Bu çalışma, Marshall Planı’nı Avrupa’nın yeniden inşasını sağlayan bir yardım programı olmanın ötesinde, modern uluslararası düzenin oluşumunda belirleyici rol oynayan çok katmanlı bir süreç olarak ele almaktadır. Temel argüman, planın yalnızca ekonomik sonuçlar üretmekle kalmayıp, siyasal, kurumsal ve kültürel alanlarda da etkili olduğu ve bu yönüyle ABD liderliğinde şekillenen bir düzenin inşasına katkı sağladığıdır.Analiz, hegemonya, yumuşak güç ve karşılıklı bağımlılık kavramlarına dayanan bir teorik çerçeveye oturmaktadır. Bu çerçeve, Marshall Planı’nın ekonomik bir yardım mekanizması olmanın ötesine geçerek normların yayılması, rıza üretimi ve kurumsal yapıların inşası gibi süreçler aracılığıyla işleyen bir hegemonya pratiği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle plan, ABD’nin uluslararası sistemdeki etkisini artıran stratejik bir araç olarak değerlendirilmektedir.Tarihsel olarak plan, Soğuk Savaş’ın ilk yıllarındaki ideolojik rekabet ortamında ortaya çıkmış ve ekonomik istikrar yoluyla siyasal dönüşüm sürecini etkilemeyi amaçlamıştır. Bu çerçevede Avrupa ile ABD arasındaki ilişkiler derinleşmiş; ekonomik bağlar, siyasal uyum ve kurumsal yapılanma eş zamanlı olarak gelişmiştir. Ekonomik açıdan plan, Avrupa’nın toparlanmasına katkı sağlarken ABD için yeni pazarlar yaratmış ve asimetrik bir karşılıklı bağımlılık ilişkisi üretmiştir. Siyasal ve kurumsal düzeyde Batı ittifakının güçlenmesine zemin hazırlamış, kültürel alanda ise Amerikan yaşam tarzı ve değerlerinin yayılması yoluyla yumuşak güç kapasitesini pekiştirmiştir.Sonuç olarak Marshall Planı, ekonomik yardımın ötesine geçen ve ekonomik, siyasal ve kültürel boyutları iç içe geçmiş bir hegemonya pratiği olarak değerlendirilmelidir. Bu yönüyle plan, ABD liderliğinde şekillenen liberal uluslararası düzenin oluşumunda kritik bir dönüm noktası teşkil etmektedir. Ayrıca günümüzde de uluslararası politika tartışmalarında referans alınan güçlü bir tarihsel model olma niteliğini sürdürmektedir.
This study examines the Marshall Plan not merely as an aid program that facilitated the reconstruction of Europe, but as a multilayered process that played a decisive role in the formation of the modern international order. The main argument is that the Plan did not only produce economic outcomes but also exerted significant influence in political, institutional, and cultural domains, thereby contributing to the construction of an order shaped under U.S. leadership.The analysis is grounded in a theoretical framework based on the concepts of hegemony, soft power, and interdependence. Within this framework, the Marshall Plan is interpreted as a hegemonic practice that goes beyond a purely economic assistance mechanism, operating through the diffusion of norms, the production of consent, and the construction of institutional structures. In this sense, the Plan is evaluated as a strategic instrument that enhanced U.S. influence within the international system.Historically, the Plan emerged in the context of ideological competition during the early years of the Cold War and aimed to shape political transformation through economic stabilization. In this process, relations between Europe and the United States deepened, with economic ties, political alignment, and institutional integration developing simultaneously. Economically, the Plan contributed to Europe’s recovery while creating new markets for the United States and generating an asymmetrical interdependence relationship. At the political and institutional level, it laid the groundwork for the consolidation of the Western alliance, while culturally it reinforced U.S. soft power through the spread of American lifestyles and values.In conclusion, the Marshall Plan should be understood as a hegemonic practice that transcends economic assistance, encompassing intertwined economic, political, and cultural dimensions. In this respect, the Plan represents a critical turning point in the formation of the liberal international order shaped under U.S. leadership. Moreover, it continues to function as a powerful historical model that is frequently referenced in contemporary international policy debates.