Araştırma Makalesi

Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi

Cilt: 4 Sayı: 1 1 Şubat 2025
PDF İndir
EN TR

Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi

Öz

Son yıllarda tartışma konusu olan, moda endüstrisinin ilişkilendirildiği kaynakların tahribatı, çevre kirliliği, işçi hakları ihlalleri, beden, yaş, cinsiyet temelli ayrımcılık gibi sorunlar moda endüstrisi için sistematik değişim çağrısını kaçınılmaz kılmıştır. Bu çalışma, endüstrinin gerekli değişimi için toplumsal düzeyde farkındalık ve tüketici toplum yapısında dönüşüm yaratmada, sanatın rolünü tartışmayı amaçlamaktadır. Değişim için üzerinde durulması gereken sorunlara dair net bir görüş oluşturmak için çalışma, moda sisteminin tarihsel araştırması ile başlayarak, modanın hayat döngüsünün farklı evrelerinde karşılaşılabilecek sorunlar, literatür taramalarından elde edilen nitel veriler ve örnek olay incelemeleriyle tespit edilmiştir. Tespit edilen sorunlardan üretim ve tüketim artışı, çevre sorunu, beden ve kadın algısı ve endüstrinin emek kavramıyla ilişkisine odaklanılarak, bu konular üzerine başlıkta moda olan şeklinde nitelendirilen moda malzemeleri kullanılarak eleştiri geliştiren sanatsal üretimler yoruma dayalı görsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bu incelemede, moda endüstrisine ve tüketime hizmet eden malzemelerin endüstrinin ve tüketimin tekelinden çıkarılarak, sanat yoluyla kendi endüstrisini eleştirebilmesinin ve değiştirebilmesinin olanakları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda, incelenen sanatsal üretimlerin iletişim ve empati kurma, duyguları harekete geçirme, sorunlar üzerine düşündürme özelliklerinin endüstriye ilişkin sorunlara dikkat çekmekte, farkındalık yaratmakta ve moda endüstrisini değişime yönlendirebilecek toplumsal baskının oluşturulmasında rol oynayabileceği ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antoni, J. (2008). Bridle. Janine Antoni. http://www.janineantoni.net/bridle (30.04.2023).
  2. Arapoğlu, F. (2015). Çağdaş sanat ve siyaset: dünyayı değiştirme arzusu. Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 13(52), 128-140.
  3. Artworks for Change. (2015). Guerra de la paz. Artworks for Change. https://www.artworksforchange.org/portfolio/guerra-de-la-paz/ (30.04.2023).
  4. Babias, M. (2005). Politikanın sanat ortamındaki stratejik kullanımı üzerine. Gelişen dünyada sanat, kent ve siyaset, 9. Uluslararası İstanbul Bienali’nden metinler. İstanbul Kültür Sanat Vakfı.
  5. Balta, E. (2021). Cinsiyetçilik. Feminist Bellek. https://feministbellek.org/cinsiyetcilik/ (16.01.2024).
  6. Björnsdóttir, V. L. (2021). “I am allowed to buy their clothes, but I am not allowed to be seen in them” A qualitative interview study on how consumers view body representation in fashion media [Lisans Tezi, Faculty of Culture and Society, Malmö University].
  7. Brucculieri, J. (2018). How fast fashion brands get away with copying designers. HuffPost. https://www.huffpost.com/entry/fast-fashion-copycats_n_5b8967f9e4b0511db3d7def6 (20.09.2023).
  8. Bukszpan, D. (2010). Counterfeiting: Many risks and many victims. CNBC. https://www.cnbc.com/id/38229835 (21.04.2023).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Disiplinlerarası Sanat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2023

Kabul Tarihi

23 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yücelen, G. (2025). Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi. Bodrum Journal of Art and Design, 4(1), 1-24. https://doi.org/10.58850/bodrum.1311481
AMA
1.Yücelen G. Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi. Bodrum Journal of Art and Design. 2025;4(1):1-24. doi:10.58850/bodrum.1311481
Chicago
Yücelen, Gizem. 2025. “Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi”. Bodrum Journal of Art and Design 4 (1): 1-24. https://doi.org/10.58850/bodrum.1311481.
EndNote
Yücelen G (01 Şubat 2025) Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi. Bodrum Journal of Art and Design 4 1 1–24.
IEEE
[1]G. Yücelen, “Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi”, Bodrum Journal of Art and Design, c. 4, sy 1, ss. 1–24, Şub. 2025, doi: 10.58850/bodrum.1311481.
ISNAD
Yücelen, Gizem. “Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi”. Bodrum Journal of Art and Design 4/1 (01 Şubat 2025): 1-24. https://doi.org/10.58850/bodrum.1311481.
JAMA
1.Yücelen G. Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi. Bodrum Journal of Art and Design. 2025;4:1–24.
MLA
Yücelen, Gizem. “Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi”. Bodrum Journal of Art and Design, c. 4, sy 1, Şubat 2025, ss. 1-24, doi:10.58850/bodrum.1311481.
Vancouver
1.Gizem Yücelen. Modayı Moda Olanla Sorgulamak: Moda Endüstrisini Sorgulayan Sanat Yapıtlarının Analizi. Bodrum Journal of Art and Design. 01 Şubat 2025;4(1):1-24. doi:10.58850/bodrum.1311481