Çoklu Zekâ Açısından İki Dilli Öğrencilerin Türkçe Öğretimindeki Sorunlarının Öğretmen Görüşleriyle Değerlendirilmesi

Öz

Araştırmanın amacı iki dilli öğrencilerin Türkçe öğretiminde yaşadıkları sorunları öğretmen görüşleri çerçevesinde tespit etmek ve bu sorunlara Çoklu Zekâ Kuramı çerçevesinde çeşitli çözüm önerileri getirmektir. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Örneklem grubundaki Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini tespit edebilmek için iki bölümden ve toplam 8 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veri toplanmıştır. Formdan elde edilen veriler içerik analiziyle incelenmiş ve çeşitli kategoriler oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, görüşlerin önemli bir bölümü iki dilliliğin Türkçe öğretimine olumsuz etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Çoklu Zekâ Kuramı hakkında bilgi sahibi olan öğretmenler, iki dilli öğrenciler için; akıllı tahta uygulamaları, kitaplar, rol ve drama uygulamaları, fotoğraf ve görsellerle dil öğretimi, söz dizimini (sentaks) öne çıkaran akıllı uygulamalar, iki dil arası karşılaştırma yapan ve birçok zekâ alanına hitap eden uygulamalar önermiştir. Öğretmen görüşleri, öğrencilerin ana dilini de sınıf ortamına büyük oranda taşıdığını öne çıkarmıştır. Mevcut sorunlara öğretmenlerin çözüm önerileri; farklı yöntem ve teknikler kullanmak, çevresel faktörleri gözetmek, pratik yaptırmak, öğretme ortamını düzenlemek, kitap okutmak ve öğretmen eğitimini göz önünde bulundurmak olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlardan hareketle araştırma kapsamında çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İki dillilik
• zekâ
• Çoklu Zekâ Kuramı
• Türkçe öğretimi
• öğretmen görüşleri.

Evaluation of The Problems of Bilingual Students in Teaching Turkish in Terms of Multiple Intelligences with Teachers' Opinions

Öz

The aim of the research is to identify the problems experienced by bilingual students in teaching Turkish within the framework of teachers' opinions and to propose various solutions to these problems within the framework of Multiple Intelligence Theory. In this context, case study, one of the qualitative research methods, was used. In order to determine the opinions of the Turkish teachers in the sample group, data was collected with a semi-structured interview form consisting of two parts and a total of 8 questions. The data obtained from the form was examined by content analysis and various categories were created. According to the results obtained, a significant part of the opinions revealed that bilingualism has a negative impact on teaching Turkish. Teachers who are knowledgeable about Multiple Intelligences Theory for bilingual students; He has suggested smart board applications, books, role and drama applications, language teaching with photographs and visuals, smart applications that emphasize syntax, applications that make comparisons between two languages and appeal to many intelligence areas. Teacher opinions highlight that students largely carry their native language into the classroom environment. Teachers' solution suggestions to current problems; It has been determined as using different methods and techniques, taking environmental factors into account, having people practice, organizing the teaching environment, having books read and taking teacher training into consideration. Based on these results, various solution suggestions were proposed within the scope of the research.

Anahtar Kelimeler

• Bilingualism
• intelligence
• Multiple Intelligence Theory
• Turkish teaching
• Teacher opinions.

Kaynakça

1. Aksu, M. (2021). Fransa’da ilköğretim okullarındaki iki dilli Türk öğrencilerin konuşma kaygısı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
2. Ağca, Ö. (2012). Normal gelişim gösteren ve dil bozukluğu olan tek dilli çocuklar ile ikidilli çocukların kavram gelişimlerinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
3. Alan, Y. ve Biçer, N. (2022). Yurt dışında ana dili olarak Türkçe öğretimi: Bir meta-tematik analiz. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 233-247.
4. Baker, C. (2011). İkidilli Eğitim: Anne-babalar ve öğretmenler için rehber. (Çev. S. Güvener). İstanbul: Heyamola Yayınları.
5. Başbayrak, M. (2021). 2019-2020 öğretim yılında okutulan 6 ve 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metin ve etkinliklerin çoklu zekâ kuramı ve öğretmen görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
6. Bican, G. (2021). Türkçenin iki dillilere ana dili olarak öğretimi: yaklaşım, program ve hedefler. Karamanoğlu Mehmetbey Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 90-97.
7. Bloomfield, L. (1933). Language. New York: Henry Holt and Company.
8. Boğa, K. (2019). Soru sorarak okuma stratejisinin iki dilli 7. sınıf öğrencilerinin özet çıkarma becerilerine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.

