Bahçe 1300-8943 2791-6375 Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Horticultural Production Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Pear sapling production in greenhouse and external environment Bolu koşullarında açıkta ve örtüaltında tüplü armut fidanı üretimi https://orcid.org/0000-0003-1503-1267 Zenginbal Elif ORDU ZİRAAT FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0001-6398-1916 Bostan Saim Zeki ORDU ZİRAAT FAKÜLTESİ 11 29 2019 48 2 57 64 01 14 2019 10 02 2019 Copyright © 1968, Bahçe 1968 Bahçe

This research was carried out at the Abant İzzet Baysal University, Vocational High School of Bolu research areas in 2014. In this study, ‘Deveci’, ‘Akça’ and ‘Williams’ pear varieties (Pyrus communis L.) were grafted by chip budding method on two–year–old seedling and OHF–333 rootstocks in the greenhouse and external environment. All budding applications were done on the 15 May, 2014. In conclusion, bud take percentages varied from 60% to 100%; bud sprouting percentages varied from 56.67% to 100%. These parameters, ‘Deveci’ and ‘Akça’ pear cultivars grafted on the OHF–333 rootstocks in greenhouse gave highest results; ‘Williams’ pear cultivar grafted on the seedling rootstock in external environment gave the lowest result. Graft shoot lengths varied from 30.05 cm to 49.00 cm; graft shoot diameters varied from 4.82 mm to 7.17 mm. These parameters, ‘Akça’ and ‘Williams’ pear cultivars grafted on the OHF–333 rootstocks in external environment gave highest results; ‘Deveci’ pear cultivar grafted on the seedling rootstock in greenhouse gave the lowest result. In the experiment, better results in the external environment were caused by the higher temperature and the insufficiency of irrigation in the greenhouse.

Bu araştırma, 2014 yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Meslek Yüksekokulu araştırma sahasında yürütülmüştür. Bu çalışmada, Deveci, Akça ve Williams armut çeşitleri (Pyrus communis L.) iki yaşlı çöğür ve OHF–333 anaçları üzerine yongalı göz aşısıyla sera içi ve dış ortamda aşılanmıştır. Tüm aşılar 15 Mayıs 2014 tarihinde yapılmıştır. Çalışma sonucunda aşı tutma oranı %60–100 ve aşı sürme oranı %56.67–100 arasında değişiklik göstermiştir. Bu parametrelerde, Deveci ve Akça armut çeşitlerinin sera içerisinde OHF–333 anacı üzerine aşılanmasından en iyi sonuç, Williams armut çeşidinin dış ortamda çöğür anacı üzerine aşılanmasından en düşük sonuç alınmıştır. Aşı sürgün uzunlukları 30.05–49.0 cm ve aşı sürgün çapları 4.82–7.17 mm arasında değişiklik göstermiştir. Bu parametrelerde, Akça ve Williams armut çeşitlerinin dış ortamda OHF–333 anacı üzerine aşılanmasından en iyi sonuç, Deveci armut çeşidinin sera içerisinde çöğür anacı üzerine aşılanmasından en düşük sonuç alınmıştır. Denemede dış ortamda daha iyi sonuçlar alınmasına dış ortama göre sera içerisindeki sıcaklığın daha yüksek olması ve sulamanın yetersizliği sebep olmuştur

