1947 HİNDİSTAN-PAKİSTAN AYRILIĞINDA KADINLARIN YAŞADIĞI SORUNLARIN URDU HİKÂYESİNE YANSIMALARI

Öz

Tarih boyunca pek çok göçlere sahne olan Hint alt kıtası, 14 Ağustos’ta Pakistan’ın, 15 Ağustos 1947’de ise Hindistan’ın bağımsızlıklarını kazanıp müstakil birer devlet olarak kurulmalarıyla birlikte büyük bir göç dalgasına tanıklık etmiştir. Bu bölünme ile birlikte Pakistan tarafında kalan Hindu-Sihler Hindistan’a, Hindistan topraklarında kalan Müslümanlar ise yeni kurulan Pakistan’a göç etmişlerdir. Dünya tarihinde eşine az rastlanan bu mübadele döneminde, insanlık dışı pek çok olay yaşanmıştır. Aynı topraklar üzerinde yüzyıllardır kardeşçe yaşamış alt kıta halkları, ayrılık ile birlikte birbirlerinin düşmanları haline gelmiş, ardından yaşanan katliamlar, yağmalamalar, tecavüzler, kaçırılmalar, hırsızlıklar, çocukların kaçırılması gibi trajik olaylara tanıklık etmişlerdir. Bölünme sürecinde bu tür olaylardan en çok etkilenen kesimlerden biri de kadınlar olmuştur. Milyonlarca insanın göç etmek mecburiyetinde kaldığı bu dönemde kadınlar, cinsiyetlerinden dolayı düşman gruplar karşısında cinsel şiddete ve tacizlere maruz kalmışlar, aynı zamanda aileler parçalanmış kadınlar eşlerinden, çocuklarından ve aile üyelerinden ayrı düşmüşlerdir. Ayrılık sırasında tecavüze uğrayan veya şiddete maruz kalan kadınlar, genellikle toplum tarafından dışlanarak utanç ve damgalamalar ile karşı karşıya kalmışlardır. Bu dönemi konu edinen Urdu edebiyatçıları yaşanan pek çok sorunun yanı sıra kadınların yüzleşmek zorunda kaldıkları problemlere de eserlerinde yer vermişlerdir. Mübadele döneminde ortaya çıkan meseleleri; Saadet Hasan Manto, İntizar Huseyin, Ahmed Nedim Kasimi, Krişen Çandar, Racender Singh Bedi, Upenderanath Eşk, Abdullah Huseyin, Kudretullah Şahab, , gibi edebiyatçıların yanı sıra Kurret-ul Ayn Haydar, Hadica Mastur, Zahide Hina, Nur-ul Huda Şah, İsmet Çağatay gibi kadın edebiyatçılar da hemcinslerinin göç zamanı karşılaştıkları sorunları eserlerinde konu edinmişlerdir. Bu çalışmada, 1947 tarihinde gerçekleşen Hindistan-Pakistan ayrılığı ile birlikte karmaşa dönemi olarak da adlandırılan süreçte alt kıtada yaşayan kadınların karşılaştıkları sorunların edebiyatçılar tarafından Urdu öyküsüne nasıl yansıtıldığı aktarılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• 1947 Hindistan-Pakistan Ayrılığı
• Urdu Edebiyatı
• Göç
• Kadın
• Toplumsal Çöküş

1947 REFLECTIONS OF WOMEN'S PROBLEMS IN INDIA-PAKISTAN PARTITION IN URDU FICTION

Öz

The Indian subcontinent, which has witnessed great migrations throughout history, witnessed a great wave of migration with the independence of India on August 15, 1947 and the establishment of Pakistan as an independent state on August 14 of the same year. With this partition, Hindu-Sikhs who remained on the Pakistani side migrated to India and Muslims who remained on the Indian side migrated to the newly established Pakistan. During this period of exchange, which is unprecedented in world history, many inhumane events took place. The peoples of the subcontinent, who had lived as brothers and sisters on the same land for centuries, became enemies with the partition, and witnessed tragic events such as massacres, looting, rapes, kidnappings, thefts and abductions of children. Women were one of the most affected groups during the partition process. During this period when millions of people were forced to migrate, women were subjected to sexual violence and harassment at the hands of hostile groups because of their gender, while families were torn apart and women were separated from their husbands, children and family members. Women who were raped or subjected to violence during separation were often ostracized by society and faced shame and stigmatization. Urdu literary figures dealing with this period have included in their works, among many other problems, the problems that women had to face. In addition to literary writers such as Saadet Hasan Manto, Intisar Huseyin, Ahmed Nedim Kasimi, Krishen Chandar, Rajender Singh Bedi, Upenderanath Eshk, Abdullah Huseyin, Kudretullah Shahab, Ismet Chagatay, women literary writers such as Kurret-ul Ayn Haydar, Hadica Mastur, Zahide Hina, Nur-ul Huda Shah have also addressed the problems faced by their fellow women during the migration period. In this study, it will be explained how the problems faced by women living in the subcontinent during the so-called period of turmoil after the separation of India-Pakistan in 1947 were reflected in Urdu literature by literary figures.

Anahtar Kelimeler

• 1947 India-Pakistan Partition
• Urdu Literature
• Migration
• Women
• Social Collapse

Kaynakça

1. Ahmed, N. (2017). Hindistan’ın Bölünmesi (1947) (T. İğci, Çev.). Yeni Türkiye, XXIII (96), 45-61.
2. Görgün, H. (2023). Alt Kıtada İngiliz Hâkimiyeti, Edebi Akımlar ve Fesadat Dönemi Yazarlarından Kudretullah Şahab. Şarkiyat Mecmuası, (43), 173-185.
3. Görgün, H. (2022). Balkan Savaşları Döneminde Hindistan Müslümanlarının Faaliyetleri. Şarkiyat Mecmuası, (41), 181-196.
4. İşsever, M. R. (2019). Mevlana Zafer Ali Han’ın Özgürlük Mücadelesi ve Hapishane Günleri. Şarkiyat Mecmuası, (35), 11-22.
5. İşsever, M. R. (2024). Muhammad Iqbal And The Turks. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, 8(2), 243-257. https://doi.org/10.52115/apjir.1530081
6. Kasimi, A. N. (1952). Dar-u-Divar. Lahore: Chaudhari Iftikhar Ali.
7. Kuyumcu, H. (2018). Pakistan Tarihi (1857-1958). Konya: Sagem Yayıncılık.
8. Manto, S. H. (2007). Fasane Manto ke (K. Ashraf, Ed.). Delhi: Kitabi Duniya.

9. Özcan, A. B. (2012). Doğu Kültüründe Anlatı Geleneği Urdu Nesri. Ankara: Hdy Yayıncılık.
10. Özel, T. (2021). İngiliz Doğu Hindistan Şirketi. İstanbul: Vadi Yayıncılık.
11. Soydan, C. (Çev.). (2018). Göç Öyküleri. Ankara: Hece Yayınları.
12. Şahbaz, D. (2018). Seyyi̇d Ahmed Han’un Paki̇stan İdeoloji̇si̇ni̇n Oluşumuna Katkıları. Nüsha, (47), 109-126.
13. Taşdan, T. E., & Dost, B. Ö. (2017). Evaluation of the Concept of Gender in Turkish Society. Within the Framework of Cultural Anthropology. Researcher: Social Science Studies, 5(8), 235-246.
14. Zulfikar, G. H. (1996). Caliyanvala Bağ ka Katliam aur Mezalim-i Pencab, Seng-i Meel Publications.