Sultan Jahan Begum of Bhopal: An Analytical Study of Her Legacy and the Linguistic Contributions of the Women Sultans of Bhopal to the Urdu Language

Öz

The Bhopal State, founded in 1709 and joined the India in 1949 after the partition of United India, was ruled by four female monarchs who made significant progress in social and administrative fields, especially during the reign of female monarchs. The era of female monarchs, starting with Nawab Qudsia Begum (r. 1819-1837), continued with Nawab Sikander Begum (r. 1844-1868), Nawab Shah Jahan Begum (r. 1868-1901), and Sultan Jahan Begum (r. 1901-1926) who became the last female monarch to ascend the throne of Bhopal. Nawab Sikander Begum went on a pilgrimage to the Hijaz in 1864. She kept her impressions of this journey in daily notes and later penned them down under the title Yad Dast-e-Tareekh-e-Waqai-e-Hajj in 1864. This work is the first example of a travelogue written by women in the Urdu language. Additionally, Sikander Begum changed Bhopal's official language from Persian to Urdu. Following in her mother's footsteps in the field of writing, Nawab Shah Jahan Begum wrote poetry in Urdu language under the pen name Shirin and also has a collection of poetry in Urdu. Her granddaughter, Sultan Jahan Begum, was known for her educational and health reforms, literary works, and efforts to preserve the Urdu language. She opened various institutions to empower Muslim women in society and financially supported these institutions. Under Sultan Jahan Begum's rule, women in Bhopal played a significant role in preserving, developing, and spreading the Urdu language. Moreover, Nawab Sultan Jahan Begum has over 40 works contributing to Urdu literature. Among her works are books covering a wide range of topics such as child development, recipes, education, politics, and religion. Sultan Jahan Begum not only contributed through her own works but also supported significant works in Islamic history, such as Asr-i Saadat by Shibli Nomani, which consists of thousands of pages, contributing to the development of Urdu language and literature. In this article, we will discuss the contributions of Bhopal women to the development of the Urdu language and their contributions to the cultural heritage.

Anahtar Kelimeler

• Bhopal
• women
• Urdu language
• literature
• Sultan Jahan Begum.

SULTAN JAHAN BEGUM OF BHOPAL: AN ANALYTICAL STUDY OF HER LEGACY AND THE LINGUISTIC CONTRIBUTIONS OF THE WOMEN SULTANS OF BHOPAL TO THE URDU LANGUAGE

Öz

1709 yılında kurulan ve Birleşik Hindistan’ın bölünmesi sonrasında 1949’da Hindistan Devleti’ne katılan Bhopal Devleti, 4 kadın hükümdar tarafından yönetilmiş, özellikle kadın hükümdarlar döneminde sosyal ve idari alanlarda önemli ilerlemeler kaydetmiştir. Nevvab Kudsiye Begüm (s. 1819-1837) ile başlayan kadın hükümdarlar yönetimi Nevvab İskender Begüm (s. 1837-1868), Nevvab Şah Cihan Begüm (s. 1868-1901) ile devam etmiş ve Sultan Cihan Begüm (1901-1926) Bhopal tahtına oturan son kadın hükümdar olmuştur. Nevvab İskender Begüm 1864 yılında Hac için Hicaz’a gitmiştir. Bu seyahate dair izlenimlerini günlük notlar hâlinde tutmuş ve 1864’te Hac yolculuğundan döndükten sonra Yâd Dâşt-ı Târih-i Vakâyi-i Hac adıyla kaleme almıştır. Bu eser Urdu dilinde kadınlar tarafından yazılan ilk seyahatname örneğidir. Ayrıca İskender Begüm, Bhopal’in Farsça olan resmi dilini Urduca olarak değiştirmiştir. Yazma alanında annesinin izinden giden Nevvab Şah Cihan Begüm, Şirin mahlası ile Urdu dilinde şiirler yazmıştır. Aynı zamanda Urdu dilinde bir divanı bulunmaktadır. Torunu Sultan Cihan Begüm ise eğitim ve sağlık reformları, edebi eserleri ve dilin korunması için yaptığı çalışmalarla tanınmıştır. Müslüman kadınların toplumdaki konumunu güçlendirmek için çeşitli kurumlar açmış ve bu kurumları maddi olarak desteklemiştir. Sultan Cihan Begüm’ün liderliğinde, Bhopal’deki kadınlar; Urdu dilinin korunması, gelişimi ve yayılmasında önemli bir rol oynamışlardır. Ayrıca bizzat Nevvab Sultan Cihan Begüm’ün Urdu edebiyatına katkıda bulunan 40’tan fazla eseri bulunmaktadır. Eserlerinin arasında, çocuk gelişimi, yemek tarifleri, eğitim, siyaset ve din gibi geniş konuları kapsayan kitaplar bulunmaktadır. Sultan Cihan Begüm, kendi eserlerinin yanında İslam tarihinin önemli eserlerinden biri olan Şibli Numani’nin Asr-ı Saadet gibi binlerce sayfadan oluşan eserlere sağladığı destek ile de Urdu dilinin ve edebiyatının gelişimine katkıda bulunmuştur. Makalemizde, Bhopal kadınlarının Urdu dilinin gelişimi konusundaki katkılarına ve bu tarihi figürlerin kültürel mirasa katkılarına değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Bhopal
• kadın
• Urdu dili
• edebiyat
• Sultan Cihan Begüm.

