A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu

Prof. Dr. İlter Uzel

Research Article

Bir 15. Yüzyıl türk bilim adamı ve hekimi: şerefeddin sabuncuoğlu

Year 1990, Volume: 43 Issue: 2, 289 - 316, 30.06.1990

Abstract

Anadolu'ya 10. yüzyılın sonunda gelerek yerleşmeye başlayan Türkler, 1198 yılında Mardin'de Artukoğlu Emineddin Bimarhanesi adıyla bilinen ilk sağlık tesislerini kurmuşlardı. Buna karşılık ana, dillerinde tıp eseri vermeleri 13. yüzyılın sonlarına kadar gecikmiştir. Bugünkü bilgilerimize gör©, Anadolu'da kaleme alınan ilk Türkçe tip eseri 1335 tarihinde Aydınoğlu Mehmed Bey (1330 -1340) adına yâazılmış Tühfe-i Mubârizi (Lubâbü'n-Nuhâb Tercümesi) 'dir. Bu tarihten, Fatih Devri (45) -1481) sonuna kadar yetişen hekimler arasında İshak bin Murad (44. Yüzyıl sonu), Hacı Paşa (1324 - 1494 7), Ahmedi (1334 - 1413), Ahmedi Dâi (15. yüzyıl), Mümin bin Mukbil (15. yüzyıl) ve Akşemseddin (1390 - 1459)'i sayabiliriz. Kaleme alınan en önemli Türkçe eserler, ishak bin Murad'ın Edviye-i Müfrede'si (1390); Ahmedi'nin 19.010 beyitten oluşan manzum Tarvihü -Ervâh (1403 - 1408), Hacı Paşa'nın Teshilü'g-Şifâ (1403) ve Müntehabü's-Şifâ'sı Sinoplu Mümin bin Mukbil'in Zahire-i Muradiye ve Miftahü'n-nur ve Hazâinü's-Sürur'udur (5). Bütün bu hekimler arasında yaşamı Ve yapıtları kendi ülkesinde az tanınan fakat tıp tarihinde önemli yeri olan başka bir Türk hekimi de Şerefeddin Sabuncuoğlu (1385 - 1468 7) dur,

Keywords

biyografi , genel cerrahi , 15. yüzyıl

References

1. “Blochet,. EH. » Catalogue des. Manuserits Turcs de la LEKE National, Nat. Ed., Paris, 1933.
2. Cerrah” İbrahim: : -Alâim-i:Cerrâhin, Türkçe Yazma, ni Küt., Hekimoğlu Ali Paşa Kit., No : 568, 1504.: '
3. Halimi : Farsça yazma, Süleymaniye Fatih Küt., No : 3659, 1467.
4. Haller, A. : Biblioteca Chirurgica, Bern, 1774-77.
5. Huard, P., Grmek, M. : Le Premier Manusorit Chirurgical Turc, Ed. Roger Deacosta, Paris, 1962.
6. Hüseyin Hüsameddin : Amasya Tarihi, C : I-II, Necmistanbul Mat, İstanbul, 1329-32, (19- 119416) .
7. Kılıçoğlu, V. : Cenrahiye-i İlhaniye, T.T.K. Basımevi, Ankara, 1956.
8. avastin, L. : Histoire Generale de la Medecine, Albin Michel, Ed., Paris, 1946,
9. Muhiddin Mehi : Müfid, Nazım al-Teshil, Türkçe Yazma, Adnan Ötüken Küt, Ank., No : 1/60, 1467.
10. Şerefeddin Sabuncuoğlu : Akrabadin Tercümesi, Türkçe Yazma, Süleymaniye, Fatih Küt. No : 3536, 15. Yüzyıl.
11. Şerefeddin Sabuncuoğlu : Cerrahiyetü'-Haniye, Türkçe Yazma, Paris Bibi, Nat., Supp. Ture., Na : 693, İst. Fatih, Ali Emiri, No : 79, 1465.
12. Şerefeddin Sabuncuoğlu : Mücerrebname, Türkçe Yazma, Süleymaniye Küt, Ayasofya Küt. No : 2819, 1468.
13. Terzioğlu, A. : Moses Hamon Kompendium der Zahnheilkunde, München, 1977.
14. Tevfikoğlu, M. : Ali Emiri Efendi, Türk Kültürü, 88(8) : 244-270, 1970.
15. Uzel, İ. : İlk Türkçe Tıp Yazmalarının Ağız ve Diş Hastalıkları Yönünden İncelenmesi, İst. Üniv. İst. Tıp Fak. Doktora Tezi, No : 26, İstanbul, 1979,
16. Ünver, S. ; Kitabu'-Cerrahiye-i İlhaniye, Kenan Basımevi, İstanbul, 1938.
17. Ünver, 5. : İlim ve Sanat Tarihimizde Fatih Sultan Mehmed, İÜ. Yayını, No : 545, İstanbul, 1953.
18. Yıldırım, N. : Alâjm-i Cerrâhin üzerine Bazı Yeni Bilgiler ,1. Türk İslâm Bilim - Teknoloji Kong., İstanbul, 2(5) : 169-181, 1981.

