sbf dergisi

Ankara Üniversitesi SBF Dergisi

0378-2921 1309-1034

Ankara Üniversitesi

10.1501/SBFder_0000002233

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI SEKTÖREL BİLANÇOLARI KULLANILARAK SERMAYE YAPISINI BELİRLEYEN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR ANALİZ: 1996 - 2008

Sayılgan

Güven

Uysal

Bahadır

04 01 2011

66 04 101 124 07 31 2014

1943

Ankara Üniversitesi SBF Dergisi

Sermaye yapısını etkileyen faktörlerin panel veri analizi yöntemiyle incelenmesi ve elde edilen bulguların Ödünleşme Kuramı’yla (Trade off Theory) mı, Finansman Hiyerarşisi Kuramıyla (Pecking Order Theory) mı uyumlu olduğunun araştırılması amacıyla yapılan bu çalışmada; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayınladığı, 1996-2008 dönemlerine ait sektör bilançolarından yararlanılmıştır. Çalışma, dayandığı veri seti bakımdan sermaye yapısı ile ilgili ilk çalışma niteliğindedir. Sermaye yapısını temsil etmek üzere nihai bağımlı değişken olarak; durağanlaştırılmış “toplam borçların toplam varlıklara oranı” kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler ise; büyüklük, varlık yapısı, kârlılık, büyüme fırsatları, borç dışı vergi kalkanı ve iflas riski gibi işletmeye özgü faktörlerdir. Analiz sonuçlarına göre; sermaye yapısı ile borç dışı vergi kalkanı arasındaki negatif, büyüme fırsatları, varlık yapısı, kârlılık ve büyüklük ile ise pozitif ilişki saptanmıştır. Elde edilen bulgular, büyük oranda Ödünleşme Kuramı (Trade off Theory) ile uyumludur.

Sermaye yapısı belirleyicileri panel veri analizi ödünleşme kuramı finansman hiyerarşisi kuramı vergi kalkanı

Acaravcı, Songül Kakilli, (2004), “Gelişmekte Olan Ülkelerde Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler: Türkiye’de Bir Uygulama”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Adana.

Akkaya, G. Cenk, (2007), “Sermaye Yapısı, Varlık Verimliliği ve Kârlılık: İMKB’de Faaliyet Gösteren Deri-Tekstil Sektörü İşletmleri Üzerine Bir Uygulama”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30:1-13.

Baltagi, Badi H., (2005), Econometric Analysis of Panel Data, Third Edition, John Wiley & Sons.

Başaran, Ümit, (2008), “İMKB’de İşlem Gören Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayi İşletmelerinin Sermaye Yapısı Kararlarını Etkileyen Faktörlerin Analizi”, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak.

Bevan, Alan A., Jo Danbolt, (2000), “Capital Structure and Its Determinants in the United Kingdom: A Decompositional Analysis”, The Department of Accounting and Finance, University of Glasgow, Working Paper Series, 2.

Büyüktortop, Müge, (2007), “Çokuluslu İşletmelerde Sermaye Yapısı ve İMKB’de Bir Uygulama”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.

Cai, Kailan, Richard Fairchild, Yılmaz Güney, (2008), “Debt Maturity Structure of Chinese Companies”, Pasific-Basin Finance Journal, 16: 268-297.

Chen, Jean J., (2004), “Determinants of Capital Structure of Chinese-listed Companies”, Journal of Business Research, 57: 1341-1351.

Chen, Linda H., Robert Lensink, Emler Sterken, (1998), “The Determinants of Capital Structure: Evidence from Dutch Panel Data”, The European Economic Association Annual Congress, Berlin, September 2-5 1998, pp. 1-33.

DeAngelo, Harry, Ronald W. Masulis, (1980), “Optimal Capital Structure under Corporate and Personal Taxation”, Journal of Financial Economics, 8: 3-29.

Demirhan, Dilek, (2009), “Sermaye Yapısını Etkileyen İşletmeye Özgü Faktörlerin Analizi: İMKB Hizmet Firmaları Üzerine Bir Uygulama”, Ege Akademik Bakış, 9 (2): 677-697.

