Mimarlıkta Temsil Yöntemi İle Düşünce Arasındaki Dönüşümsel İlişki

Abstract

Mimari düşüncenin kavramsal ve ortografik çizimlerle, fiziksel veya sayısal olarak modellenmesiyle yahut bu metotların birkaçının bir arada kullanılmasıyla temsil edilmesi gerekir. Mimar, proje önerisini; yapılı ve doğal çevreyi gözeterek inşa metoduna, yapı malzemesine, yüksekliğine, ölçeğine, yaratacağı bireysel ve toplumsal etkiye dikkat ederek yukarıda bahsedilen mimari temsil yöntemlerinden uygun olanları kullanır. Mimarın düşündüklerini karşı tarafa aktarma konusunda kullandığı bu araç seçimi hem mesleki hem de toplumsal açıdan önemlidir. İster fikir projesi ister konsept, ön veya uygulama projesi olsun, bu araç seçimi mimarın mesleğe olan bakış açısını ortaya koyar. Mimarlık düşüncesi temsilin biçimini belirlediği gibi temsil yöntemi de mimarlık düşüncesi üzerinde şekillendirici değişimsel bir etkiye sahiptir. Bu ilişki karşılıklıdır. Modernite ile ortaya çıkan yenilikçi düşünce ve sanat akımlarının mimari düşüncenin temsiliyetini geliştirmesiyle birlikte 20. yy'ın sonlarına doğru bilgisayar kullanımı ve diğer teknolojik gelişmelerle tasarımcılar, çalışmalarını dijital ortama taşıma fırsatı yakalamıştır. Bu makalede; mimari düşüncenin temsiliyetinin önemi, bu amaçla seçilen araç ve ortamların yarattığı etkiler ve tasarımcının zihninde tasarlanan imgelerin kâğıda, dijital ortama ve gerçek ortama yansımasının aşamaları irdelenmiştir.

Keywords

• Mimari düşünce
• diyagram
• eskiz
• maket
• sayısal model

The Transformational Relationship Between Method of Representation and Thought in Architecture

Abstract

Architectural ideas must be represented by systematic and orthographic representation, physical or digital modeling, else a combination of these methods. The architect defines the project period; by taking into account the structural and natural environment, paying attention to construction methods, building materials, efficiency, performance, and the individual and social order it will create, people can make appropriate use of the above-mentioned architectural design methods. This choice of tool used by the architect to convey his thoughts to the other party is important both professionally and socially. Whether it is an idea project, concept, preliminary or implementation project, this tool selection reveals the architect's perspective on the profession. Just as architectural thought determines the form of representation, the method of representation also has a shaping and changing effect on architectural thought. This relationship is reciprocal. While the innovative thought and art movements that emerged with modernity improved the representation of architectural thought, the use of computers and other technological developments towards the end of the 20th century gave designers the opportunity to carry their works to digital environments. In this article, the importance of the representation of architectural thought, the effects created by the tools and environments chosen for this purpose, and the stages of reflection of the images designed in the mind of the designer on paper, digital environment and real environment are examined.

Keywords

• Architectural thought
• diagram
• sketch
• physical model
• digital model

References

1. BANHAM, H., 1971. Encyclopedia of modern architecture. Lonrda: Harry N. Abrams Inc.
2. GAMEZ, J. ve ROGERS L., 2008. “An architecture of change”, expanding architecture: design as activism. New York: Metropolis Books.
3. MILLER, A. I., 1986. Imagery in scientific though. Cambridge Massachusetts: MIT Press. LEFEBVRE, H., 1974. The production of space. Oxford: Basil Blackwell Publishing.
4. FOUCAULT, F., 2010. Bu bir pipo değildir. Çev: S. Hilav, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. DERRIDA, J., 2020. Yazı ve fark. Çev: B. Yalım, İstanbul: Metis Yayınları.
5. CUFF, D., 1990. Teaching and learning design drawing. Journal of Architectural Education. 33 (3), s. 5-32.
6. GOLDSCHMIDT, G., 1992. Serial sketching: visual problem solving in design, cybemetics and systems. An Intenational Journal. s. 191-219.
7. MARDA, N., 1997. Visual design thinking. STOA Architectural Review of EAAE. 2 (2), s. 42- 53.
8. PEPONIS, J., BAFNA, S., DAHABREH, S.M. DOĞAN, F., 2015. Configurational meaning and conceptual shifts in design. Journal of Architecture, 20 (2), s. 215-243.

