Alp, A., Balık, S. ve Akyürek, M., (1999). Akşehir gölü sazan (Cyprinus carpio L., 1758) popülasyonunda büyüme ve üreme özelliklerinin araştı- rılması, X. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu, 22—24 Eylül, Temel Bilimler ve Biyolojik Çeşitlilik Seksiyonları, 407-419s, Adana.
3. Anonim, (1 997). Bayramiç baraj gölü avlanabilir stok tespiti çalışmaları, DSI 252. Şube Şefliği, Çanakkale, 7s.
4. Balık, S. ve Ustaoğlu, M. R., (1990). Kuş gölü (Bandırma) sazan (Cypri- nus carpio L., 175 8) populasyonunun biyo-ekoloj ik özelliklerinin incelen- mesi, X. Ulusal Biyoloji Kongresi 18 Temmuz, Erzurum, 271—282s.
5. Balık, İ. ve Çubuk, H., (1999). Karacaören-1 baraj gölünde yaşayan sazan (Cyprinus carpio L., 1758) ve sudak (Stizostea'ion hıcioperca L., 175 8) populasyonlarının büyüklük dağılımları ve kondisyon faktörleri, X. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu 22—24 Eylül, Temel Bilimler ve Biyolojik Çeşitlilik Seksiyonları, Cilt II, s 440—45 1, Adana.
6. Beverton, R. J. H. ve Holt, S. J., (1957). On the dynamics of exploited Şsh populations. U.K. Ministry of Agriculture, Fisheries and Food, Fishery İnvestigations, Vol. XIX, London, 533 p.
7. Bingel, F., (2002). Balık Populasyonlarının İncelenmesi, Batı Kitabevi, Adana, 404 p.
8. Bircan, R., (1993). Bafra balık göllerinde yaşayan sazanın (Cyprinus carpio L., 1758) üreme biyolojisi ile ilgili bir araştırma, Türk Veterinerlik ve Hayvancılık Dergisi, 17 (4) : 291-297.

9. Bircan, R., (1996). Bafra balık gölleri sazan (Cyprinus carpio L., 175 8) populasyonunun bazı yapısal özelliklerinin incelenmesi. I. ve II. Doğu Anadolu Su Ürünleri Sempozyumu, Erzurum, s. 22—40.
10. Bircan, R. ve Erdem, M., (1997). Altınkaya baraj gölündeki sazan ba- lığınm (Cyprinus carpio L., 1758) üreme özelliklerinin incelenmesi, Türk Veterinerlik ve Hayvancılık Dergisi, 21 (3) : 255-261.
11. Crim, W. L. ve Glebe, B. D., (1990). Reproduction. In: Methods for Fish Biology (Eds. C. B. Schreck and P. B. Moyle), American F isheries Society, Bethesda, Maryland, USA, pp. 529-554.
12. Çetinkaya, O., (1992a). Akşehir gölü sazan (Cyprinus carpio L., 1758) populasyonu üzerinde araştırmalar I. büyüme, boy-ağırlık ilişkisi ve kon- disyon, Doğa Tr. Journal of Zoology, 16, 13—29.
13. Çetinkaya, O., (1992b). Akşehir gölü sazan (Cyprinus carpio L., 1758) populasyonu üzerine araştırmalar II. populasyonun yapısı, üreme ve bes- lenme. Doğa Tr. Journal of Zoology 16, 30—42.
14. Çetinkaya, O., Elp, M. ve Güzel, Ş., (2000). Van gölü havzasında bazı su kaynaklarına aşılanan aynalı sazan (Cyprinus carpio L., 1758) populas- yonlarınm yapısı ve büyüme özellikleri, İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi (1995—1999), 9—13; (1—10): 123—138.
15. Demirkalp (Aksun), F. Y., (1992a). Bafra balık göllerinde (Balık Gölü- Uzun Göl) yaşayan Cyprinus carpio Linneaus, 1758; Mugil cephalus Linne- aus, 1758 Ve Stizostedion lucioperca Linneaus, 17 58’nm üreme biyolojileri, Tr. Journal of Zoology, 16, 311—322.
16. Demirkalp (Aksun), F. Y., (1992b). Bafra balık göllerinde (Balık Gölü- Uzun Göl) yaşayan sazan balığının (Cyprinus carpio L., 1758) büyüme özellikleri, Tr. Journal of Zoology 16, 161—175.
17. Ekmekçi (Atalay), F. G., (1996). Sarıyar baraj gölünde (Ankara) yaşayan (Cyprinus carpio L., 1758) populasyonunun büyüme özellikleri, Tr. Journal onoology, 20, 107—115.
18. Elp, M., Şen, F. ve Çetinkaya, O., (2007). Koçköprü baraj gölü sazan populasyonunun (Cyprinus carpio L., 175 8) bazı fenotipik özellikleri, İs- tanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 23: 1—8, 2007.
19. English, T. S., (1951). Growth studies ofthe Carp, Cyprinus carpio Lin- neaus, in Clear Lake, Iowa. Bull. Iowa State College J. Sci. 24 (4): 527—540.
