Children’s literature works are important tools that enable children to recognize the beauty and richness of their mother tongue and to become familiar with new language structures. In addition to encompassing the total collection of words that constitute a language, introducing vocabulary elements that reflect the culture and lifestyle of the society speaking that language through these works contributes to children’s language development. A review of the literature shows that there are various studies examining the use of Turkish vocabulary elements in children’s literature works; however, examining different children’s literature texts in terms of vocabulary elements continues to contribute to the literature by providing new data. Based on this, the present study aims to identify the vocabulary elements found in the children’s books “Cumhuriyet’in İlk Sabahı” and “Kınalı Serçe” written by children’s literature author Şermin Yaşar in collaboration with İlber Ortaylı. In the study, document analysis, one of the qualitative research methods, was employed. The data source of the study consists of the two aforementioned children’s books. Proverbs, idioms, formulaic expressions, and reduplications, which are among the vocabulary elements of Turkish, were determined as the analysis categories, and the books were examined in terms of these elements. As a result of the study, it was determined that a total of 249 different vocabulary elements were used 359 times in the books examined. Among the identified vocabulary elements, 65% were idioms, 19% were reduplications, 14% were formulaic expressions, and 2% were proverbs. When the findings were compared with previous studies conducted in this field, it was concluded that the examined works present a sufficient variety in terms of vocabulary.
Çocuk edebiyatı eserleri, çocuğun ana dilinin güzellik ve zenginliklerinin farkına varmasını ve yeni dil yapılarıyla tanışmasını sağlayan önemli araçlardandır. Bir dili oluşturan kelimeler toplamını kapsamanın yanı sıra o dili konuşan toplumun kültürüne ve yaşayış biçimlerine ayna tutan söz varlığı unsurlarının bu eserler aracılığıyla çocuklara tanıtılması, çocuğun dil gelişimine katkı sağlamaktadır. Alan yazını incelendiğinde çocuk edebiyatı eserlerinde Türkçenin söz varlığı unsurlarının kullanımını inceleyen çeşitli çalışmalar bulunduğu görülmektedir. Farklı çocuk edebiyatı eserlerinin söz varlığı unsurları bakımından incelenmesi alana yeni veriler sunarak alan yazınına katkı sağlamaya devam etmektedir. Bundan hareketle bu çalışmada çocuk edebiyatı yazarı Şermin Yaşar ve İlber Ortaylı’nın kaleme aldığı “Cumhuriyet’in İlk Sabahı” ve “Kınalı Serçe” adlı çocuk kitaplarında yer alan söz varlığı unsurlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yönteminden faydalanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını söz konusu iki çocuk kitabı oluşturmaktadır. Türkçenin söz varlığında kalıplaşmış dil ögeleri sınıfında değerlendirilen atasözleri, deyimler, ilişki sözler ve ikilemeler analiz alanları olarak belirlenmiş ve ilgili çocuk kitapları bu unsurlar açısından incelenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen kitaplarda toplam 249 farklı söz varlığı unsurunun 359 defa kullanıldığı tespit edilmiştir. Tespit edilen söz varlığı unsurlarının %65’inin deyim, %19’unun ikileme, %14’ünün ilişki söz ve %2’sinin atasözü olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular daha önce bu alanda yapılmış çalışmalarla karşılaştırıldığında incelenen eserlerin söz varlığı bakımından yeterli bir çeşitliliğe sahip olduğunu göstermektedir.