Hastanelerde Maliyet Analizi ve Faaliyet Tabanlı Maliyetleme
Abstract
Araștırmanın amacı, bir tıp fakültesi araștırma ve uygulama hastanesinde maliyet muhasebesi
tekniği olarak Faaliyet Tabanlı Maliyetleme yöntemi kullanılarak, gerçeğe daha yakın klinik ișlem
maliyet rakamlarına ulașılabileceğini ortaya koymaktır. Bu yolla, sağlık yöneticilerine finansal
planlama, performans denetimi, kalite ve geliștirme çalıșmalarında katkı sağlamak hedeflenmektedir.
Araștırma betimsel bir çalıșma olup retrospektif olarak tıbbi, idari, mali ve teknik verilerin incelenmesi
ve değerlendirilmesi yoluyla yürütülmüștür.
2008 yılı içerisinde Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı bünyesinde yapılan büyük ve özellikli
ameliyat ișlemleri, çalıșmanın evrenini olușturmaktadır. Bilgi İșlem Merkezinden alınan istatistikler
ve Anabilim Dalı Bașkanı’nın görüșlerine dayanılarak en fazla gerçekleștirilen ve anabilim dalı
faaliyetlerinin temsil edecek düzeydeki 14 adet ameliyat ișlemi de örneklem olarak alınmıștır.
Faaliyet Tabanlı Maliyetleme uygulaması ile hasta kabul, poliklinik, klinik, anesteziyoloji, ameliyathane
ve yoğun bakım ünitelerinde gerçekleșen faaliyetler çeșitli yönleri ile değerlendirilmiș,
ulașılan maliyet bilgileri Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği ile karșılaștırılarak,
fiyatlandırmada gerçekçilik açısından değerlendirme yapılmıștır.
Çalıșma sonucunda kamu veya özel tüm hastanelerde Faaliyet Tabanlı Maliyetleme uygulamasının
yapılabileceği, geleneksel maliyet muhasebesi sistemi olan birimlerde uygulamanın daha
kolay ve verimli olacağı kanaatine varılmıștır.
Keywords
Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM), Hastane, Maliyet, Maliyet Analizi, Sağlık Kurumları
References
- MENDERES M.(1994) “Hastanelerde Maliyet Hesaplaması ve Hemşirelik Hizmetleri Maliyetleri”, Hacettepe Üniversitesi hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 1.
- AKAR Ç. (1992): “Hastane İşletmele- rinde Yönetim Muhasebesi” Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- MENDERES M. (1995) “Hastaneler- de Muhasebe, Maliyetleme Sorunları ve Finansal Yönetim”, Toplum ve He- kim, Cilt: 10, Sayı: 69 – 70.
- ILDIR A. (2008) “Faaliyet Tabanlı Maliyetleme İle Sağlık İşletmelerinde Maliyet Analizi ve Performans Yöne- timi”, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
- ŞAHİN İ. (1992): “Hastanelerde Birim Çıktı maliyetlerinin Analizi ve Kapasi- te Kullanım Faktörünün Maliyetlere Etkisi: Sağlık Bakanlığı Zübeyde Ha- nım Doğum Evinde Bir Uygulama” Bilim Uzmanlığı Tezi, Hacettepe Üniver- sitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- SHEPARD D. S., HODGKİN D., 11. LAWSON, R.A. (2005). The Use of ANTHONY Y., E., (2000) “Analysis of Hospitals Costs: A Manuel For Managers”, World Health Organization Report, Genova.
- ARZOVA, S.B. (2002). Faaliyet Tabanlı Maliyet Yönetimi. Türkmen Kitabevi, İs- tanbul.
- BÜYÜKMİRZA K.(2008) “Maliyet ve Yönetim Muhasebesi” Gazi Kitabevi, Ankara.
- GUNASEKARAN, A. (1999). A Framework for the Design and Audit of an Activitybased Costing System, Managerial Auditing Journal, 14 (3):118-126.
- ÇİL, K.S. (2006). Faliyete Dayalı Maaliyet Yöntemi ve Hastane Uygulaması, Dokto- ra Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Actıvıty Based Costing in the Healthcare Industry: 1994 vs. 2004, Research in Healthcare Financial Management, 10 (1):77-94.