The Functional Role of Magical Practices in Ancient Egypt: The Case of Mummification

Yıl 2025, Sayı: 14, 56 - 70, 15.12.2025

Muhammet Salih Şimşir

https://izlik.org/JA54KF96EA

Öz

According to the ancient Egyptians, magic was perceived as a power that emerged with the creation of the universe and was employed by the divine forces to preserve the natural order. Over time, this power was regarded as a sacred gift bestowed upon humanity by the gods, transmitted first to kings, then to priests, and eventually to other individuals who possessed knowledge of magical formulae. Thus, Egyptians resorted to magic in their daily lives as a means of protection against dangers, accidents, tragic deaths, various diseases, and malevolent spirits. Similarly, in preparation for the afterlife, magical practices were employed in the process of mummification and in the preparation of objects believed to assist the deceased in the other world. This study examines the concept of magic in ancient Egypt with a particular focus on the ritual of mummification, aiming to determine whether such practices were merely symbolic or carried functional significance as well. Within this framework, the manner in which magic was shaped within the Egyptian belief system, and the roles it assumed in the mummification process, are analyzed through historical and phenomenological approaches. The findings reveal that magic in ancient Egypt was inseparably intertwined with religious belief and constituted an indispensable element of funerary rituals. Magical practices accompanying mummification are shown to have fulfilled multiple functions: preserving the physical integrity of the body, ensuring the safe passage of the deceased into the afterlife, and guaranteeing the continuity of existence beyond death. Furthermore, the enduring preservation of mummified bodies for centuries is understood to have reinforced both the continuity and the reliability of Egyptian religious convictions in the eyes of their adherents.

Anahtar Kelimeler

History of Religions , Ancient Egyptian Magic , Mummification Rituals , Afterlife Beliefs , Canopic Jars , Amulets

Antik Mısır’da Büyü Pratiklerinin İşlevsel Yönü: Mumyalama Örneği

https://izlik.org/JA54KF96EA

Öz

Antik Mısırlılar göre büyü, evrenin yaratılışıyla ortaya çıkan ve ilahi güçler tarafından doğal düzeni korumak amacıyla kullanılan bir güç olarak görülmüştür. Bu güç, zamanla tanrılar tarafından insanlığa kutsal bir armağan olarak verilmiş ve sırasıyla krallara, rahiplere ve büyüsel formülleri bilen diğer insanlara yayılmıştır. Böylece Antik Mısırlılar, gündelik hayatta tehlikeden, kaza ve trajik ölümlerden, çeşitli hastalıklardan, kötü ruhlardan vb. durumlardan korunmak için büyülere başvurmuşlardır. Benzer şekilde, ölüm sonrası yaşama hazırlık amacıyla mumyalama yaparken ve öteki dünyada ölüye yardımcı olduğuna inanılan nesneleri hazırlarken büyüsel uygulamalar kullanılmıştır. Bu çalışma, Antik Mısır’da büyü kavramını özellikle mumyalama ritüeli bağlamında ele almakta ve söz konusu pratiklerin yalnızca sembolik değil, aynı zamanda işlevsel bir yön taşıyıp taşımadığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu çerçevede, büyü kavramının Antik Mısır inanç sistemi içerisinde nasıl şekillendiği ve mumyalama sürecinde ne tür roller üstlendiği tarihsel ve fenomenolojik yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Antik Mısır’da büyünün dinî inançlarla iç içe geçmiş bir uygulama olduğunu ve özellikle cenaze ritüellerinde vazgeçilmez bir unsur olarak yer aldığını ortaya koymaktadır. Mumyalama sürecine eşlik eden büyüsel pratiklerin, bedenin fiziksel bütünlüğünü bozulmadan korumak, ölünün güvenli biçimde öteki dünyaya geçişini sağlamak ve ölüm sonrası varlığın devamlılığını temin etmek gibi çok yönlü işlevler üstlendiği anlaşılmıştır. Ayrıca Mumyalanmış bedenlerin yüzyıllarca bozulmadan korunmasının müntesipleri açısından Antik Mısır inançlarının sürekliliğine ve güvenilirliğine katkı sağladığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Dinler Tarihi , Antik Mısır Büyüsü , Mumyalama Ritüeli , Ölüm Sonrası Yaşam İnancı , Kanopik Kavanozlar , Muskalar

