Araştırma Makalesi

SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ

Cilt: 10 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ

Öz

Bu makale, Gangā Nehri’nin mitolojik öyküsünü anlatmaktadır. Mitolojiye göre nehir Himālaya Dağları’ndan değil, gökten gelmektedir. Eski zaman krallarından Sagara’nın küle dönen altmış bin oğlunu saflaştırıcı sularıyla yıkamak ve onların cenneti hak etmelerini sağlamak için Gangā’nın yeryüzüne getirilmesi kaçınılmazdır. Konuya bir at kurbanı töreni, bu törende kullanılacak olan atın kaçırılması, atın aranması sırasında altmış bin oğlun yeryüzüne zarar vermeleri, Bhagīratha’nın çile doldurması, Gangā’yı arkasına katıp ona yol göstererek onu gökten yere indirmesi gibi pek çok konu eklenerek efsane zenginleştirilmiştir. İndra, Vishnu ve Şiva gibi tanrılar işin içine katılırlar. Rāmāyana’daki anlatım en kapsamlı olanıdır. Bu, Mahābhārata ve Purāna anlatımlarıyla kısaca mukayese edilmiştir. Gangā, dağların tanrısı Şiva’nın başından, düzlüklerin tanrısı Vishnu’nun ayağından doğmaktadır. Efsane eski Hint toplumunun toplumsal bilinç altını göstermesi bakımından oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Johnson, W. J., Dictionary of Hinduism, Oxford University Press, New York, 2010.
  2. Rāmāyana of Vālmīki, Cilt 1, Sanskrit Metinden İngilizceye Çeviren: M. N. Dutt, Parimal Publications, Delhi, 2013.
  3. Stutley, Margaret and James, A Dictionary of Hinduism, Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., New Delhi, 2002.
  4. Şrimad Bhāgavata Mahāpurāna, Çev: C. L. Goswami, M. A. Shastri, Cilt 2, Gita Press, Gorakhpur, 1997.
  5. Şrīmad Vālmīki Rāmāyana, Sanskrit Metin ve İngilizce Çevirisi, Cilt 1, Gita Press, Gorakhpur, India, 1974.
  6. The Art of the Pallavas, Metin ve Notlar: O. C. Gangoly, Derleyen ve Edisyon: A. Goswami, Fotoğraflar: N. Ramakrishna, Rupa&Co, India, 1957.
  7. The Mārkandeya Mahāpurānam, Sanskrit Metin ve İngilizce Çevirisi: Pushpendra Kumar, Eastern Book Linkers, Delhi, 2018.
  8. The Mārkandeya Purāna, Sanskrit Dilinden Çeviren: F. Eden Pargiter, Bibliotheca Indica, Indological Book House, Delhi, 1995.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hint Dili, Edebiyatı ve Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaya, K. (2025). SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ. Doğu Dilleri Dergisi, 10(2), 152-171. https://doi.org/10.61134/audodilder.1708932
AMA
1.Kaya K. SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ. AÜ-DODİLDER. 2025;10(2):152-171. doi:10.61134/audodilder.1708932
Chicago
Kaya, Korhan. 2025. “SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ”. Doğu Dilleri Dergisi 10 (2): 152-71. https://doi.org/10.61134/audodilder.1708932.
EndNote
Kaya K (01 Haziran 2025) SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ. Doğu Dilleri Dergisi 10 2 152–171.
IEEE
[1]K. Kaya, “SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ”, AÜ-DODİLDER, c. 10, sy 2, ss. 152–171, Haz. 2025, doi: 10.61134/audodilder.1708932.
ISNAD
Kaya, Korhan. “SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ”. Doğu Dilleri Dergisi 10/2 (01 Haziran 2025): 152-171. https://doi.org/10.61134/audodilder.1708932.
JAMA
1.Kaya K. SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ. AÜ-DODİLDER. 2025;10:152–171.
MLA
Kaya, Korhan. “SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ”. Doğu Dilleri Dergisi, c. 10, sy 2, Haziran 2025, ss. 152-71, doi:10.61134/audodilder.1708932.
Vancouver
1.Korhan Kaya. SANSKRİT EDEBİYATINDA GANGĀ’NIN GÖKYÜZÜNDEN YERYÜZÜNE DÖKÜLÜŞ EFSANELERİ. AÜ-DODİLDER. 01 Haziran 2025;10(2):152-71. doi:10.61134/audodilder.1708932

Bu dergide yayımlanan tüm içerikler, Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) kapsamında açık erişim olarak sunulmaktadır.

All content published in this journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).

 

Haziran 2026 sayısında yayımlanmak üzere dergimize gönderilecek çalışmalar için son başvuru tarihi 30 Mayıs 2026 olarak belirlenmiştir. Bu tarihten sonra gönderilen çalışmalar bir sonraki sayı (Aralık-2026) için değerlendirmeye alınacaktır.