9. SCHENK, P., 1991. The role of drawing in the graphic design process. Design Studies. 12 (3), s. 168-181.
10. ABRAMS, M., 2003. Münih olimpiyat stadyumu [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://www.stripes.com/travel/migrated.image.17433_91114513.jpg/alternates/LAND SCAPE_910/A%20view%20of%20the%20facilities%20used%20for%20the%201972 %20summer%20 / [Erişim tarihi 12 Ekim 2023].
11. BARAVELLI, D., 2018. Rocinha Rio [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://en.wikipedia.org/wiki/Rocinha [Erişim tarihi 12 Ekim 2023]. BOVA, B., 1976. ‘City of darkness’ kitap kapağı [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://skullsinthestars.com/wp-content/uploads/2018/02/cityofdarkness.jpg [Erişim tarihi 6 Ekim 2023].
12. BRADLEY, A., 2020. Farnsworth evi [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://www.domusweb.it/en/buildings/farnsworth-house.html [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://skullsinthestars.com/2018/02/05/city-of-darkness-by-ben-bova/ [Erişim tarihi 3 Ekim 2023].
13. FEINER, R., 2019. Heiligkreuzkirche [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://52bestebauten.ch/08- heiligkreuzkirche-chur/ [Erişim tarihi 9 Ekim 2023].
14. FULLER, B., 1965. Harlem dönüşüm projesi [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://hnba.nyc/skyrise-for-harlem/ [Erişim tarihi 12 Ekim 2023].
15. KOOLHAAS, R., 1991. Villa dall’Ava [çevrimiçi]. Erişim adresi: www.arkitektuel.com/villa- dallava/ [Erişim tarihi 10 Ekim 2023].
16. LEGO, 2012. Farnsworth evi lego mimari serisi maketi [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://www.amazon.com.tr/LEGO-mimarisi-21009-Farnsworth- House/dp/B004UPDNVE [Erişim tarihi 3 Ekim 2023].
17. MAGRITTE, R., 1929. Bu bir pipo değildir [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/thumb/2/24/MagrittePipo.jpg/250px- MagrittePipo.jpg [Erişim tarihi 12 Ekim 2023].
18. MATTA-CLARK, G., 1974. Splitting [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://www.macba.cat/en/art- artists/artists/matta-clark-gordon/splitting [Erişim tarihi 7 Ekim 2023].
19. SCHWICHTENBERG, F., 2017. Rote Flora Hamburg [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://en.wikipedia.org/wiki/Rote_Flora [Erişim tarihi 8 Ekim 2023].
20. TATLIN, V., 1921. Tatlin kulesi maketi [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/ff/Tatlin%27s_Tower_maket_1919 _year.jpg [Erişim tarihi 7 Ekim 2023].
21. ASAR, H., 2020. İlişkisel bir ‘şey’ olarak mimari temsil. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
22. BOZAN, Y., 2019. Fütürizm akımı kapsamında ünlü sanatçılar ve figüratif eserleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
23. ÇÖKLÜ, A. G., 2014. Konstrüktivizmin ütopyacı yönü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi.
24. DEMİRHAN, T., 2019. Eleştiri aracı olarak mimari temsil. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
25. DURAN, Ö., 2011. Mimarlık ve bilimkurgu edebiyatı bağlamında Archigam’dan ve Reeve’den öğrendiklerimiz. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi.
26. GÜRER, T. K., 2004. Bir paradigma olarak mimari temsilin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
