aydın sanat İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi 2149-3960 2667-839X İstanbul Aydın Üniversitesi SÜRDÜRÜLEBİLİR MODA ÜRETİMİNDE TASARIMCININ ROLÜ Ateş Tülay İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-1601-9561 Asma Ayçin Akın Tekstil AŞ https://orcid.org/0000-0002-5688-9182 Süel Biğkem Akın Tekstil AŞ 12 25 2020 6 12 99 111 12 13 2020 02 05 2021 Copyright © 2015, İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi 2015 İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi

Moda uzun süre içerisinde değişmiş ve gelişmiştir. Ancak “Moda”, sanayi devriminden sonra “Hızlı Moda” olarak anılmaya başlamasıyla, beraberinde pek çok sorun getirmiştir. Hızlı moda, tüketime bağlı olarak yaşamını sürdüren bir üretim döngüsüdür. Ancak bu sürekli tüketim, ağır çalışma şartları ve kaynak tüketimi gibi sebepler, hem dünya hem de insanlar üzerinde sorunlara sebep olmuştur. Hızlı modanın sebep olduğu bu sorunların çözülmesi gerektiğinden “Sürdürülebilir Moda” kavramı önemli bir hal almıştır. Sürdürülebilir moda, ortaya çıkan sorunlara yönelik çözümleri sunan bir üretim yöntemidir. Bu çalışmada modanın, hızlı modaya doğru evirilen tarihsel süreci araştırılmış, hızlı moda ve hızlı modanın sebep olduğu sorunlar incelenmiştir. Sürdürülebilir modanın önemsediği konulara değinilmiştir. Hızlı modada ve sürdürülebilir modada tasarımcının rollerinin etkileri ve bu rollerin sürdürülebilirlik açısından önemine yönelik literatür taraması yapılmıştır. Sonuç olarak da sürdürülebilir modada tasarımcının, sürdürülebilirliğin sağlanması için neleri göz önünde bulundurması gerektiğine değinilmiştir.

 Hızlı Moda Sürdürülebilir Moda Sürdürülebilirlik Tasarımcı Rolleri Akbulut, U. (Ty.). Naylon Torbalar Naylon mu? Değilse Naylon Nedir? ODTÜ Kimya Bölümü. Busch, O.V. (2017). Moda Praksisi. (Kılıç, D. Çev.), İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi. Carson, R. (2011). Sessiz Bahar. (Güler, Ç. Çev.), Ankara: Palme Yayıncılık. Dağlı, Ş. (2018). Hazır Giyim Sektöründe Moda ve Marka Ekonomisi: Türkiye-İtalya-İspanya Karşılaştırılmalı Analizi. TC. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma İktisadı Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ. Fogg, M. (2014). Modanın Tüm Öyküsü. (Gözgü, E. Çev.), İstanbul: Hayalperest Yayınevi. Gott, D. (2019, Eylül 3). Clothes From Flour Sacks. NCI News. https://www.ncifm.com/clothes-from-flour-sacks/ . (Erişim Tarihi: 8 Aralık 2020). Himam, F.D. (2013). 16. Yüzyıl Giysi Tarihi Yazımı Üzerine: Giysilerde Doğu-Batı Etkileşimi, Egzotizm ve Güç. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyal Bilimler Dergisi. 29: 91-116. Kawamura, Y. (2016). Moda-loji: Moda Çalışmalarına Giriş, Çev. Şakir Özüdoğru, İstanbul, Ayrıntı Yayınevi. Kipöz, Ş. (Ed.) (2019). Sürdürülebilir Moda. Ovacık M. Sağduyulu Dişil Yaratıcılık: Zanaat, Onarım ve Dönüşüm. (Ss. 43-60). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi, Ekoloji Serisi. Morgan, A. (2015). Gerçek Bedel. (Belgesel). Bangladeş̧, ABD, Kamboçya, Çin, Danimarka, Fransa, Haiti, Hindistan, İtalya, Uganda. Odabaşı, S. (2016). Sürdürülebilir Moda Döngüsünde Moda Tasarımcısının Rolü. Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstriyel Sanatlar Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir. Özsoy, T. & Madran, C. (2015). Ürün Ömrü Algısının Sürdürülebilir Tüketim Boyutundan Bir Analizi, Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergisi. 4 (7): 73-91. Pektaş, H. (2008). Moda ve Küreselleşme, Selçuk Üniversitesi Meslekî Eğitim Fakültesi. http://www.gau.edu.tr/bildiriler/ Shiva, V. (2018). Yeryüzü Demokrasisi- Adalet, Barış ve Sürdürülebilirlik. İstanbul: BGST Yayınları. Türkmen, N. (2012). Sürdürülebilir Bir Tekstil Endüstrisi İçin “Yavaş” ve Alternatif Üretim Modelleri. 1. Uluslararası Moda ve Tekstil Tasarımı Sempozyumu Akdeniz Üniversitesi G.S. F. Moda ve Tekstil Tasarımı, ss. 59-61. Ulusal İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği. (UİB). (2017). Hazır Giyim Sektöründe Sürdürülebilir Trendler. Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği, Ar-Ge ve Pazara Giriş Şubesi. Vassiliev, A. (2004). Avrupa Modasının Üç yüzyılı, Sakıp Sabancı Müzesi Sergi Kataloğu. İstanbul. Wannart, (2019, Temmuz 16). İkinci Dünya Savaşı Kurbanı: Moda. https://wannart.com/icerik/20972-ikinci-dunya-savasi-kurbani-moda. Sitesinden alındı. (Erişim Tarihi (15 Kasım 2020). Yücel, S. & Tiber, B. (2018): Hazır Giyim Endüstrisinde Sürdürülebilir Moda, Tekstil ve Mühendis, 25 (112), 370-380. Resim 1. https://www.tarihteninciler.com/historical-turkish-male-and-female-costumes-ottoman-empire/?login_popup Resim 2. https://www.tarihteninciler.com/historical-turkish-male-and-female-costumes-ottoman-empire/?login_popup Resim 3. https://www.liketka.com/moda/item/istoriya-mody-ili-moda-na-zhenshchinu/ Resim 4. https://www.ncifm.com/clothes-from-flour-sacks/ Resim 5. https://www.liketka.com/moda/item/istoriya-mody-ili-moda-na-zhenshchinu/ Resim 6. Gerçek Bedel (The True Cost). (2015) Morgan, A. Ekran Görüntüsü Belgeselden Alıntılanmıştır. Resim 7. https://dishboutique.tumblr.com/post/83535530015 Resim 8. https://pbs.twimg.com/media/CvAKUHRUAAAnubF?format=jpg&name=large