A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu

Year 1990, Volume: 43 Issue: 2, 289 - 316, 30.06.1990

Prof. Dr. İlter Uzel

Abstract

The Turks, who came to Anatolia at the end of the 10th century and began to settle, established the first health facilities known as the Artukoğlu Emineddin Bimarhanesi in Mardin in 1198. In contrast, they did not produce medical works in their mother tongue until the 13th century. it was delayed until the end of the century. According to our current information©, the first Turkish type work written in Anatolia is Tuhfe-ı Mubarizi (Translation of Lubabü'n-Nuhab), which was written on behalf of Aydınoğlu Mehmed Bey (1330 -1340) in 1335. Among the physicians who grew up between this date and the end of the Fatih Era (45) -1481), Ismail bin Murad (44. End of the century), Haci Pasa (1324 - 1494 7), Ahmedi (1334 - 1413), Ahmedi Dai (15th century), Mumin bin Mukbil (15th century), century) and Akşemseddin (1390 - 1459). The most important Turkish works written are Isaac bin Murad's Edviye-i Curriculum (1390); Ahmadi's verse Tarvihu -Ervah (1403 - 1408) consisting of 19,010 couplets, Haci Pasha's Teshilu'g-Shifa (1403) and Muntehabu's-Shifa by Sinoplu Mümin bin Muqbil's Zahire-ı Muradiye and Miftahü'n-nur and Ha

Keywords

biography , general surgery , 15th century

References

1. “Blochet,. EH. » Catalogue des. Manuserits Turcs de la LEKE National, Nat. Ed., Paris, 1933.
2. Cerrah” İbrahim: : -Alâim-i:Cerrâhin, Türkçe Yazma, ni Küt., Hekimoğlu Ali Paşa Kit., No : 568, 1504.: '
3. Halimi : Farsça yazma, Süleymaniye Fatih Küt., No : 3659, 1467.
4. Haller, A. : Biblioteca Chirurgica, Bern, 1774-77.
5. Huard, P., Grmek, M. : Le Premier Manusorit Chirurgical Turc, Ed. Roger Deacosta, Paris, 1962.
6. Hüseyin Hüsameddin : Amasya Tarihi, C : I-II, Necmistanbul Mat, İstanbul, 1329-32, (19- 119416) .
7. Kılıçoğlu, V. : Cenrahiye-i İlhaniye, T.T.K. Basımevi, Ankara, 1956.
8. avastin, L. : Histoire Generale de la Medecine, Albin Michel, Ed., Paris, 1946,
9. Muhiddin Mehi : Müfid, Nazım al-Teshil, Türkçe Yazma, Adnan Ötüken Küt, Ank., No : 1/60, 1467.
10. Şerefeddin Sabuncuoğlu : Akrabadin Tercümesi, Türkçe Yazma, Süleymaniye, Fatih Küt. No : 3536, 15. Yüzyıl.
11. Şerefeddin Sabuncuoğlu : Cerrahiyetü'-Haniye, Türkçe Yazma, Paris Bibi, Nat., Supp. Ture., Na : 693, İst. Fatih, Ali Emiri, No : 79, 1465.
12. Şerefeddin Sabuncuoğlu : Mücerrebname, Türkçe Yazma, Süleymaniye Küt, Ayasofya Küt. No : 2819, 1468.
13. Terzioğlu, A. : Moses Hamon Kompendium der Zahnheilkunde, München, 1977.
14. Tevfikoğlu, M. : Ali Emiri Efendi, Türk Kültürü, 88(8) : 244-270, 1970.
15. Uzel, İ. : İlk Türkçe Tıp Yazmalarının Ağız ve Diş Hastalıkları Yönünden İncelenmesi, İst. Üniv. İst. Tıp Fak. Doktora Tezi, No : 26, İstanbul, 1979,
16. Ünver, S. ; Kitabu'-Cerrahiye-i İlhaniye, Kenan Basımevi, İstanbul, 1938.
17. Ünver, 5. : İlim ve Sanat Tarihimizde Fatih Sultan Mehmed, İÜ. Yayını, No : 545, İstanbul, 1953.
18. Yıldırım, N. : Alâjm-i Cerrâhin üzerine Bazı Yeni Bilgiler ,1. Türk İslâm Bilim - Teknoloji Kong., İstanbul, 2(5) : 169-181, 1981.

There are 18 citations in total.

Details

Primary Language	English
Subjects	General Surgery
Journal Section	Research Article
Authors	Prof. Dr. İlter Uzel
Publication Date	June 30, 1990
Published in Issue	Year 1990 Volume: 43 Issue: 2

Cite

APA	Uzel, P. D. İ. (1990). A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 43(2), 289-316.
AMA	Uzel PDİ. A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. June 1990;43(2):289-316.
Chicago	Uzel, Prof. Dr. İlter. “A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu”. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 43, no. 2 (June 1990): 289-316.
EndNote	Uzel PDİ (June 1, 1990) A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 43 2 289–316.
IEEE	P. D. İ. Uzel, “A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu”, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, vol. 43, no. 2, pp. 289–316, 1990.
ISNAD	Uzel, Prof. Dr. İlter. “A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu”. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 43/2 (June1990), 289-316.
JAMA	Uzel PDİ. A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 1990;43:289–316.
MLA	Uzel, Prof. Dr. İlter. “A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu”. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, vol. 43, no. 2, 1990, pp. 289-16.
Vancouver	Uzel PDİ. A 15th Century Turkısh Scholar And Doctor: Şerefeddin Sabuncuoğlu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 1990;43(2):289-316.