Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33, 424 - 451, 24.12.2022
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1221060

Öz

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33, 424 - 451, 24.12.2022
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1221060

Öz

DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI

Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33, 424 - 451, 24.12.2022
https://doi.org/10.33692/avrasyad.1221060

Öz

13. yüzyılda Anadolu coğrafyasında liman kentlerinin ele geçirilmesiyle başlayan denizcilik faaliyetleri Türklerin sosyal, ekonomik ve kültürel hayatlarında günden güne önemini artırmıştır. Özellikle 14. yüzyıl itibarıyla Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki hâkimiyetinin artması ve güneyde İtalyan/Cenevizli tüccarlarla ticari ilişkilerin ilerlemesi, Venedik dili ve İtalyancadan pek çok terim alıntılanmasına sebep olmuştur. Akdeniz’de denizcilik faaliyetleri yürüten gemicilerin ilişkide bulundukları -Türkçenin de dâhil olduğu- ülke dillerinin katkılarıyla ortak bir dil, bir lingua franca da oluşmuştur. 15. yüzyılın ikinci yarısından sonra ise Türk gemici dili hızlı bir gelişme kaydetmiştir. Türk gemici dilinde Arapça, Farsça, Yunanca, İtalyanca gibi dillerden alıntılanan sözcüklerin kullanımı zamanla yaygınlaşmış ve bu terimler gündelik konuşma diline de aktarılmıştır. Türkçede yaygınlık kazanan denizcilik terimlerinden bazıları gerçek anlamlarından uzaklaşarak yalın hâlde yahut deyimleşerek argonun söz varlığına da dâhil olmuştur. Bu çalışmada denizcilik terimi olup argonun söz varlığına geçen sözlükbirimler ele alınmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan sözlükbirimler, yapı ve anlam bilgisi bakımından incelenmiş; tematik ve kavramsal olarak tasnif edilmiş, toplumsaldilbilim açısından değerlendirilmiştir. Argo, standart dilin söz varlığından seçilen sözcüklerin yapı-bozuma uğratılmasıyla bu sözcüklerin şifrelenerek kullanılması amacını güder. Bu bakımdan söz varlığının çoğunluğu, denizcilikte öncü olan medeniyetlerin dillerinden alıntılanan Türkçe denizcilik dili, argo için önemli bir malzeme sağlamıştır. Denizcilik terimleri, dış yapıda denizcilik alanına ait olsalar da kavramsal ve düşünsel bağlamda argo bir anlam yüklenmişlerdir. Böylece konuşma dilinde kullanılan bu terimler ile ima edilen; artık sözcüğün terim anlamı değil, argo anlamı olmuştur. Terim anlamlarından dolayı şifreleme özelliğini zaten barındıran bu sözcükler, bazen anlam değişikliğine bile uğratılmadan argoya aktarılmıştır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Edebiyat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Zahide PARLAR Bu kişi benim
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-4616-9579
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 24 Aralık 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 10, Sayı 33

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { avrasyad1221060, journal = {Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi}, issn = {2147-2610}, address = {}, publisher = {Ayla KAŞOĞLU}, year = {2022}, volume = {10}, number = {33}, pages = {424 - 451}, doi = {10.33692/avrasyad.1221060}, title = {DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI}, key = {cite}, author = {Parlar, Zahide} }
APA Parlar, Z. (2022). DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi , 10 (33) , 424-451 . DOI: 10.33692/avrasyad.1221060
MLA Parlar, Z. "DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI" . Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 424-451 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad/issue/73916/1221060>
Chicago Parlar, Z. "DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 (2022 ): 424-451
RIS TY - JOUR T1 - DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI AU - ZahideParlar Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.33692/avrasyad.1221060 DO - 10.33692/avrasyad.1221060 T2 - Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 424 EP - 451 VL - 10 IS - 33 SN - 2147-2610- M3 - doi: 10.33692/avrasyad.1221060 UR - https://doi.org/10.33692/avrasyad.1221060 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI %A Zahide Parlar %T DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI %D 2022 %J Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi %P 2147-2610- %V 10 %N 33 %R doi: 10.33692/avrasyad.1221060 %U 10.33692/avrasyad.1221060
ISNAD Parlar, Zahide . "DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI". Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi 10 / 33 (Aralık 2022): 424-451 . https://doi.org/10.33692/avrasyad.1221060
AMA Parlar Z. DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI. AVRASYAD. 2022; 10(33): 424-451.
Vancouver Parlar Z. DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. 2022; 10(33): 424-451.
IEEE Z. Parlar , "DENİZCİLİK TERİMLERİNDEN ARGOYA GEÇEN SÖZ VARLIĞI", Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, c. 10, sayı. 33, ss. 424-451, Ara. 2022, doi:10.33692/avrasyad.1221060