ÜNİVERSİTE GENÇLİĞİNİN SİYASAL TOPLUMSALLAŞMA SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: NİĞDE ÖRNEĞİ

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 46, 256 - 269, 15.12.2025

Şükrü Türköz

https://doi.org/10.33692/avrasyad.1714154

https://izlik.org/JA47UW23SU

Öz

Bireyin içinde yaşadığı toplumun kültürel değerlerini, normlarını ve davranış kalıplarını içselleştirme süreci olarak tanımlanan toplumsallaşma çeşitli alt boyutlara sahiptir. Bu alt boyutlardan birisi de siyasal toplumsallaşmadır. Siyasal toplumsallaşma, bireyin üyesi olduğu toplumun siyasal kültürünü benimseme sürecini ifade etmektedir. Erken çocukluk döneminde başlayan ve yaşam boyu devam eden bu süreçte bireyler üzerinde çeşitli toplumsallaşma aracıları etkili olmaktadır. Bu aracılar arasında aile, eğitim sistemi/okul, akran grupları, siyasal olaylar ve medya gibi unsurlar öne çıkmaktadır. Söz konusu aracıların etkisi bireyin yaşam evrelerine göre değişkenlik göstermekte; çocukluk, gençlik, yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerinde farklı düzeylerde etkili olabilmektedir. Bu çalışma, gençlik dönemindeki siyasal toplumsallaşma sürecine odaklanarak üniversite öğrencilerinin siyasal toplumsallaşma süreçlerini etkileyen temel aracıları belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evreni Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi öğrencileri olarak belirlenmiş olup, bu üniversitenin ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesi’nden olmakla birlikte Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen gençleri bünyesinde barındırdığı göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmanın örneklemi, fakülte bazında yükseköğrenim gören öğrencilerle sınırlandırılmış ve araştırma kapsamında 12 farklı fakülteden toplam 566 öğrenciye anket uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS-25 programı aracılığıyla Ki-Kare, T testi, ANOVA ve faktör analizlerine tabi tutularak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, üniversite öğrencilerinin siyasal toplumsallaşma sürecinde en etkili üç toplumsallaşma faktörünün siyasal olaylar, eğitim sistemi/okul ve aile olduğunu ortaya koymuştur. Eğitim sistemi/okul ve aile faktörleri açısından öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıf düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Siyasal Toplumsallaşma , Üniversite , Gençlik , Eğitim , Niğde

FACTORS AFFECTING THE POLITICAL SOCIALIZATION PROCESS OF UNIVERSITY YOUTH: THE CASE OF NİĞDE

https://izlik.org/JA47UW23SU

Öz

Socialization, which is defined as the process of internalizing the cultural values, norms and behavioral patterns of the society in which the individual lives, has various sub-dimensions. One of these subdimensions is political socialization. Political socialization refers to the process of adopting the political culture of the society of which the individual is a member. In this process, which starts in early childhood and continues throughout life, various socialization agents are effective for individuals. Among these agents, family, the education system/school, peer groups, political events, and media play a significant role. The effects of these factors vary according to the life stages of the individual; they can be effective at different levels in childhood, youth, adulthood and old age. This study aims to determine the main factors affecting the political socialization processes of university students by focusing on the political socialization process in youth. The study population was determined to be the students of Niğde Ömer Halisdemir University, and this university mainly includes young people from the Central Anatolia Region but also from different regions of Türkiye. The sample of the study was limited to students receiving higher education on a faculty basis, and a total of 566 students from 12 different faculties were questioned within the scope of the research. The collected data were analyzed via SPSS-25 software, which employs chi-square tests, t tests, ANOVA, and factor analyses. The findings indicate that the three most influential factors in the political socialization process of university students are political events, the education system/school, and family. Significant differences were identified between students’ class levels in terms of the education system/school and family factors.

Anahtar Kelimeler

Political Socialization , University , Youth , Education , Niğde

Etik Beyan

Bu çalışma, 16-17 Aralık 2022 tarihlerinde Özbekistan Taşkent Kimya-Teknoloji Enstitüsü’nde düzenlenen “2. Uluslararası Modern Bilimler Kongresi”nde sunulan bildirinin genişletilmiş halidir.

Kaynakça

• Akın, Mahmut H. 2009. “Siyasal Toplumsallaşma Sürecinde Gençlik: Teorik ve Uygulamalı Bir Çalışma”. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
• Alkan, Türker. 1979. Siyasal Toplumsallaşma: Siyasal Bilincin Gelişmesinde Ailenin, Okulun ve Toplumsal Sınıfların Etkisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Alkan, Türker, Doğu Ergil. 1980. Siyaset Psikolojisi, Siyasal Toplumsallaşma ve Yabancılaşma. Ankara: Turhan Kitabevi.
• Almond, Gabriel A., Sidney Verba. 1963. The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. New Jersey: Princeton University Press.
• Banks, Michael H., Debra Roker. 1994. “The Political Socialization of Youth: Exploring the Influence of School Experience”. Journal of Adolescence 17(1): 3-15.
• Beşirli, Hayati. 2005. “Politik Sosyalizasyon Araştırmaları ve Politik Sosyalizasyon Sürecinin Bir Unsuru Olarak Kışla”. Sosyoloji Konferansları Dergisi (Istanbul Journal of Sociological Studies) 31: 251-261.
• Chaffee, Steven H., Lee S. Ward, Leonard P. Tipton. 1970. “Mass Communication and Political Socialization”. Journalism Quarterly 47(4): 647-666.
• Conway, M. Margaret, M. L. Wyckoff, E. Feldbaum, D. Ahern. 1981. “The News Media in Children’s Political Socialization”. Public Opinion Quarterly 45(2): 164-178.
• Davies, James C. 1965. “The Family’s Role in Political Socialization”. The Annals of the American Academy of Political and Social Science 361(1): 10-19.
• Dowse, Robert E., John Hughes. 1971. “The Family, the School, and the Political Socialization Process”. Sociology 5(1): 21-45.
• Easton, David. 1957. “The Function of Formal Education in a Political System”. The School Review 65(3): 304-316.
• Easton, David, Jack Dennis. 1965. “The Child’s Image of Government”. The Annals of the American Academy of Political and Social Science 361(1): 40-57.
• Easton, David, Robert D. Hess. 1962. “The Child’s Political World”. Midwest Journal of Political Science 6(3): 229-246.
• Ergün, Ayşenur. 2019. “Gençlerin Siyasal Toplumsallaşmasını Etkileyen Faktörler: Cumhuriyet Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme”. Yüksek Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
• Erzen, Meltem Ü. 2019. “Siyasette Cinsiyet Eşitsizliği”. Asya Studies 2(8): 21-32.
• Hyman, Herbert H. 1959. Political Socialization. New York: Free Press.
• Kaplan, İsmail. 1999. Türkiye’de Milli Eğitim İdeolojisi ve Siyasal Toplumsallaşma Üzerindeki Etkisi. İstanbul: İletişim Yayınları.