Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33, 59 - 77, 24.12.2022
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1220308

Öz

Tonga dili kökenli “işaretlenmiş, belirlenmiş” anlamına gelen tabu, ilk defa İskoçyalı kaptan James Cook tarafından 1777 yılında Okyanusya’daki Tonga adasında saptanmış, kültür ve bilim literatürüne de bu şekilde geçmiştir. Bu terim, insan davranışlarıyla ilgili güçlü sosyal yasak ve kısıtlamaları ifade eder. Tabuların ortaya çıkışında gelenekler, görenekler, mitler, âdetler, örfler, inançlar, ahlâkî değerler, doğal afetler ve salgın hastalıklar vb. etkin rol oynar. Bu sebeple tabu konusu üzerindeki çalışmalar, etnografik/kültürel antropoloji dilciliğin temelinde ele alınmalıdır. İnsanlar, bazen konuştuğu konunun muhatabı rahatsız edebileceğini, acı veya utanç getirebileceğini varsaydığında söylemeye çekinir ve bazı kelimeleri ya gizleyerek ya da yumuşatarak ifade etmeye çalışır. Bu durumda örtmece/örtük anlatım/örtülü anlatım dediğimiz terim devreye girer, kelimenin veya kavramın semantik yönü ve anlam alanı değiştirilmeye çalışılır. Böylelikle muhataba adları doğrudan değil, dolaylı olarak söylenmiş olur. Dilin sosyopsikolojik boyutunda yer alan örtmece ölüm, cinsellik, din ve hastalık gibi toplum tarafından belli ritüelleri ve yasakları olan olaylarda kendini sıklıkla gösterir. Bu çalışmada, Kırım Tatar Türkçesinin söz varlığında hangi tür kavram ve kelimelerin tabulaştığı, onların yerine ne tür örtmece kelimelerin kullanıldığı, bu kelimelerin ortaya çıkış sebepleri, anlam ve yapısal vb. özellikleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca çalışmada millî, yerel, geleneksel ve tarihsel boyutları olan tabu ve örtmece terimlerinin oluşum mantığı ve yollarına da ayrıntılı olarak yer verilmiştir.

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33, 59 - 77, 24.12.2022
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1220308

Öz

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33, 59 - 77, 24.12.2022
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1220308

Öz

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Edebiyat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Emine ATMACA Bu kişi benim
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-8070-124X
Türkiye


Reshide GÖZDAŞ Bu kişi benim
BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-9669-901X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 24 Aralık 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad1220308, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2022}, volume = {10}, number = {33}, pages = {59 - 77}, doi = {10.33692/avrasyad.1220308}, title = {KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE}, key = {cite}, author = {Atmaca, Emine and Gözdaş, Reshide} }
APA Atmaca, E. & Gözdaş, R. (2022). KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 10 (33) , 59-77 . DOI: 10.33692/avrasyad.1220308
MLA Atmaca, E. , Gözdaş, R. "KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE" . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 59-77 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/73916/1220308>
Chicago Atmaca, E. , Gözdaş, R. "KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 59-77
RIS TY - JOUR T1 - KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE AU - EmineAtmaca, ReshideGözdaş Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.1220308 DO - 10.33692/avrasyad.1220308 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 59 EP - 77 VL - 10 IS - 33 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.1220308 UR - https://doi.org/10.33692/avrasyad.1220308 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE %A Emine Atmaca , Reshide Gözdaş %T KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE %D 2022 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 10 %N 33 %R doi: 10.33692/avrasyad.1220308 %U 10.33692/avrasyad.1220308
ISNAD Atmaca, Emine , Gözdaş, Reshide . "KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 / 33 (Aralık 2022): 59-77 . https://doi.org/10.33692/avrasyad.1220308
AMA Atmaca E. , Gözdaş R. KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE. AVRASYAD. 2022; 10(33): 59-77.
Vancouver Atmaca E. , Gözdaş R. KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2022; 10(33): 59-77.
IEEE E. Atmaca ve R. Gözdaş , "KIRIM TATAR TÜRKÇESİNDE TABU VE ÖRTMECELER ÜZERİNE", Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 10, sayı. 33, ss. 59-77, Ara. 2022, doi:10.33692/avrasyad.1220308