Park Sağlık Ocağı bölgesindeki 35 yaş üstü hipertansiflerde tedavi-kontrol durumları ve davranışsal faktörler
Abstract
Amaç: Hipertansiyon tüm dünyada halk sağlığı açısından öncelik taşıyan bir sağlık sorunudur.
Hipertansif hastalarda erken tanı, uygun tedavi, kontrol ve yaşam biçimi ile ilgili davranışlar hastalıktan
korunma kadar önemlidir. Bu çalışmada, Park Sağlık Ocağı bölgesindeki 35 yaş üstü, daha
önceden tanı almış hipertansiflerde hastalığın seyrini etkileyebilecek tedavi ve kontrol durumlarını belirlemek ve davranışsal faktörleri incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Araştırma Bölgesi
olan Park Sağlık Ocağı Bölgesinde yürütülmüştür. Bölgede 35 yaş üzeri, hipertansiyon tanısı
almış 760 kişi arasından rasgele örnekleme ile 450 kişi seçilmiş ve bunların 439’una ulaşılmıştır.
Hastaların sosyo-demografik özellikleri, tedavi-kontrol durumları ve davranışsal faktörleri yüzyüze görüşme ile belirlenmiş; kan basıncı, boy-kilo ölçümleri yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde ki
kare ve lojistik regresyon analizi testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma grubundaki hipertansiflerin yaş ortalaması 59.7 yıldır. Düzenli kontrole giden hipertansiflerin oranı %41.8 olup, kontrol için en çok sağlık ocağına başvurmaktadırlar (%24.1). Düzenli
ilaç kullanımı %74.5, en sık kullanılan ilaç grubu ACE inhibitörleridir. Ölçümlerimizde 439 hastanın
78’inin (%17.8) sistolik ve diyastolik kan basınçları normal bulunmuştur. Katılımcıların %54.6’sı hiç
fizik egzersiz yapmaz iken, %13.2’si sigara, %2.5’u alkol kullanmakta; %56.4’ü obez olup, %31.9’unda
diyabet bulunmaktadır. En çok değiştirilen yaşam biçimi faktörü diyette tuz kısıtlanmasıdır (%47.8).
Lojistik regresyon analizinde, yaş kan basıncı üzerinde etkili bir faktör olarak bulunmuştur.
Sonuç: Araştırma grubunda, hipertansiflerin tedavi-kontrol durumları düşük, obesite ve sigara
kullanım oranları yüksek, yaşam biçimi ile ilgili davranış değişiklikleri yetersizdir. Toplumda hipertansiflere yönelik gerekli önlemler alınmalıdır.
Keywords
davranışsal faktör, hipertansiyon kontrolü, hipertansiyon tedavisi
References
- Çöl M. Hipertansiyon Epidemiyolojisi. Ankara: Somgür Yayıncılık; Mart 1994.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Birinci Basamakta Kronik Hastalıklar Kontrol Programı-I Hipertansiyon. Ankara: Onur Matbaacılık;2003.
- Altun B, Arici M, Nergizoğlu M. et al. Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension in Turkey (the PatenT study) in 2003. Journal of Hypertension 2005;23:1817-1823.
- Aram V. Chobanian, George L. Bakris, Henry R. Black et al. Th e seventh report of the Joint National Committee on detection, evaluation and treatment of high blood ressure (JNC-VII). JAMA 2003;287:2560-2572.
- Çöl M, Özyurda F. Park sağlık Ocağı Bölgesinde 40 yaş üzeri nüfusta hipertansiyon prevalansı. Ank Üniv Tıp Fak Mecm 1992;5:247-62.
- Plasencia A, Ostfeld AM, Gruber SB. Eff ects of sex on diff erences in awareness, treatment, and control of high blood pressure. Am J Prev Med 1988;4:315-326.
- He J, Muntner P, Chen J et all. Factors Associated with hypertension control in the general population of the United States. Arch Intern Med 2002;162:1051-1058.
- Erdine S, Aran SN. Current status of hypertension control around the world. Clin Exp Hypertens 2004;26:731-738.
- Mc Nagny SE, Ahluwia JS, Clark WS. et al. Cigarette smoking and severe uncontrolled hypertension in innercity African Americans. Am J Med 1997;103:121-127.
- Şaşmaz T, Buğdaycı R, Tezcan H. ve ark. Mersin ilinde 65 yaş ve üzerinde hipertansiyon, farkında olma, tedavi alma ve kontrol durumu: 14 Sağlık Ocağı bölgesinde 1143 kişiyi kapsayan bir prevalans çalışması. 8.Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Kitabı;23-28 Eylül 2002;Diyarbakır, Türkiye.