<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2687-2145</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.46413/boneyusbad.1645850</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Mental Health Nursing</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Ruh Sağlığı Hemşireliği</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Kronik Ruhsal Hastalığı Olan Bireylerde Kendini Sabote Etme Davranışının İlaç Uyumuna Etkisi</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>The Impact of Self-Handicapping Behaviors on Medication Adherence Among Individuals With Chronic Mental Disorders</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-8846-8203</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Çağlayan</surname>
                                    <given-names>İlkay</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Konya Şehir Hastanesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-0795-6174</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Ceylan</surname>
                                    <given-names>Burcu</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20260427">
                    <day>04</day>
                    <month>27</month>
                    <year>2026</year>
                </pub-date>
                                        <volume>8</volume>
                                        <issue>1</issue>
                                        <fpage>72</fpage>
                                        <lpage>81</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20250224">
                        <day>02</day>
                        <month>24</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20260228">
                        <day>02</day>
                        <month>28</month>
                        <year>2026</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2019, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2019</copyright-year>
                    <copyright-holder>Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Amaç: Bu çalışmada kronik ruhsal hastalığı olan bireylerde kendini sabote etme davranışının ilaç uyumuna etkisi ve bazı tanımlayıcı özelliklerle ilişkinin belirlenmesi amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bu çalışmanın örneklemini bir üniversitenin psikiyatri kliniğine başvuran 111 psikiyatrik tanılı hasta oluşturdu. Araştırma verileri Ekim-Kasım 2022 tarihleri arasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Kendini Sabote Etme Ölçeği ve Morisky Tedavi Uyumu Ölçeği ile toplandı. Bulgular: Hastaların Kendini Sabote Etme Ölçeği puan ortalaması 87.50 ± 12.16, Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği puan ortalaması 1.99 ± 1.30 olup, %47.8’sinin ilaç uyum düzeyi orta bulundu. Evli ve çalışan bireylerde kendini sabote etme puan ortalaması daha düşük bulunmuştur (z=-2.351, p=0.01; z=-3.424, p=0.001). Poliklinik kontrolüne düzensiz gelenlerde ve ilaçlarını düzensiz kullananlarda kendini sabote etme puanları, düzenli ilaç kullananlara göre daha yüksek saptanmıştır (z=-3.207, p=0.001; z=-2.509, p=0.012). Ayrıca, poliklinik kontrolüne düzensiz gelen ve ilaçlarını düzensiz kullanan bireylerde ilaç uyumu düzeyi daha düşük bulunmuştur (z=-4.259, p=0.001; z=-4.788, p=0.001). Kendini sabote etme değişkeni Morisky tedaviye uyum puanlarını %7.9 düzeyinde açıklamaktadır. Sonuç: Bu çalışma ile kronik ruhsal hastalığı olan bireylerde kendini sabote etme davranışlarının ilaç uyumlarını olumsuz etkilediği söylenebilir.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Aim: This study aimed to determine the effect of self-handicapping behavior on medication adherence and its relationship with certain descriptive characteristics in individuals with chronic mental disorders.Material and Method: The sample of this descriptive and correlational study consisted of 111 patients with psychiatric diagnoses admitted to the psychiatry clinic of a university. The data were collected between October and November 2022 using a Descriptive Information Form, Self-handicapping Scale and Morisky Treatment Compliance Scale. Results: The mean score of the Self-handicapping Scale was 87.50 ± 12.16, the mean score of the Morisky Treatment Compliance Scale was 1.99 ± 1.30, and 47.8% of the patients had moderate drug compliance. The mean self-sabotage score was lower among married and employed individuals (z = -2.351, p = 0.01; z = -3.424, p = 0.001). Self-sabotage scores were higher among those who attended outpatient follow-ups irregularly and those who used their medications irregularly compared to regular medication users (z = -3.207, p = 0.001; z = -2.509, p = 0.012). In addition, medication adherence was lower among individuals who attended outpatient follow-ups irregularly and used their medications irregularly (z = -4.259, p = 0.001; z = -4.788, p = 0.001). The self-handicapping variable explained the Morisky treatment adherence scores by 7.9%. Conclusion: With this study, it can be said that self-handicapping behaviors negatively affect drug compliance in individuals with chronic mental illness.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Kronik Ruhsal Hastalık</kwd>