Drobetz, Wolfgang, Roger Fix, (2003), “What are the Determinants of the Capital Structure? Some Evidence for Switzerland, WWZ/Department of Finance, Working Paper No. 4/03: 1-38.

Eriotis, Nikolaos, Dimitrios Vasiliou, Zoe Ventoura-Neokosmidi, (2007), “How Firm Characteristics Affect Capital Structure: An Empirical Study”, Managerial Finance, 33 (5): 321-331.

Ferri, Michael G, Wesley H. Jones, (1979), “Determinants of Financial Structure: A New Methodological Approach”, The Journal of Finance, 34 (3): 631-644.

Fettahoğlu, Abdurrahman, H. Aydın Okuyan, (2009), “İşletmelerde Sahiplik Yapısında Kaynak Bileşimi Üzerindeki Etkisi: İMKB'de Bir Uygulama”, Anadolu Uluslararası İktisat Kongresi Tebliği, 17-19 Haziran 2009, Eskişehir.

Fıratoğlu, Bahşayiş, (2005), “Şirketlerin Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler ve Kriz Dönemlerinde Şirket Davranışlarında Meydana Gelen Değişiklikler”, Sermaye Piyasası Kurulu Araştırma Raporu, Ankara.

Frank, Murray Z., Vidhan K. Goyal, (2009), “Capital Structure Decisions: Which Factors are Reliaby Important?”, Journal of the Financial Management Association International, 38 (1): 1- 37.

Gaud, Philippe, Elion Jani, Martin Hoesli, Andre Bender, (2003), “The Capital Structure of Swiss Companies: An Empirical Analysis Using Dynamic Panel Data”, http://www.fmpm.org/docs/6th/Papers_6/Papers_Netz/SGF686.pdf (26.11.2008).

Giannetti, Mariassunta, (2003), “Do Better Institutions Mitigate Agency Problems? Evidence from Corporate Finance Choices”, Journal of Financial and Quantitative Analysis, 38 (1): 185-212.

Güloğlu, Bülent, Bekçioğlu, Selim, (2001), “İMKB’deki Gelişmelerin Şirketlerin Sermaye Yapısına Etkileri: İmalat Sanayinde Faaliyet Gösteren Firmalar Üzerine Bir Uygulama”, ODTÜ 2001 Uluslararası İktisat Kongresi.

Hall, Graham C., Patrick J. Hutchinson, Nicos Michaelas, (2004), “Determinants of the Capital Structures of European SMEs”, Journal of Business Finance & Accounting, 31 (5) & (6): 711-728.

Heyman, Dries, Marc Deloof, Hubert Ooghe, (2008), “The Financial Structure of Private Held Belgian Firms”, Small Business Economics, 30: 301-313.

Huang, Guihai, Frank M. Song, (2006), “The Determinants of Capital Structure: Evidence from China”, China Economic Review, 17: 14-36.

Javadov, Jalil, (2009), “The Effects of Macro-economic Factors on the Capital Structure of Turkish Firms”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.

Jensen, Michael C., William H. Meckling, (1976), “Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure”, Journal of Financial Economics, 3 (4): 305-360.

Kabakçı, Yurdagül, (2007), “Sermaye Yapısının Firmaların Finansal Performansı Üzerine Etkisi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İzmir.

Karadeniz, Erdinç, (2008), “Türk Konaklama İşletmelerinde Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörlerin Analizi”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Adana.

Mazur, Kinga, (2007), “The Determinants of Capital Structure Choice: Evidence From Polish Companies”, International Advances in Economic Research, 13: 495-514.

Miller, Merton H., (1977), “Debt and Taxes”, The Journal of Finance, 32 (2): 261-275.

Modigliani, Franco, Merton H. Miller, (1958), “The Cost of Capital, Corporate Finance and the Theory of Investment”, The American Economic Review, 48 (3): 261-297.

Modigliani, Franco, Merton H. Miller, (1963), “Corporate Income Taxes and the Cost of Capital: A Correction”, The American Economic Review, 53 (3): 433-443.