20. Geldiay, R. Ve Balık, S., (1999). Türkiye Tatlı Su Balıkları. Ege Üniver- sitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayınları, No.46, İzmir, 532 s.
21. Le Cren, E.D., (1951). The Length-Weight relationship and seasonal cycle in gonad weight and condition in the Perch (Percafluviatilis). Journal of Animal Ecology, London, 20: 201—219.
22. Mcconnel, W. J ., (1952). The Opercular Bone as an İndicator of Age and Growth of the Carp, Cyprinus carpio Linneaus, Transactions of the American F isheries Society, 81, 138—149.
23. Nikolsky, G. V., (1963). The Ecology of Fishes (Trans. From the Russian by L. Birkett), Academic Press, London and New York, 352 p.
24. Nikolsky, G. V., (1969). Theory of Şsh population dynamics as the bi- ological background for rational exploitation and management of Fishery Resources (Trans. By J. E. S. Bradley), Oliver and Boyd Ltd., Edinburg, 323 p.
25. Norusis, M.J. (1993). SPSS For Windows Advanced Statistics Release 6.0 SPSS Inc. USA., p 578.
26. Numann, W., (1958). Anadolu’nun muhtelif göllerinde limnolojik ve balıkçılık ilmi bakımından araştırmalar ve bu göllerde yaşayan sazanlar hakkında özel bir etüd, İ.Ü. Fen Fak. Hidrobiyoloji MonograŞ, 7, 144s.
27. Özdemir, N., Ayvaz, Y. ve Temizer, A., (1990). Keban barajına stoklanan aynalı sazanlarm (Cyprinus carpio L.) gelişmeleri ve bazı vücut organlarıy- la ilgili bir araştırma, X. Ulusal Biyoloji Kongresi. 18 Temmuz, Erzurum, 297—308 s.
28. Ricker, W. E., (1975). Computation and İnterpretation of Biological Statistics of Fish Populations, Bulletin Fisheries Research, Canada, 191, Halifax, Ottowa, Toronto, 382 p.
29. Seçer, S., Korkmaz, A.Ş, Yavuzcan, H., Atar, H.H. ve Polatsü, S. (2005). Su Ürünleri Üretimi: Avcılık ve politikalar. VI. Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi, Ankara: 773—790.
30. Şen, F., (2001). Nazik gölü (Ahlat-Bitlis) sazan (Cyprinus carpio L., 1758) populasyonu üzerine bir araştırma, Doktora Tezi, Erzurum.
31. Temizer, A. İ. ve Şen, D., (2008). Keban baraj gölünde yaşayan aynalı sazan (Cyprinus carpio L., 1758)’da kemiksi yapılardan karşılaştırmalı yaş tayini, F irat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilgisi Dergisi, 20 (1), 57—66, 2008.
32. TUİK, (2011). Türkiye İstatistik Kurumu, Su Ürünleri İstatistik (Fishery Statistics) Verileri, 2011.
33. Von Bertalanffy, L., (1957). Quantitative laws in metabolism and growth, Quarterly Review of Biology, 32, No: 3, pp. 217—23 l.
34. Yerli, S. V., (1991). Köyceğiz lagün sistemindeki Cyprinus carpio Lin- neaus, 1758 stokları üzerine incelemeler, Tr. Journal of Veterinary and Animal Science, 16, 133-152.
35. Yerli, S. V., Zengin, M., (1996). Çıldır gölündeki (Ardahan-Kars) Cypri- nus carpio Linneaus, 1758 kondisyon faktörü üzerine bir araştırma, Tr. Journal of Veterinary and Animal Science, 20, 439-441.
36. Yerli, S. V., (1997). Çıldır gölündeki (Ardahan-Kars) Cyprinus carpio Linneaus, 1758, büyüme ölçütleri üzerine incelemeler, Tr. Journal of Zo- ology, 21, 91—99.
37. Yerli, S. V. ve Zengin, M., (1998). Çıldır gölündeki (Ardahan-Kars) Cyprinus carpio Linneaus, l758’nun üreme üzerine bir araştırma, Tr. Journal of Veterinary and Animal Science, 22, 309-313.
38. Yılmaz, M. ve Gül, A., (2002). Hirfanlı baraj gölünde (Kırşehir) yaşayan Cyprinus carpio L., l758’nun üreme özellikleri, G.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 25-39s.
39. Yılmaz, S., Polat, N. ve Yazıcıoğlu, O., (2010a). Samsun ili iç sularında yaşayan sazanın (Cyprinus carpio L., 1758) boy-ağırlık ve boy-boy ilişkileri. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 1(2): 39—47.
40. Yılmaz, S., Yazıcıoğlu, O., Yılmaz, M. ve Polat, N., (2010b). Hirfanlı baraj gölünde yaşayan Cyprinus carpio L., 175 8 ve Tinca tinca (L., l758)’nın boy-ağırlık ve boy-boy ilişkileri ile mevsimsel kondüsyon faktörleri, SDU Journal of Science (e-Journal), 5(2): 154—162.