Review

Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi

Volume: 3 Number: 1 January 31, 2022
EN TR

Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi

Abstract

Yapılan birçok bilimsel araştırmalara göre, küresel çapta gerçekleştirilen yıllık enerji tüketiminin yaklaşık yarısı, yapıların üretilmesi, işletilmesi ve bakımı için gerçekleştirilen faaliyetlerde kullanılmaktadır. Büyük oranı fosil kaynaklı yakıtlardan elde edilen bu enerjinin, kullanımıyla birlikte karbon emisyonuna neden olarak, iklim değişikliğini oluşturan etmenlerin başında gelmektedir. Gömülü (embodied) enerji; ham maddenin çıkarılması, işlenmesi, yapı malzemesine dönüştürülmesi, şantiye sahasına taşınması ve yapı inşası gibi devreye alma sürecinden önce gerçekleştirilen faaliyetlerin bütününü kapsamaktadır. Kullanım (operational) enerjisi ise, nihai kullanıcının iç ortam konfor şartlarını oluşturmaya yönelik, yapıların başta ısıtma, soğutma gibi iklimlendirilmesinde, aydınlatılmasında, enerji gerektiren araç-gereçlerin çalıştırılmasında tüketilen enerji olarak tanımlanmaktadır. Yapıların karbon ayak izinin etkili bir şekilde azaltılabilmesi, hem gömülü (embodied) hem de kullanım (operational) enerjisini dikkate alan tasarımlar ile mümkündür. Ancak, yapılan araştırmalar daha çok kullanım (operational) enerjisine odaklanarak, nispeten hesaplanması karmaşık ve yorucu bir süreç olan gömülü (embodied) enerjiyi göz ardı etmiştir. Bu çalışmada, yaşam döngüsü değerlendirmesi kavramı üzerinden, özellikle mevcut yapılar dikkate alınarak, gömülü (embodied) ve kullanım (operational) enerjileri kaynaklı karbon salınımlarının birbiriyle olan ilişkisi, irdelenmiştir. Çalışmada, uluslararası kabul görmüş bilimsel yayınlar üzerinden kapsamlı literatür analizi yapılarak elde edilen bulguların, kavramsal bir çerçeve oluşturmak amacıyla, karşılaştırılarak sentezlendiği bir yöntem tercih edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için, sadece kullanım (operational) enerjisinin azaltılmasının yeterli olmayacağı, gömülü (embodied) enerji ile birlikte politikaların belirlenmesi zorunluluğu tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. KING, B., 2017. The new carbon architecture: Building to cool the climate. Canada: New Society Publishers.
  2. SIMONEN, K., 2017. Life cycle assessment: Pocket architecture technical design series. London: Routlege.
  3. BOVEA, M. D., IBÁÑEZ-FORÉS, V. ve AGUSTÍ-JUAN, I., 2014. 7 - Environmental product declaration (EPD) labelling of construction and building materials. İçinde: F. PACHECO-TORGAL, F. L. CABEZA, J. LABRINCHA ve A. DE MAGALHÃES, eds. Eco-efficient construction and building materials. Sawston: Woodhead Publishing. s. 125-150.
  4. WOLF, C. D., RODRIGUEZ-DROGUETT, B. ve SIMONEN, K., 2017. The new carbon architecture: Building to cool the climate. İçinde: Chapte two: Counting carbon: What we know and how we know it. Canada: New Society Publishers. s. 17-31.
  5. AZARI, R. ve ABBASABADI, N., 2018. Embodied energy of buildings: A review of data, methods, challenges, and research trends. Energy and Buildings. 168, s. 225-235.
  6. CHASTAS, P., THEODOSIOU, T. ve BIKAS, D., 2016. Embodied energy in residential buildings-towards the nearly zero energy building: A literature review. Building and Environment. 105, s. 267-282.
  7. DIXIT, M. K., 2017. Life cycle embodied energy analysis of residential buildings: A review of literature to investigate embodied energy parameters. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 79, s. 390-413.
  8. DIXIT, M. K., FERNÁNDEZ-SOLÍS, J. L., LAVY, S. ve CULP, C. H., 2010. Identification of parameters for embodied energy measurement: A literature review. Energy and Buildings. 42, s. 1238-1247.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Architecture

Journal Section

Review

Publication Date

January 31, 2022

Submission Date

August 23, 2021

Acceptance Date

January 7, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 3 Number: 1

APA
Koç, İ., Duru, M. O., & Dinçer, S. G. (2022). Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. Bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design, 3(1), 55-69. https://izlik.org/JA97SN83HL
AMA
1.Koç İ, Duru MO, Dinçer SG. Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. bāb Architecture and Design Journal. 2022;3(1):55-69. https://izlik.org/JA97SN83HL
Chicago
Koç, İlhan, Mehmet Oğuz Duru, and Sevde Gülizar Dinçer. 2022. “Yapılarda Gömülü Ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi”. Bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design 3 (1): 55-69. https://izlik.org/JA97SN83HL.
EndNote
Koç İ, Duru MO, Dinçer SG (January 1, 2022) Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design 3 1 55–69.
IEEE
[1]İ. Koç, M. O. Duru, and S. G. Dinçer, “Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi”, bāb Architecture and Design Journal, vol. 3, no. 1, pp. 55–69, Jan. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA97SN83HL
ISNAD
Koç, İlhan - Duru, Mehmet Oğuz - Dinçer, Sevde Gülizar. “Yapılarda Gömülü Ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi”. bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design 3/1 (January 1, 2022): 55-69. https://izlik.org/JA97SN83HL.
JAMA
1.Koç İ, Duru MO, Dinçer SG. Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. bāb Architecture and Design Journal. 2022;3:55–69.
MLA
Koç, İlhan, et al. “Yapılarda Gömülü Ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi”. Bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design, vol. 3, no. 1, Jan. 2022, pp. 55-69, https://izlik.org/JA97SN83HL.
Vancouver
1.İlhan Koç, Mehmet Oğuz Duru, Sevde Gülizar Dinçer. Yapılarda Gömülü ve Kullanım Enerjisi Kavramlarının Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) Metodolojisiyle İrdelenmesi. bāb Architecture and Design Journal [Internet]. 2022 Jan. 1;3(1):55-69. Available from: https://izlik.org/JA97SN83HL