THE REIGN OF SULTAN MAHMUD II (1808-1839) IN IRISH NEWSPAPERS

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 46, 586 - 612, 15.12.2025

Merve Doğan

https://doi.org/10.33692/avrasyad.1724068

https://izlik.org/JA44RZ72MN

Öz

This article examines the developments that took place in the Ottoman Empire from the accession of Sultan Mahmud II in 1808 until his death, through the lens of reports and narratives found in the Irish press. The article covers Sultan Mahmud’s rise to the throne, the Janissary revolts, the pressures exerted by European powers on the Ottoman Empire in the context of the Ottoman-Russian Wars and the Greek uprising, as well as Mahmud’s reforms and personal character as reflected in the newspapers. Although the newspapers present differing views on the events of the period, they all share a common admiration for Sultan Mahmud’s reformist character. According to the Irish press, he was a well-educated, impeccably groomed, intelligent and talented leader who wanted to advance the Ottoman Empire through European-style reforms. The newspapers featured almost all of the Sultan’s reforms, emphasizing his activities, character, and his exemplary leadership, marked by efforts rarely seen even in Europe. However, the admiration for the Sultan was at times blended with Orientalist clichés and a lack of accurate information, leading to the publication of some misleading reports. The Irish press also included various observations about the Ottoman people; on the other hand, local administrators of the Ottoman Empire were frequently criticized, and it was particularly noted that the Christian population in the European territories was dissatisfied with these officials. The study draws upon various Irish newspapers, including the Dublin Journal, Belfast Newsletter, Carlow Morning Post, Chutes Western Herald, Connaught Telegraph, Finn Leinster Journal, Freemans Journal, Irish Examiner, Kerry Examiner, Kerry Evening Post, Kilkenny Moderator, Leinster Express, Limerick Chronicle, Roscommon and Leitrim Gazette, and Tralee Mercury. While Irish newspapers often relied on European sources, they also occasionally published letters and news received directly from Istanbul. Therefore, the article aims to shed light both on Ottoman history during this period and on how the Ottoman Empire was perceived by the European press.

Anahtar Kelimeler

Irish Press , Sultan Mahmud II , Ottoman Empire , Ireland , European Perception

Proje Numarası

2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamındaki proje, Proje numaram: 1059B192402422

İRLANDA GAZETELERİNDE SULTAN II. MAHMUD DÖNEMİ (1808-1839)

https://izlik.org/JA44RZ72MN

Öz

Bu makale, Sultan II. Mahmud’un 1808’de tahta çıkışından ölümüne kadar geçen dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan gelişmeleri, İrlanda basınında yer alan haber ve anlatılar üzerinden incelemektedir. Makalede Sultan Mahmud’un tahta çıkışı, Yeniçeri isyanları, dönemin Osmanlı-Rus Savaşları ve Yunan isyanı bağlamında Avrupa güçlerinin Osmanlı üzerindeki baskıları, II. Mahmud’un reformları ve karakteri gazetelere yansıyan şekliyle anlatılmıştır. Gazetelerde dönemin olaylarına bakış farklılıklar içerse de Sultan Mahmud’un reformist kişiliğine duyulan hayranlık hepsinde ortak olmuştur. İrlanda matbuatına göre o, kendini iyi yetiştirmiş, dış görünüşüyle bile kusursuz, Osmanlı Devleti’ni Avrupa tarzı reformları ile ileriye götürmek isteyen zeki ve yetenekli bir liderdir. Gazetelerde Sultan’ın hemen hemen tüm reformlarına yer verilmiş; faaliyetleri, karakteri ve Avrupa’da bile nadiren görülen çabalarıyla örnek bir lider olduğu vurgulanmıştır. Ancak Sultan’a duyulan hayranlık, zaman zaman oryantalist klişelerle ve bilgi eksiklikleriyle harmanlanmış; bu durum, bazı yanlış haberlerin yayımlanmasına neden olmuştur. İrlanda basınında Osmanlı halkına dair çeşitli gözlemlere de yer verilmiş; öte yandan Osmanlı Devleti’nin yerel yöneticileri sıkça eleştirilmiş ve özellikle Avrupa topraklarındaki Hristiyan nüfusun bu yöneticilerden memnun olmadığı ifade edilmiştir. Çalışma için İrlanda gazetelerinden Dublin Journal, Belfast Newsletter, Carlow Morning Post, Chutes Western Herald, Connaught Telegraph, Finn Leinster Journal, Freemans Journal, Irish Examiner, Kerry Examiner, Kerry Evening Post, Kilkenny Moderator, Leinster Express, Limerick Chronicle, Roscommon and Leitrim Gazette ve Tralee Mercury kullanılmıştır. İrlanda gazeteleri kaynak olarak genellikle Avrupa gazetelerini kullanırken bazen de doğrudan İstanbul’dan gelen mektup ve haberleri sunmuştur. Bu sebeple makale hem dönemin Osmanlı tarihine hem de Avrupalı basının Osmanlı algısına ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İrlanda Basını , Sultan II. Mahmud , Osmanlı Devleti , İrlanda , Avrupa Algısı

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamındaki proje, Proje numaram: 1059B192402422

Teşekkür

Bu çalışmanın ortaya çıkmasında Projeme maddi destek sağlayan TÜBİTAK'a teşekkürlerimi ilertirim.

Kaynakça

• Armaoğlu, Fahir. 2016. 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1789-1914). İstanbul: Timaş Yayınları.
• Baykara, Tuncer. 1995. “Osmanlı Reformunun İlk Zamanları: Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve İlk Tatbikat”. Tarih İncelemeleri Dergisi 10(1):1- 11.
• Curtis, Edmund. 2022. A History of Ireland From Earliest Times to 1922. New York: Routledge.
• Demirhan, Hasan. 2021. “Rum İsyanında İngiltere’nin rolü (1821-1830)”. Rumeli Tarih Araştırmaları Dergisi 2:51-70.
• Menekşe, Metin. 2020. “Mora Müslümanlarının Hazin Hikâyesi: İsyan, Zorunlu Göç Ve İskân (1821-1832) Sürecine Genel Bir Bakış”. Journal of History School. 45:784-832.
• Ó hEithir, Breandán. 2016. A Short History of Ireland. Northern Ireland:The O'Brien Press.
• Sakaoğlu, Necdet. 2008. Bu Mülkün Kadın Sultanları. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
• Satır, Oğuz. 2025. “Londra Basınına Göre 1821'de "Yunan" Kimdir ve "Yunanistan" Neresidir?”. Vakanüvis- Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 10(1): 933-995.
• Şiviloğlu, Murat R. 2023. “The Ottoman Empire and the Emergence of its ‘Irish Question’”. Middle Eastern Studies 59(1):35–53.
• Walsh, Robert. 2021. İrlandalı Bir Vaizin Gözüyle II. Mahmud İstanbul'u. çev. Zeynep Nora, İstanbul: Kitap Yayınevi.