This study critically examines the suitability of the Degree of Urbanisation (DEGURBA) method for classifying urban and rural settlements and determining population in Türkiye, focusing on the thirty provinces where metropolitan municipalities have been established. It aims to evaluate the accuracy of the data produced by TURKSTAT using this method, to identify its methodological limitations, and to propose an alternative classification and methodological approach that more accurately reflects on-the-ground settlement characteristics. The study’s originality lies in its proposal of a more precise and context-sensitive hybrid model that addresses the limitations of the DEGURBA framework for distinguishing between urban and rural areas. Employing a hybrid methodology, the study integrates TURKSTAT’s neighbourhood-level DEGURBA data with satellite imagery, administrative boundary analysis, and extensive field validation conducted with local officials and community leaders. Furthermore, it reveals that the 115 district centres in provinces with metropolitan municipalities that are defined as entirely rural by TURKSTAT are towns with characteristic administrative, socio-economic, and infrastructural features.
Bu çalışma Türkiye'nin kentsel ve kırsal yerleşme sınıflandırılması ve nüfus tespiti hususunda, büyükşehir belediyesi kurulan otuz ili merkeze alarak, Kentleşme Derecesi (DEGURBA) yönteminin kullanılmasının uygunluğunu eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışma, TÜİK’in bu yönteme göre ürettiği verilerin doğruluğunu değerlendirmekte, yöntemin sınırlılıklarını belirleyerek saha gerçekliğini merkeze alan sınıflandırma ve yöntem önerisi geliştirmeyi hedeflemektedir. DEGURBA'yı, merkeze alıp kentsel-kırsal ayrımı için daha doğru ve bağlama duyarlı bir karma sınıflandırma modeli önermesi çalışmanın özgün değerini yansıtmaktadır. Çalışma TÜİK'in mahalle düzeyindeki DEGURBA verilerini uydu görüntüleri, idari sınır analizi, yerel yöneticiler ve muhtarlar aracılığıyla yapılan kapsamlı saha doğrulamaları ile birleştiren hibrit bir metot kullanmıştır. Bulgular, TÜİK’e göre kırsal olarak sınıflandırılan birçok alanın aslında işlevsel olarak kentsel olduğunu, kentsel olarak belirlenen bazı alanların ise gerçekte kırsal nitelikte olduğunu göstermektedir. Ayrıca, TÜİK'in tamamıyla kırsal olarak tanımladığı büyükşehir belediyesi bulunan illerdeki 115 ilçe merkezinin karakteristik idari, sosyoekonomik ve altyapı özelliklerine sahip kasabalar olduğunu ortaya koymaktadır.