Kaynakça

• Allen, James P. Genesis in Egypt: The Philosophy of Ancient Egyptian Creation Accounts. New Haven, CT: Yale University Press, 1988.
• Allen, James P. The Ancient Egyptian Pyramid Texts. Atlanta: Society of Biblical Literature, 2005.
• Assmann, Jan. “Death and Initiation in the Funerary Religion of Ancient Egypt”. Religion and Philosophy in Ancient Egypt, ed. W. K. Simpson, 135–159. New Haven, CT: Yale Egyptological Seminar, 1989.
• Assmann, Jan. Death and Salvation in Ancient Egypt. Ithaca NY: Cornell University Press, 2005.
• Ateş, A. – Ören, H. “Eski Mısır Mumyalama Geleneğinde Kanopik Kaplar”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi 10/6 (2023): 2582–2602. https://doi.org/10.46868/atdd.2023.640
• Bedell, Ellen Dailey. Criminal Law in the Egyptian Ramesside Period. Doktora Tezi, Brandeis University, Massachusetts, 1973.
• Borghouts, J. F. Ancient Egyptian Magical Texts. Leiden: E. J. Brill, 1978.
• Brewer, Douglas J. – Teeter, Emily. Mısır ve Mısırlılar. Çev. Nihal Uzan. 2. basım. Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2017.
• Brier, Bob – Wade, Ronald S. “Surgical Procedures During Ancient Egyptian Mummification.” Chungará (Arica) 33/1 (2009): 117–123. https://dx.doi.org/10.4067/S0717-73562001000100021
• Budge, E. A. Wallis. Egyptian Magic. London: Kegan Paul, Trench, Trübner & Co., 1901.
• Budge, E. A. Wallis. The Book of the Dead: An English Translation of the Chapters, Hymns, Etc., of the Theban Recension, with Introduction, Notes, Etc. Chicago: Open Court, 1901.
• Budge, E. A. Wallis. The Literature of the Ancient Egyptians. London: J. M. Dent & Sons, 1914.
• Budge, E. A. Wallis. The Mummy: A Handbook of Egyptian Funerary Archaeology. London: KPI, 1987.
• Budge, E. A. Wallis – Wilson, Epiphanius. The Ancient Egyptian Book of the Dead: Prayers, Incantations, and Other Texts from the Book of the Dead. New York: Quarto Publishing Group USA, 2016.
• Carrier, Claude. Le Rituel de l’Embaumement de l’Égypte ancienne (Papyrus Boulaq III et Louvre 5.158). Paris: Éditions Cybèle, 2016.
• David, Rosalie. Religion and Magic in Ancient Egypt. London: Penguin Books, 2002.
• Dodson, Aidan – Ikram, Salima. The Tomb in Ancient Egypt. New York: Thames & Hudson, 2008.
• Dönmez, Osman Olgu. Eski Mısır Uygarlığında Tıp Uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli, 2019.
• Efe, Zeynep. “Türkiye Müze ve Türbelerindeki Mumyaların Tarihi ve Bugünkü Durumları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 34 (2015): 279–292.
• Faulkner, Raymond O. The Ancient Egyptian Book of the Dead. Ed. Carol Andrews. New York: Macmillan Publishing Company, 1985.
• Faulkner, R. O. The Ancient Egyptian Coffin Texts. C. II: Spells 355–787. Warminster: Aris & Phillips, 1977.
• Flint, Valerie I. J. The Rise of Magic in Early Medieval Europe. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1991.
• Gardiner, Alan H. “Magic.” Encyclopedia of Religion and Ethics. Edinburgh: T&T Clark, 1930.
• Gordon, Richard. “Imagining Greek and Roman Magic.” Witchcraft and Magic in Europe: Ancient Greece and Rome, ed. Bengt Ankarloo – Stuart Clark, xii–xiv. London: Athlone Press, 1999.
• Hammad, Manal – Adel, Mariam. “Maiherpri’s Canopic Chest (CG24005) and Jars (CG.24006) from the Cairo Museum, A Full Publication.” Journal of Association of Arab Universities for Tourism and Hospitality 16 (2019): 1–12.
• Harrington, Nicola. Living with the Dead: Ancestor Worship and Mortuary Ritual in Ancient Egypt. Oxford: Oxbow Books, 2013.
• Hart, George. Mısır Mitleri. Çev. Mehmet Sait Türk. Ankara: Phoenix Yayınları, 2017.
• Hays, Harold. “Funerary Rituals (Pharaonic Period)”. UCLA Encyclopedia of Egyptology, ed. W. Wendrich, 2–5. Los Angeles: UCLA, 2010. https://escholarship.org/content/qt1r32g9zn/qt1r32g9zn.pdf?t=rjaf7g Herodotos. Tarih. Çev. Furkan Akderin. İstanbul: Say Yayınları, 2017.
