Osmanlı’dan Cumhuriyete miras göç meselesi olmuştur. Cumhuriyet Dönemi’nde Türkiye’ye doğru yapılan en önemli göçlerden biri 1923 Türk-Yunan Nüfus Mübadelesidir. Yoğun göç hareketleri sonunda, Türkiye’yi terk eden Rumların iktisadî ve hizmet sektöründe yarattığı boşluğu gelen mübadillerin doldurması hedefleniyordu. Bu açıdan konuya yaklaşıldığında, mübadillerin Türkiye’ye iskân edilirken üretime katkıları olacak şekilde yerleştirilmeleri onların o bölgelerde tarımsal uğraşılarını ya da mesleklerini icra edebilmeleri açısından önemliydi. Dolayısıyla mübadillerin, üretici hale getirilmelerinin Türkiye iktisadının canlanmasında önemli bir rol oynayacağı düşünülmüştür. Mübadelenin siyasî, sosyal etkilerinin yanı sıra Türkiye’ye iktisadî etkileri ayrı bir araştırma konusudur. Bu iktisadi etkiler içerisinde Yunanistan’dan gelecek zeytincilik işi ile meşgul mübadillerin üretici duruma getirilerek Türkiye ekonomisine kazandırılması; Türkiye’nin Batı Anadolu ve Marmara Bölgesi ve Akdeniz sahil şehirlerindeki zeytinlikleri yeniden üretime kazandırılması son derece önemliydi. Bir diğer husus da Türkiye Rumların göçü ile beraberinde adı geçen bölgelerde boş zeytinliklerin boş ve harap olması ile karşı karşıya kalmıştı ve ivedi olarak Türkiye ekonomisi için önemli bir kazanç olan bu ürünün ticaretinin yeniden canlandırılması gerekmekteydi.Bu araştırma makalesinde, Yunanistan’dan gelen zeytinci mübadillerin yerleştirilmeleri, yaşadıkları sıkıntılar ve sonraki süreçte bu mübadillerin ve mübadelenin Türk zeytincilik sektörüne iktisadî etkileri açıklanmaya çalışılacaktır. Araştırma, Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivi kaynakları, mevcut literatür ve mübadil anlatıları ile incelenecektir.