Özgür Yılmaz, İngiliz Konsolosluk Raporlarına Göre Batum ve Çevresi (1840-1852), Heyamola Yayınları, İstanbul 2022, 536 sayfa, ISBN: 978-605-7592-93-4

Öz

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması ile Karadeniz’in statüsü değişmiş, Avrupalı güçlerin ekonomik çıkarları için rekabet ettikleri önemli bir alan haline gelmiştir. Karadeniz’in güney kıyıları Osmanlı hâkimiyetinde bulunmaktaydı. Bu kıyılardaki limanlarda faaliyet göstermek isteyen Avrupalılar buralarda konsolosluk tesis etmişlerdir. Trabzon, Sinop, Samsun gibi liman şehirlerinde konsolosluk kuran İngilizler “emin liman” olarak tabir edilen Batum’da birkaç nedenden ötürü konsolosluk tesis etme düşüncesindeydiler. İngiliz mallarının ulaşmadığı yer kalmasın düşüncesi, Batum’un İngiltere’nin İran ile yapacağı ticarette önemli bir konuma sahip olması, Rusların Kafkasya’daki askeri, siyasi, ticari faaliyetlerinin ve İran ile ilişkilerinin takip edilmesinin gerekliliği bu nedenler arasında sayılabilir. Bu nedenlerden ötürü Batum’da 1840 yılında İngilizler Batum Konsolos Yardımcılığı makamını tesis etmişler. Bu bağlamda Özgür Yılmaz’ın tamamen bu konsolosluğun arşivlerine dayalı olan İngiliz Konsolosluk Raporlarına Göre Batum ve Çevresi (1840-1852) adlı çalışması pek çok yönden dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İngiliz konsolosluk raporları