                                                    <kwd>  Kendini Sabote Etme</kwd>
                                                    <kwd>  İlaç Uyumu</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Chronic Mental İllness</kwd>
                                                    <kwd>  Self-Handicapping</kwd>
                                                    <kwd>  Drug Compliance</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akın, A. (2012). Kendini sabotaj ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 37, 167–176.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atay, S. (2009). Narsistik kişilik envanteri’nin Türkçe’ye standardizasyonu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 181–196.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Avcil, C., Bulut, H., &amp; Hızlı Sayar, G. (2016). Psikiyatrik hastalıklar ve damgalama. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 175–202. doi.10.32739/uskudarsbd.2.2.4</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aylaz, R., &amp; Kılınç, G. (2017). The relationship between treatment adherence and social support in psychiatric patients in the east of Turkey. Archives of Psychiatric Nursing, 31(2), 157–163. doi.10.1016/j.apnu.2016.09.008</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bahar, G. (2013). İki uçlu bozukluk tanısı almış hastalarda Morisky uyum ölçeğinin Türkçe geçerlilik güvenirlik çalışması ve duygudurum düzenleyici kullanan hastaların kan düzeyi ölçümleri ile tedaviye uyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Baysan Arabacı, L., Büyükbayram, A., Aktaş, Y., &amp; Taşkın, N. (2018). Kronik ruhsal bozukluk tanısı alan hastaların bakım verenlerine verilen psikoeğitimin yaşadıkları güçlük ve psikososyal uyumlarına etkisi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 9(3), 175–185. doi.10.14744/phd.2018.88700</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Buchman-Wildbaum, T., Váradi, E., Schmelowszky, Á., Griffiths, M. D., Demetrovics, Z., &amp; Urbán, R. (2020). Targeting the problem of treatment non-adherence among mentally ill patients: The impact of loss, grief and stigma. Psychiatry Research, 290, 113140. doi./10.1016/j.psychres.2020.113140</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Buzlu, S., &amp; Şahin, G. (2018). Ciddi kronik ruh sağlığı bozukluklarına toplum ruh sağlığı hemşireliği yaklaşımı. Türkiye Klinikleri, 1, 62–67.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ceylan, B., Molu Günay, N., Yener Özcan, F., Özcan, A., &amp; Usta, A. (2021). Kronik psikiyatri hastalarına uygulanan atılganlık becerileri eğitiminin hastaların benlik saygısı ve içselleştirilmiş damgalama düzeylerine etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 24(2), 167–174. doi.10.17049/ataunihem.630219</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Chakrabarti, S. (2016). Treatment adherence in bipolar disorder: A patient-centred approach. World Journal of Psychiatry, 6(4), 399–409. doi.10.5498/wjp.v6.i4.399</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cryns, I. (2016). The borderline client, shame and somatic counter-transference. The Clinical Journal of the International Institute for Bioenergetic Analysis, 27(1), 111–156. doi./10.30820/0743-4804-2017-27-111</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Curto, M., Fazio, F., Ulivieri, M., Navari, S., Lionetto, L., &amp; Baldessarini, R. J. (2021). Improving adherence to pharmacological treatment for schizophrenia: A systematic assessment. Expert Opinion on Pharmacotherapy, 22(9), 1143–1155. doi.10.1080/14656566.2021.1882996</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çam, O., &amp; Yalçıner, N. (2018). Ruhsal hastalık ve iyileşme. Journal of Psychiatric Nursing, 9(1), 55–60. doi.10.14744/phd.2017.49469</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirkol, M. E., Tamam, L., Evlice, Y. E., &amp; Karaytuğ, M. O. (2015). Psikiyatri