9. Bölükbaş Kaya, F., Hançer, B. F. ve Golynskaia, A. (2019). İki dillilik: tanımı ve türleri üzerine kuramsal tartışmalar. International Journal of Languages’ Education and Teaching 7(2), 98-113.
10. Bümen, N. (2002). Okulda Çoklu Zekâ Kuramı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2018). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
12. Chávez, M., Barrious, L., Espinoza, F., Espino, E. ve Magde, Y. (2023). Howard Gardner's multiple intelligences in bilingual early childhood education students. Revista de Investigación en Ciencias de la Educación, 7(27), 388-396.
13. Christison, M. A. (1996). Multiple intelligences and second language acquisition. The Journal of The Imagination in Language Learning, 3, 8-15.
14. Ciğerci, F. M. ve Gültekin, M. (2019). Dijital hikayelerin dinlemeye yönelik tutuma etkisi. Harran Maarif Dergisi, 4(2), 1-26. https://doi.org/10.22596/2019.0402.45.73
15. Çiftçi, S. (2021). Okul öncesi eğitim programındaki etkinliklerin iki dilli çocukların Türkçe dil gelişimine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
16. Deary, I. J. (2015). Zekâ (Çev. H. Gür). Ankara: Kültür Kitaplığı.
17. Demirel, Ö., Başbay, A. ve Erdem, E. (2006). Eğitimde Çoklu Zekâ-Kuram ve Uygulama. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
18. Ece Yapılcan, A. (2021). Ana dili Türkçe olmayan iki dilli ortaokul öğrencilerinin Türkçe öğrenimlerinin dört temel dil becerisi ve dil bilgisi bağlamında değerlendirilmesi (Iğdır örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir.
19. Erdağı Toksun, S. (2020). Ortaokul öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (19), 20-28. https://doi.org/10.29000/rumelide.752051
20. Ergüt, S. E. (2021). Türkçe ve Türk kültürü dersi alan yurt dışındaki iki dilli Türk çocuklarının miras dil konuşma kaygılarının incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
21. Erkınay Tamtamış, H. K. ve Aydoğan, A. (2021). Çokkültürlülük ve çokdillilik bağlamında Midyat. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 4(2), 334-355. https://doi.org/10.37999/udekad.999383
22. Gardner, H. (1983). Multiple Intelligences: The Theory in Practice. New York: Basic Books.
23. Gardner, H. (1999). Intelligence Reframed: Multiple Intelligences for the 21st Century. New York: Basic Books.
24. Gardner, H. (2017). Zihin çerçeveleri (Çev. E. Kılıç ve G. Tunçgenç). İstanbul: Alfa Bilim.
25. Göğebakan Yıldız, D. (2018). Beceri Gelişiminde Çoklu Zekâ ve Bütünleştirilmiş Program Yaklaşımı. Ankara: Pegem Akademi.
26. Grosjean, F. (1997). Processing Mixed Language: Issıes, Findings and Models. İçinde A. M. De Groot ve J. F. Kroll (Editörler). Tutorials in Bilingualism (s. 225-254). Mahwah, NJ: Lawrance Erlbaum.
27. Güzel, A. (2010). İki dillilere Türkçe öğretimi. Ankara: Vizyon Yayınevi.
28. Haugen, E. (1953). The Norwegian Language in America: A Study in Bilingual Behavior. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
29. Haznedar, B. (2021). İkidillilik ve Çokdillilik Erken Çocukluk Döneminde Birden Fazla Dil Öğrenimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
30. Kalenderoğlu, İ. ve Zorluoğlu, Y. (2018). Çoklu zekâ kuramına göre yurtdışında yaşayan Türk çocuklarına Türkçe öğretimi ile ilgili öğretmen görüşleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 7(20), 577-601.
