Vestibüler Rehabilitasyon Fayda Anketi: Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Year 2025, Volume: 78 Issue: 4, 367 - 371, 31.12.2025

Seher Öztaş , Mine Baydan Aran , Suna Tokgoz Yilmaz , Süha Beton

https://doi.org/10.65092/autfm.1792126

Abstract

Giriş: Klinik değerlendirme araçları tedavinin belirli yönlerini ölçmede faydalı olsa da, genellikle yaşam memnuniyeti üzerindeki genel etkisini yansıtmakta yetersiz kalırlar. Vestibüler Rehabilitasyon Fayda Ölçeği (VRBQ), vestibüler rehabilitasyonun (VR) yaşam kalitesi ve iyi oluş üzerindeki etkisini değerlendirmede etkili bir araçtır. Bu çalışmanın amacı, Vestibüler Rehabilitasyon Fayda Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: VRBQ, çalışma yazarları tarafından Türkçeye çevrilmiş, ardından ana dili İngilizce olan bir kişi tarafından kör geri çeviri yapılmıştır. Nihai versiyon, 220 kişilik bir örneklem grubuna uygulanmıştır. Ölçeğin psikometrik özelliklerini değerlendirmek amacıyla iç tutarlılık ve yapı geçerliği analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Faktör analizi sonucunda 2, 6 ve 17 numaralı maddeler düşük faktör yükü nedeniyle ölçekten çıkarılmıştır. Semptomlarla ilişkili iki boyut için Cronbach alfa değerleri sırasıyla 0.807 ve 0.630, yaşam kalitesi boyutu için ise 0.834 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar güçlü bir iç tutarlılığı göstermektedir.
Ölçeğin değişime duyarlılığı, eşleştirilmiş örneklemler t-testi ile değerlendirilmiş ve 17 ve 19 numaralı maddeler hariç tüm maddelerde ön test ve son test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptanmıştır (p < 0.05).
Sonuç: VRBQ’nun yüksek geçerlik ve güvenirlik değerleri, vestibüler rehabilitasyonun etkinliğini değerlendirmek için uygun bir araç olduğunu göstermektedir.

Keywords

vertigo , vestibüler hipofonksiyon , vestibüler rehabilitasyon , yaşam kalitesi , ölçek

Vestibular Rehabilitation Benefit Questionnaire: Turkish Validity and Reliability

Abstract

Background: While clinical tools are useful for assessing certain aspects of treatment, they often fail to capture its overall effect on life satisfaction. The Vestibular Rehabilitation Benefit Questionnaire (VRBQ) serves as an effective instrument for evaluating how vestibular rehabilitation (VR) influences both quality of life and well-being.
Aim: The aim of the present study is examine the reliability and the validity of the Turkish Vestibular Rehabilitation Benefit Questionnaire.
Material – Methods: The VRBQ was initially translated into Turkish by the study authors, followed by a blind back-translation conducted by a native English speaker. The finalized version was administered to a sample of 220 individuals. To evaluate the questionnaire’s psychometric properties, its internal consistency and construct validity were assessed.
Results: Following factor analysis, items 2, 6, and 17 were excluded from the questionnaire due to insufficient factor loadings. The Cronbach’s alpha values for the two dimensions related to symptoms were 0.807 and 0.630, respectively, while the quality-of-life dimension yielded a coefficient of 0.834, indicating strong internal consistency. Evidence for the questionnaire’s ability to detect change was provided by paired samples t-test findings, which identified significant improvements in most items from pre- to post-test, excluding items 17 and 19 (p < 0.05).
Conclusion: Findings from this study confirm that the VRBQ is a robust instrument for evaluating outcomes of vestibular rehabilitation.

Keywords

vertigo , vestibular hypofunction , vestibular rehabilitation , questionnaire , quality of life

References

• Agrawal Y, Ward BK, Minor LB. Vestibular dysfunction: prevalence, impact and need for targeted treatment. J Vestib Res. 2013;23(3):113.
• Alghadir AH, Iqbal ZA, Whitney SL. An update on vestibular physical therapy. J Chin Med Assoc. 2013;76(1):1-8.
• Morris AE, Lutman ME, Yardley L. Measuring outcome from Vestibular Rehabilitation, Part I: Qualitative development of a new self-report measure. Int J Audiol. 2008;47(4):169-77.
• Morris AE, Lutman ME, Yardley L. Measuring outcome from vestibular rehabilitation, part II: refinement and validation of a new self-report measure. Int J Audiol. 2009;48(1):24-37.
• Jacobson GP, Newman CW. The development of the dizziness handicap inventory. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 1990;116(4):424-7.
• Cohen HS, Kimball KT. Development of the vestibular disorders activities of daily living scale. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 2000;126(7):881-7.
• Zur O, Carmeli E. The university of california los angeles dizziness questionnaire: Advantages and disadvantages. J Vestib Res. 2013;23(6):279-83.
• Valderas J, Kotzeva A, Espallargues M, Guyatt G, Ferrans C, Halyard M, et al. The impact of measuring patient-reported outcomes in clinical practice: a systematic review of the literature. Qual Life Res. 2008;17:179-93.
• Mempouo E, Lau K, Green F, Bowes C, Ray J. Customised vestibular rehabilitation with the addition of virtual reality based therapy in the management of persistent postural-perceptual dizziness. J Laryngol Otol. 2021;135(10):887-91.
• Vitkovic J, Winoto A, Rance G, Dowell R, Paine M. Vestibular rehabilitation outcomes in patients with and without vestibular migraine. J Neurol. 2013;260:3039-48.
• Nishino LK, Granato L, de Campos CAH. Quality of life questionnaire application in patients before and after vestibular rehabilitation. Int Arch Otorhinolaryngol. 2008;12(4):517-22.
• Moossavi A, Mehrkian S, Hamzehpour F, Bakhshi E. Development and assessment of validity and reliability of the Persian version of vestibular rehabilitation benefit questionnaire. Auditory and Vestibular Research. 2018;27(2):65-71.
• Mohtar NNB, Aslynn WAW, Zakaria MN, Wahat NHA, Sakeri NSM. My-VRBQ: Translation and preliminary validation of the vestibular rehabilitation benefit questionnaire (VRBQ). International Journal of Allied Health Sciences. 2019;3(2):595-604.
• Gündüz B, Apaydin Y, Gündüz AG, Kabiş B, Tutar H. Reliability and validity of the Turkish version of the vestibular rehabilitation benefitquestionnaire. Turk J Med Sci. 2021;51(2):796-801.