Myers, Stewart C., (2002), “Financing of Corporations”, Handbook of the Economics Finance.

Myers, Stewart C., (1984), “The Capital Structure Puzzle”, The Journal of Finance, 39 (3): 575-592.

Ozkan, Aydin, (2001), “Determinants of Capital Structure and Adjustment to Long Run Target: Evidence from UK Company Panel Data”, Journal of Business Finance & Accounting, 28 (1) & (2): 175-198.

Psillaki, Maria, Nikolaos Daskalakis, (2009), “Are the Determinants of Capital Structure Country or Firm Specific?”, Small Business Economics, 33: 319-333.

Qian, Yanmin, Yao Tian, Tony S. Wirjanto, (2007), “An Empirical Investigation into the Capital- Structure Determinants of Publicly Listed Chinese Companies: A Dynamic Analysis”, http://apps.business.ualberta.ca/ytian/Research/Capital%20structuredynamic%20analy

sis.pdf (05.11.2009).

Rafiq, Muhammad, Asif Iqbal, Muhammad Atiq, (2008), “The Determinants of Capital Structure of the Chemical Industry in Pakistan”, The Lahore Journal of Economics, 13(1):139-158.

Ross, Stephen A., (1977), “The Determination of Financial Structure: The Incentive Signalling Approach”, The Bell Journal of Economics, 8 (1): 23-40.

Saa-Requejo, Jesus, (1996), “Financing Decisions: Lessons from the Spanish Experience”, Financial Management, 25 (3): 44-56.

Sayılgan, Güven, Mustafa Doğan, (2005), “Neden Artan Vergi Oranları İşletmeleri Borçla Finansmana Özendirir?”, Bankacılar Dergisi, 52: 28-38.

Sayılgan, Güven, Hakan Karabacak, Güray Küçükkocaoğlu, (2006), “The Firm-Specific Determinants of Corporate Capital Structure: Evidence from Turkish Panel Data”, Investment Management and Financial Innovations, 3 (3): 125-139.

Seifert, Bruce, Halit Gonenc, (2008), “The International Evidence on the Pecking Order Hypothesis”, http://www.efmaefm.org/efma2006/papers/545547_full.pdf (05.11.2009).

Shah, Attaullah, Tahir Hijazi, (2004), “The Determinants of Capital Structure of Stock Exchange- listed Non-Financial Firms in Pakistan”, The Pakistan Development Review, 43(4) Part II:605-618.

Shuetrim, Geoffrey, Philip Lowe, Steve Morling, (1993), “The Deteminants of Corporate Leverage: A Panel Data Analysis”, Reserve Bank of Australia Research Discussion Paper, No: 9313.

Titman, Sheridan, Roberto Wessels, (1988), “The Determinants of Capital Structure Choice”, The Journal of Finance, 43 (1): 1-19.

Titman, Sheridan, Sergey Tsyplakov, (2007), “A Dynamic Model of Optimal Capital Structure”, Review of Finance, 1-51.

Tong, Guanqun, Christopher J. Green, (2005), “Pecking Order or Trade-off Hypothesis? Evidence on the Capital Structure of Chinese Companies”, Applied Economics, 37 (19): 2179- 2189.

Turan, Şefik Tolga, (2006), “Hisse Senetleri İMKB'de İşlem Gören Şirketlerin Sermaye Yapısı Kararlarını Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Denizli.

Watson, Robert, Nick Wilson, (2002), “Small and Medium Size Enterprise Financing: A Note on Some of the Empirical Implications of a Pecking Order”, Journal of Business Finance & Accounting, 29 (3) & (4): 557-578.

Yener, Ahmet Levent, (2002), “Türk Firmalarının Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler: Beşyüz Büyük Firmadan Hisse Senetleri İMKB'nda İşlem Görenler İçin Bir Analiz”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.

Zou, Hong, Jason Zezhong Xiao, (2006), “The Financing Behaviour of Listed Chinese Firms”, The British Accounting Review, 38: 239-258.