• Harris, Eleanor L. Ancient Egyptian Divination and Magic. York Beach, ME: Weiser Books, 1998.
• Hornung, Eric. Mısır Bilimine Giriş. Çev. Zehra Aksu Yılmazer. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2004.
• Ikram, Salima. Death and Burial in Ancient Egypt. Cairo: The American University in Cairo Press, 2015.
• Ikram, Salima. “Mummification.” UCLA Encyclopedia of Egyptology 1/1 (2010): 1–3. https://escholarship.org/uc/item/0gn7x3ff
• Ikram, Salima – Dodson, Aidan. The Mummy in Ancient Egypt: Equipping the Dead for Eternity. London: Thames & Hudson, 1998.
• Jacq, Christian. Egyptian Magic. Warminster: Aris & Phillips, 1985.
• Karagülle Çifçi, Meryem. “Antik Mısır’da Tanrı ve Ölüm Tasavvurları.” Mütefekkir 10/19 (Haziran2023): 235-255. https://doi.org/10.30523/mutefekkir.1312472
• Lesko, Barbara S. The Great Goddesses of Egypt. Norman: University of Oklahoma Press, 1999.
• Maspero, G. Mémoire sur quelques papyrus du Louvre. Paris: Librairie A. Franck, 1875.
• Mojsov, Bojana. Osiris: Death and Afterlife of a God. London: Wiley-Blackwell, 2005.
• Özbakır, Zeynep Nur. Eski Mısır’da Kadın. Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022.
• Pinch, Geraldine. Handbook of Egyptian Mythology. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO, 2002.
• Pinch, Geraldine. Magic in Ancient Egypt. London: British Museum Press, 1994.
• Reeves, Nicholas – Wilkinson, Richard H. The Complete Valley of the Kings. London: Thames & Hudson, 1996.
• Ritner, R. K. The Mechanics of Ancient Egyptian Magical Practice. Chicago: The Oriental Institute of the University of Chicago, 2008.
• Sauneron, Serge. Rituel de l’embaumement: pap. Boulaq III, pap. Louvre 5.158. Le Caire: Imprimerie Nationale, 1952.
• Servajean, Frédéric. “Le cycle du ba dans le Rituel de l’Embaumement: P. Boulaq III, 8, 12–8, 16.” ENiM (Égypte Nilotique et Méditerranéenne) 2 (2009): 9–23.
• Sipahioğlu, Mukadder. Antik Mısır’da Rahip Sınıfı. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 1.Basım, 2021.
• Sipahioğlu, Mukadder. “Şabtilerin Dinî Kökenleri, Fonksiyonları ve Dönüşümü.” ASBÜ Sosyal Araştırmalar Dergisi 2/6 (2024): 42–76.
• Şimşir, Muhammet Salih. Antik Mısır Dininde Kâhinlik, Sihir ve Büyü. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul, 2018.
• Taşpınar, İsmail. Duvarın Öteki Yüzü: Yahudi Kaynaklarına Göre Yahudilikte Ahiret İnancı. İstanbul: Gelenek Yayıncılık, 2003.
• Taylor, John H. Egyptian Mummies. Londra: British Museum Press, 2010.
• Teeter, Emily. Religion and Ritual in Ancient Egypt. New York: Cambridge University Press, 2011.
• Tomorad, Mladen. “Ancient Egyptian Funerary Practices from the First Millennium BC to the Arab Conquest of Egypt (c. 1069 BC–642 AD)”. The Heritage of Egypt 2/2 (2009): 12–28.
• Töpfer, Susanne. “The Instructions of the ‘Embalming Ritual’ in the Light of Archaeological Evidence.” Burial and Mortuary Practices in Late Period and Graeco-Roman Egypt: Proceedings of the International Conference Held at Museum of Fine Arts, Budapest, 17–19 July 2014, ed. K. A. Kóthay, 23–34. Budapest: Museum of Fine Arts, 2017.
• Vegia, Paula. “Studying Mummies and Human Remains: Some Current Developments and Issues.” Journal of the Washington Academy of Sciences 98/2 (2012): 1–21.
• Wilkinson, Richard H. The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. 2003: Thames & Hudson, 2003.
• The Editors of Encyclopaedia Britannica. “Mummy.” Encyclopaedia Britannica. 19 Eylül 2024. Erişim 14 Aralık 2025.
• Yıldız, S. – Korkmaz, V. “Mısır Mitolojisinde Tanrılardan Tıbba Yansıyanlar.” Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 12/3 (2022): 438–449. https://doi.org/10.31020/mutftd.1113921
• Zago, Silvia. Conceptualizing Life after Death: The Evolution of the Concept of Duat and Related Notions in Egyptian Funerary Literature. Doktora Tezi, University of Toronto, 2019.
• https://tspace.library.utoronto.ca/handle/1807/108236