Kaynakça

1. Begums of Bhopal: 107 Years of Golden Reign. (n.d.). Indian Culture. Official Website. Accessed: April 23, 2024. http://indianculture.gov.in/stories/begums-bhopal-107-years-golden-reign
2. Bhopal. (n.d.). Indian Culture. Official Website. Accessed: April 7, 2024. http://indianculture.gov.in/node/2945975
3. Bozkurt, N. (2009). Sakal-ı Şerif. TDV İslam Ansiklopedisi. Istanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Publishing.
4. Bölükbaşı, Ö. F. (2019). Riyal. TDV İslam Ansiklopedisi. Accessed: April 21, 2024. https://islamansiklopedisi.org.tr/riyal
5. Brief History of the District Bhopal. (n.d.). Government of Madhya Pradesh. Official Website. Accessed: April 7, 2024. https://bhopal.nic.in/en/history/
6. Çakmakçı, M. K. (2024). Massacres During the Partition of India in the Stories With Grateful Eyes and Peshawar Express. Journal of Migration and Settlement Studies, 2(2), 93–105.
7. Çiftsüren, A. (2023). Istanbul Through the Eyes of Indian Women Travellers (Ottoman Period). Istanbul: Demavend Publishing.
8. Chishti, M. V. (1981). Begumat-i Bhopal. Karachi: Maktaba-i Qudsia.

9. Efrahim, S. (2016). Bhopal, the Cell or Mausoleum of the Murshid of the Nawabs of Bhopal and Sultan Jahan Begum. Daryaft, 16(16), 98–104.
10. Efshan, E. B. (2012). Riyasat-i Bhopal aur Mashahir-i Urdu. Bhopal: Khare Press Taliya.
11. Husain, Z. (2001). The Rise of Dost Muhammad Khan (1708–1728), the First Nawab of Bhopal. Proceedings of the Indian History Congress, 62, 309–316.
12. Khan, S. M. (2000). The Begums of Bhopal: A Dynasty of Women Rulers in Raj India. London: I.B. Tauris & Co Ltd. Accessed: [date not specified]. http://archive.org/details/begumsofbhopaldy0000khan
13. Konukçu, E. (2000). İskender Begüm. TDV İslam Ansiklopedisi. Istanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Publishing.
14. Korucu Üçüncü, B. (2019). Sultan Abdulhamid II and the Nawabs of Bhopal. İRTAD, 2(3), 79–94.
15. Urdu Books of Saleem Hamid Rizvi. (n.d.). Rekhta. Accessed: July 20, 2024. https://www.rekhta.org/authors/saleem-hamid-rizvi/ebooks
16. Üçüncü, B. K. (2019). The Visit of Nawab Sultan Jahan Begum of Bhopal to Istanbul and Her Aid to the Ottoman Empire. Journal of Universal History Studies, 2(2), 251–268. doi:10.38000/juhis.631716