Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi

1302-3241 2687-2196

Atatürk Üniversitesi

TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN AFET EĞİTİMİ YETERLİLİĞİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

İnal

Ebru

ÇANAKKALE SAĞLIK YÜKSEKOKULU Kaya

Edip

Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı Altıntaş

Kerim Hakan

HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI

12 27 2018

37 114 127 09 25 2018 11 17 2018

2003

Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi

Amaç:Bu çalışma, Türkiye’de ki örgün eğitimin (ilk ve ortaöğretim) afet eğitimi açısından mevcut durumu ve uluslararası ölçütlertarafından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışmanın ilkaşamasında, Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilköğretim ve ortaöğretim olmak üzereders programlarında yer alan 44 ders ve içeriği incelenmiştir. Bu dersler içerisinde yer alan tüm ünitelerve konular başta birebir afet içeriği olmak üzere, afet türleri (yangın,deprem, göç vb) ve iklim değişikliği olarak ele alınmıştır. Çalışmanın ikinciaşamasında ise, Birleşmiş Milletlerin Uluslararası Risk Azaltımı Stratejisi(UNISDR) tarafından gelişmekte olan ülkeler için eğitim müfredatlarındabeklenilen sorulara cevaplar aranmış ve tartışılmıştır. Bulgular: İlköğretimdüzeyinde afetlerle ilgili konuları içeren dersler; hayat bilgisi, fenbilimleri, sosyal bilgiler dersi ve seçmeli bir ders olan “Şehrimiz” dir. Orta öğretim düzeyinde ise ilgili konularıiçeren dersler; biyoloji ve coğrafya dersidir. Öğrencilere örgün eğitimdüzeyinde yalnızca deprem odaklı ve doğal afetlere yönelik bir bakış açışı kazandırılmaktadır.Sonuç: Türkiye’nin ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde gerçekleştirileneğitim müfredatının UNISDR tarafından gelişmekte olan ülkeler için beklenileneğitim müfredatı açısından yetersiz olduğu çok açıktır. Afetleri yalnızca doğalkaynaklı afetler olarak ele almayan, tüm tehlikeleri ve oluşturabilecekincinebilirlik durumlarını ele alan ilk ve orta öğrenim düzeyinde eğitimiçerikleri oluşturulmalıdır.

Deprem Afet eğitimi Örgün eğitim müfredat

ADRC (Asian Disaster Reduction Center). (2005). Total disaster risk management-good practices. UN World Conference on Disaster Reduction Kobe, Japan. http://www.adrc.asia/publications/TDRM2005/TDRM_Good_Practices/PDF/PDF-2005e/Chapter1_1.2.pdf. p.5.

AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı). (2014). Müdahale, İyileştirme ve Sosyoekonomik Açıdan 2011 Van Depremi, Ankara-Türkiye

ANDERSON, M., DOBARDZIC, S., GARDINER, D. (2006). Climate change and insurance: An agenda for action in the United States. Allianz Group and WWF. p.9.

AUSTRALIAN COUNTER DISASTER COLLEGE (1983). Public Education, AGPS, Canberra. p.1

GAGNON, A. (1997). Emergency preparedness: myth and reality. Emergency Preparedness Digest. 24:23-25.

GÜNDOĞDU, O., IŞIK, Ö., KOÇ, S. (2012). Marmara ve çevresinde deprem tehlikesi. Okmeydanı Tıp Dergisi 28(Ek sayı 2):71-81, 2012 doi:10.5222/otd.supp2.2012.071. p.72.

GÜLER, H. (2008). Zarar azaltmanın temel ikeleri. M. Kadıoğlu, E. Özdamar (Ed). Afet zararlarını azaltmanın temel ilkeleri içinde (35-50) Ankara: JICA Türkiye Ofisi, Yayın No: 2

INAL, E., & OZVARIS, S. B. (2017). Evaluation of disaster education from a pedagogical and andragogical (adult learning theory) perspective and recommendations. Prehospital and Disaster Medicine, 32(S1), S212-S212.

KANDEL, E. R. (2007). In search of memory: The emergence of a new science of mind, WW Norton & Company.

