Makro Ekonomik İstikrarsızlıklar ve Doğal İşsizlik Oranı: 1980-2016 OECD ve Türkiye Ekonomisi Örneği
Öz
İktisat literatüründe işsizliğin uzun dönem eğilimlerini açıklayan iki önemli görüş bulunmaktadır. Bunlardan ilki “doğal oran hipotezi” diğeri ise “histeri hipotezi” olarak bilinmektedir. Doğal oran hipotezine göre uzun dönemde işsizlik, doğal oranına ulaşacak ve bu oran üzerinde enflasyon ile işsizlik arasındaki değiş-tokuş ilişkisi sona erecektir. Kısa dönemde ise söz konusu değiş tokuş ilişkisi geçerli olacaktır. Histeri hipotezi yaklaşımı ise şokların işgücü piyasasındaki katılıklar nedeniyle işsizlik düzeyi üzerinde kalıcı etkilere sahip olduğunu ileri sürmektedir. İktisadi bir şoktan sonra işsizlik oranı eski seviyesinin çok üzerinde bir patikaya oturacaktır. Bu görüşe göre uzun süre yüksek işsizlik yaşanması doğal işsizlik oranının eski seviyesine dönmesine engel olacaktır. Bu çalışmada OECD ve Türkiye ekonomisi için 1980-2016 yılları arasında işsizlik oranına karşılık gelen enflasyon oranları arasındaki doğrusal ilişkiden hareketle doğal işsizlik oranı ekonometrik olarak hesaplanmaya çalışılmıştır. Elde edilen katsayılar istatiksel olarak anlamlı ve iktisat teorisiyle uyumlu işaretlere sahiptir. Söz konusu dönemde Türkiye ekonomisi için doğal işsizlik oranı %9.14 seviyesinde hesaplanmıştır. OECD ülkeleri için ise İşsizlik oranı %1 puan artığında enflasyon oranı söz konusu dönem için ortalama olarak %0.9 puan azalmıştır. Doğal işsizlik oranı ise OECD ülkeleri için %6.12 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar aynı zamanda söz konusu ülkeler için enflasyon ile işsizlik arasındaki ödünleşmeyi gösteren Philips Eğrisi’ nin katsayılarını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Doğal İşsizlik Oranı,Enflasyon Oranı,Phillps Eğrisi,Histeri Hipotezi,Makroekonomik İstikrar
Kaynakça
- Barro, R. (1988). The Natural Rate Theory Reconsidered: The Persistence of Unemployment. American Economic Review,78(2). 32-37
- Blanchard, O. (2017), Macroeconomics, 7th Edition. Pearson
- Blanchard, O. J., & Summers, L. H. (1986). Hysteresis and the European unemployment problem. NBER Macroeconomics Annual, 1, 15-78.
- Botrić, V. (2012). NAIRU Estimates for Croatia. Zbornik Radova Ekonomskog Fakultet au Rijeci. 30(1),163-180.
- Duygulu, A. A. (1998). Döviz kuru istikrarının ekonomik istikrar açısından değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, 13(1), 107-118.
- Estrada, A., Hernando, I., López-Salido, J. D., Bonilla, J. M., García-Perea, P., & Vallés, J. (2000). Measuring the NAIRU in the Spanish Economy (No. 0009). Banco de España.
- Ferreira, A., Aguirre, A., & Gomes, F. (2003). Estimates of the NAIRU for Brazil using the Ball-Mankiw approach. Série CEPE Working Paper
- Gordon, R. J. (1997). The time-varying NAIRU and its implications for economic policy. Journal of economic Perspectives, 11(1), 11-32.
- Gujarati, D. N. (2009). Basic Econometrics. Tata McGraw-Hill Education.
- Güloğlu, B., & İspir, M. S. (2011). Doğal İşsizlik Oranı mı? İşsizlik Histerisi mi? Türkiye İçin Sektörel Panel Birim Kök Sınaması. Ege Akademik Bakış, 11(2), 205-215.Kahyaoğlu, H., Tuzun, O., Ceylan, F., & Ekinci, R. (2016). İşsizlik Histerisinin Geçerliliği: Türkiye ve Seçilmiş AB Ülkeleri Üzerine Bir Uygulama. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 103-128.