 armut fidanı anaç dış ortam sera yongalı göz pear sapling rootstock outdoor greenhouse chip budding Akçay, M.E., 2007. Armut yetiştiriciliğinde klon anaç kullanımı. Hasad Bitkisel Üretim Dergisi 23(269):50-53. Anonim, 2014. Bolu Valiliği (http://www. bolu.gov.tr; Erişim Tarihi: 26.12.2014). Anonim, 2015. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (http://www.meteor.gov.tr; Erişim Tarihi: 26.08.2015). Elivar, D.E., Dumanoğlu, H., 1999. Ayaş (Ankara) koşullarında elma, armut ve ayvada bir yaşlı fidan üretiminde ilkbahar sürgün ve sonbahar durgun göz aşılarının karşılaştırılması. A.Ü. Ziraat Fak. Tarım Bilimleri Dergisi 5(2):58-64. Hartmann, H.T., Kester, D.E., Davies, Jr. F.T., Geneve, R.L., 2011. Plant propagation : principles and practices. (8. Ed.) Regents/ Prentice Hall International Editions, Englewood Cliffs, New Jersey, 880p. Kadan, H., Yarılgaç, T., 2005. Van ekolojik şartlarında elma ve armutların durgun T-göz aşısıyla çoğaltılması üzerine araştırmalar. YYÜ Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi 15(2):167-176. Kaşka, N., Yılmaz, M., 1987. Bahçe bitkileri yetiştirme tekniği. (H.T. Hartman, D.E. Kester’den çeviri). Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Ders Kitabı No: 52, Adana. Kocaçalışkan, İ., 2008. Bitki fizyolojisi. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 316s. Köksal, A.İ., Kantarcı, M., 1985. Ankara koşullarında haziran sürgün göz aşısı ile meyve fidanı üretme olanakları üzerinde bir araştırma. A.Ü.Zir.Fak. 35:(1-2-3-4):87-92. Köksal, A.İ., Kantarcı, M., 1991. Verimdeki ve verime yatmamış ağaçlardan alınan odunlu, odunsuz gözler ile uygulanan aşıların tutma oranı ve fidanların gelişmesi üzerinde bir araştırma. Türkiye 1. Fidancılık Sempozyumu 26-28.10.1987, Tokat, s:241-245. Küden, A., 1988. Subtropik iklim koşullarında ılıman iklim meyve türleri fidanlarının yetiştirilme olanakları üzerine araştırmalar (Doktora Tezi). Ç.Ü. Fen Bil. Enst. Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana. Küden, A., Gülen, H., 1997. Propagation of apples, pears and plums by grafted cuttings. Procecing of the Fifth Temperate Zone Fruit in the Tropics and Subtropics, 29 May-1 June, 1997, Adana. Pektaş, M., 2003. Armut yetiştiriciliği. Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Eğirdir/Isparta. Pektaş, M., Canlı, F.A., Ozongun, Ş., 2009. Winter grafts as alternative methods to T-budding in pear (Pyrus communis L.) propagation. Int. Journal of Natural and Engineering Sciences 3(1):91-94. TSE, 1996. Türk standardı, meyve fidanları, yumuşak çekirdekliler. TSE, TS 4217/Ocak 1996. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara. Uchino, K., Gemma, H., Fukushima, M., Oogaki, C., 1989. Fruit growth and physiological behavior of Kosui Japonese pear in the plastic house. Horticultural Abstract 060:09635. Uzun, S., 1997. Sıcaklık ve ışığın bitki büyüme, gelişme ve verimine etkisi (1. bü-yüme). OMÜ Zir.Fak.Derg. 12(1):147-156. Ünal, A., Özçağıran, R., 1986. Göz aşılarında aşı kaynaşmasının meydana gelişi üzerine bir araştırma. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Derg. 10(3):399-407. Yaslıoğlu, E., Şimşek, E., Yazgan, S., Dayıoğlu, M.A., Tüzel, Y., Gül, A., Eltez, R.Z., Öztekin, G.B., Paydaş Kargı, S., Tangolar, S., 2011. Örtü altı üretim sistemleri. Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayını No: 1272, 230s. Zenginbal, H., 2007. The effect of different grafting methods on success grafting in different kiwifruit (Actinidia deliciosa, A. chev) cultivars. International Journal of Agricultural Research 2(8):736-740. Zenginbal, H., Haznedar, A., 2013. Çayın (Camelia sinensis L.) kalem ve göz aşısı ile çoğaltılması üzerine bir araştırma. Akademik Ziraat Dergisi 2(2):1-12. Zenginbal, H., Dolgun, O., 2014. Determining of suitable graft method for apple propagation in cool climatic and high altitude conditions. Int. Journal Agriculture Forestry and Fisheries 2(3):53-59. Zenginbal, H., 2015. Fide ve fidan yetiştiriciliği ders notları. Bolu Meslek Yüksekokulu Bahçe Tarım Programı, 64s.