KIRIKKAYA-BULUŞ, E., OĞUZ-ÜNVER, A., & ÇAKIN, O. (2011). Teachers views on the topic of disaster education at the field on elementary science and technology curriculum. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 5(1), 24-42.

MUSACCHIO, G., FALSAPERLA, S., BERNHARDSDÓTTIR, A., FERREIRA, M., SOUSA, M., CARVALHO, A. & ZONNO, G. (2016). Education: Can a bottom-up strategy help for earthquake disaster prevention? Bulletin of Earthquake Engineering, 14, 2069-2086.

MUTTARAK, R. & LUTZ, W. (2014). Is education a key to reducing vulnerability to natural disasters and hence unavoidable climate change? Ecology and Society, 19.

ÖCAL, A. (2007). A research elementary school preservice teacher’s earthquake knowledgelevel. Mehmet Akif Ersoy University Educational Faculty Journal, 13, 104-110.

SAMUEL W. N. (2005). Public education for disaster management: A phenomenographic investigation. E print, Chicago. https://eprints.qut.edu.au/16162/1/Samuel_Nielsen_Thesis.pdf. p.17.

SEYMEN, A. AND AKIN, D. (No date). Disaster management system of Turkey and Lessons Learned from 1999 big earthquakes”. Presentation. Turkish republic. Ministry of Public Works and Settlement. General Directorate of Disaster Affairs Erişim Tarihi:05.12.2017 http://www.jst.go.jp/asts/asts_mon/files/dr_akin/DrAkin_Presentation.pdf. p.3

ŞIMŞEK, C. (2007). Children’s ideas about earthquakes. Journal of Environmental & Science Education, 2 (1),14–19.T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI. Öğretim Programlarını İzleme ve Değerlendirme Sistemi Öğretim Programları. http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx. Erişim Tarihi: 01.01.2018.

T.B.M.M. (2010). TBMM deprem riskinin araştırılarak deprem yönetiminde alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla kurulan meclis araştırması komisyonu. Yasama yılı:4 (S.Sayısı:549)

T.C.MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI. Okul Tabanlı Afet Eğitimi Projesi. http://okultabanliafetegitimi.meb.gov.tr/hakkinda.aspx Erişim Tarihi: 11.01.2018

UNITED NATIONS (UN), DEPARTMENT OF HUMANITARIAN AFFAIRS. (1992). Internationally agreed glossary of basic terms related to disaster management. (DNA/93/36).p:1 United Nations. Geneva.

UNITED NATIONS (UN). (2006). World disaster reduction campaign 2006-2007. Disaster risk reduction begins at school. Case Study: Let’s be prepared An educational project about disasters in Cuba.p.15 www.unisdr.org/wdrc-2006-2007. Erişim Tarihi: 01.12.2017.

UNESCO (United Nations Educational, Scientific And Cultural Organization) and UNICEF (United Nations International Children's Emergency Fund) (2012). Disaster risk reduction in school curricula: case studies from thirty countries. (Authors David Selby and Fumiyo Kagawa). pp:10-209. ISBN 978-92-3-001087-4.

UNISDR (United Nations International Strategy for Disaster Reduction). (2002). Disaster Reduction and Sustainable Development. Erişim Tarihi: 03.11.2017. http://www.gdrc.org/uem/disasters/disenvi/DR-and-SD-English.pdf .p.8.

UNISDR (United Nations International Strategy for Disaster Reduction) (2005). Hyogo framework for action 2005-2015: Building the resilience of nations and communities to disasters. Kobe. http://www.unisdr.org/files/1037_hyogoframeworkforactionenglish.pdf. p.1

UNISDR (United Nations International Strategy for Disaster Reduction). (2007). Words Into action: A guide for implementing the Hyogo Framework. http://www.unisdr.org/files/594_10382.pdf. p.57-67.

WISNER B. (2006). Let Our Children Teach Us! A Review of the Role of Education and Knowledge in Disaster Risk Reduction. www.unisdr.org/let-our-children-teach-us.p:18Erişim Tarihi: 01.12.2017