31. Karahan, F. ve Savaşçı, M. (2021). Türkiye’de İkidillilik. İçinde Güleç, İ., İnce, B. ve Demiriz, H. N. (Editörler). İkidillilik ve İkidilli Çocukların Eğitimi (s. 9-44). İstanbul: Kesit Yayınları.
32. Karatay, H., ve Kartallıoğlu, N. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenme tutumu ile dil becerileri edimi arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(4), 203-214. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455421
33. Kardaş, M.N. ve Görmez, E. (2017). The effect of aquarium method on the bilingual learners' Turkish speech anxiety. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı: 12, 1-30.
34. Kardaş, M. N., Şahin, A., ve Görmez, E. (2017). İki dilli 7. sınıf öğrencilerinin akvaryum öğretim tekniği uygulamalarına ilişkin görüşleri. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(3), 477-501. Kaya, M. ve Kardaş, M. N. (2020). İki dilli öğrencilerin Türkçe konuşma kaygıları üzerinde rol oynama etkinliklerinin etkisi. Çukurova Araştırmaları, 6(1), 126-140.
35. Lazear, D. (2000). The Intelligent Curriculum: Using MI to Develop Your Student’s Full Potential. New York: Zephyr Press.
36. Özkaya, P. G. ve Kalı, G. (2022). İki Dillilik Türleri (Modelleri). İçinde Başar, U. (Editör). İki Dillilere Türkçe Öğretimi (s. 3-19). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
37. Özkaya, P. G. ve Kalı, G. (2022). İki Dillilik Türleri (Modelleri). İçinde Başar, U. (Editör). İki Dillilere Türkçe Öğretimi (s. 3-19). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Polat, A. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinlemeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin.
38. Saban, A. (2005). Çoklu Zekâ Teorisi ve Eğitim. Ankara: Atlas Yayın Dağıtım.
39. Saeidi, M. ve Mazoochi, N. (2013). A comparative study on bilingual and monolingual Iranian efl learners' linguistic ıntelligence across genders, Life Science Journal, 10(6), 321-334.
40. Sarnai, A. (2018). The effect of bilingualism/monolinguals on l2 working memory capacity and verbal intelligence, Iranian Journal of Applied Language Studies, 10(1), 205-231.
41. Temiz, N. (2007). Çoklu Zekâ Kuramı Okulda ve Sınıfta: Kimim? Öğretmenim Benim Beynim 1, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
42. Temiz, N. (2010). Çoklu Zekâ Kuramı Evde ve Ailede: Kimim? Anneyim, Babayım, Veliyim, Evladım, Benim, Beynim 2, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
43. Tunagür, M., Kardaş, N. ve Kardaş, M. N. (2021). The effect of student centered listening/speaking activities on Turkish listening speaking skills of bilingual students. International Journal of Education & Literacy Studies, 9(1), 136-149.
44. Voltz, D. L., Sims, M. J. ve Nelson, B. (2010). Connecting Teachers Students and Standards. Alexandria, VA: ASCD Member Book.
45. Vural, B. (2004). Öğrenci Merkezli Eğitim ve Çoklu Zekâ. İstanbul: Hayat Yayıncılık.
46. Yavuz, K. E. (2001). Eğitim Öğretimde Çoklu Zekâ Teorisi ve Uygulamaları. Ankara: Özel Ceceli Okulları Yayınları.
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
48. Yıldız, C., Arslan, K. ve Thomas, R. (2023). İki Dillilik ve Dil Edinimi Almanya’da Türkçe-Almanca İki Dilli Büyüyen Çocuklar Üzerine Bir İnceleme. Ankara: Pegem Akademi.