27. İLERİTÜRK, İ., 2016. Mimarlık eğitiminde doğa ile ilişki bağlamında biyomimikri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi.
28. KARASÖZEN, R., 2005. 1960 Sonrası İstanbul mimarlığında rasyonalizm ile etkileşen yaklaşımlar. Yayımlanmamış Doktora Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
29. KAZAZ, I., 2015. Heidegger'in “Sahici Düşünce”sinin mimari tasarıma etkileri: Louis Kahn ve Peter Zumthor örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi.
30. KÜRTÜNCÜ, B., 2011. Diyagram: Mimarlıkta bir düşünme, tasarlama ve temsil aracı. Yayımlanmamış Doktora Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
31. ODABAŞ, N., 2022. Hesaplamalı tasarımın mimari tasarım süreçlerindeki dönüşüme etkileri: form bulma mimarisinin geleneksel çadır formu üzerinden değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
32. ÖZER, I., 1964. Rejyonalizm, üniversalizm ve çağdaş mimarimiz üzerine bir deneme. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
33. ÖZTÜRK, S. S., 2014. Mekân-zaman kavramının sinematografiye bağlı değişkenler doğrultusunda mekânın üretilmesindeki rolü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi.
34. SÖHMEN, Z. G., 2011. Mimari temsil yöntemlerinin mimesis, yeniden üretim, çeviri ve anlatı kavramları üzerinden incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
35. ŞAHİN, S., 2015. Mimari tasarım stüdyosunda mimari temsilde kişiselleşme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi.
36. TAVŞAN, S. S., 2000. Mimari form analizi için bir yöntem araştırması: Çağdaş mimarlık akımlarına bağlı son dönem müze yapılarında uygulanması. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
37. ULUENGİN, Ö., 2015. Ana akım ve muhalif mimarlık bağlamında günümüz mimarlığı ve mekân kavrayışı için bir öneri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi.
38. EISENMAN, P., 1971. House III proje arşivi [fotoğraf]. Erişim adresi: https://eisenmanarchitects.com/House-III-1971 [Erişim tarihi 10 Ekim 2023].
39. FULLER, B., 1959. Manhattan üzerine kubbe proje arşivi. [fotoğraf]. Erişim adresi: https://images.fastcompany.com/image/upload/fc/3058386-inline-i-1-how- counterculture-design-guru-buckminster-fuller-rationalized-his-crazy-ideas.webp [Erişim tarihi 12 Ekim 2023].
40. HERRON, R., 1964. Ron Herron kişisel arşivi. [fotoğraf] Erişim adresi: https://www.theguardian.com/artanddesign/2018/nov/18/archigram-60s-architects- vision-urban-living-the-book [Erişim tarihi 10 Ekim 2023].
41. KOOLHAAS, R., 2015. KaDeWe proje arşivi, [fotoğraf]. Erişim adresi: www.oma.com/projects/kadewe [Erişim tarihi 10 Ekim 2023].
42. LE CORBUSIER, C., 1914. Le Corbusier Vakfı arşivi, [fotoğraf]. Erişim adresi: https://www.fondationlecorbusier.fr/en/work-architecture/projects-dom-ino- house-not-located-1914/ [Erişim tarihi 10 Ekim 2023].
43. SANT’ELIA, A., 1914. Beinecke Nadir Kitaplar ve El Yazmaları Kütüphanesi Arşivi. [fotoğraf] Erişim adresi: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Manifesto_architettura_futurista.JPG [Erişim tarihi 6 Ekim 2023].
44. TSCHUMI, B., 1981. The Manhattan transcripts proje arşivi. [fotoğraf]. Erişim adresi: https://www.tschumi.com/projects/18/ [Erişim tarihi 10 Ekim 2023].