hastalarının tedaviye uyumu. Cukurova Medical Journal, 40(3), 555–568. https://doi.org/10.17826/cutf.04659</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dufort, A., &amp; Zipursky, R. B. (2019). Understanding and managing treatment adherence in schizophrenia. Clinical Schizophrenia &amp; Related Psychoses. doi.10.3371/CSRP.ADRZ.121218</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gray, R., Bressington, D., Ivanecka, A., Hardy, S., Jones, M., Schulz, M., … Chien, W. T. (2016). Is adherence therapy an effective adjunct treatment for patients with schizophrenia spectrum disorders? A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 16, 90. doi.10.1186/s12888-016-0801-1</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gültekin, A. (2018). Psikiyatri hastalarının manevi iyilik düzeyleri ile tedaviye uyumları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Jones, E. E., &amp; Rhodewalt, F. (1982). Self-handicapping scale. doi.10.1037/t09528-000</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (15. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karaytuğ, M. O., Tamam, L., Demirkol, M. E., &amp; Namlı, Z. (2022). Bipolar bozukluk tanılı hastalarda tedaviye uyum ve ilişkili faktörler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 31(1), 21–27.  doi.10.17827/aktd.1055451</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Meriç, M., &amp; Ergün, G. (2022). Şizofreni hastalarının ilaç tedavisine uyumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Nitel bir çalışma. Göbeklitepe International Journal of Health Sciences, 5(8), 98–104. doi.10.55433/gsbd.211</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Morisky, D. E., Green, L. W., &amp; Levine, D. M. (1986). Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence. Medical Care, 24(1), 67–74.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Muslu, S. (2010). Şizofrenide sosyal desteğin ve aile tutumunun hastanın tedaviye uyumu üzerindeki etkisinin araştırılması (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Önol, S., &amp; Dönmez, A. (2021). Kronik ruhsal bozukluğu olan bireylerde mesleki rehabilitasyon: Toplum ruh sağlığı hemşiresi neler yapabilir? EGEHFD, 37(1), 87–94.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özdin, S., Korkmaz, U., &amp; Çulhacı, E. (2021). Psikotik bozukluk tanılı hastaların taburculuk sonrası tedavi uyumları. Cukurova Medical Journal, 46(1), 201–207. doi.10.17826/cumj.791083</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Polat, H., &amp; Uğur, K. (2021). Adli psikiyatri hastalarının şiddet davranışlarının tedaviye uyum ve umut düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 24, 491–498. doi.10.5505/kpd.2021.84704</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Rhodewalt, F., Tragakis, M. W., &amp; Finnerty, J. (2006). Narcissism and self-handicapping: Linking self-aggrandizement to behavior. Journal of Research in Personality, 40(5), 573–597. doi./10.1016/j.jrp.2005.05.001</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sahranç, Ü. (2011). An investigation of the relationships between self-handicapping and depression, anxiety, and stress. International Online Journal of Educational Sciences, 3(2), 526–540.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sansone, R. A., McLean, J. S., &amp; Wiederman, M. W. (2008a). The relationship between medically self-sabotaging behaviors and borderline personality disorder among psychiatric inpatients. Primary Care Companion to the Journal of Clinical Psychiatry, 10(6), 448–452.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sansone, R. A., Wiederman, M. W., &amp; McLean, J. S. (2008b). The relationship between childhood trauma and medically self-sabotaging behaviors among psychiatric inpatients. International Journal of Psychiatry in Medicine, 38(4), 469–479. doi.10.2190/PM.38.4.F</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Smith, T. W., Snyder, C. R., &amp; Perkins, S. C. (1983). The self-serving function of hypochondriacal complaints: Physical symptoms as self-handicapping strategies. Journal of Personality and Social Psychology, 44(4), 787–797. doi.10.1037/0022-3514.44.4.787</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Snyder, C. R., Smith, T. W., Augelli, R. W., &amp; Ingram, R. E. (1985). On the self-serving function of social anxiety: Shyness as a self-handicapping strategy. Journal of Personality and Social Psychology, 48(4), 970–980. doi.10.1037/0022-3514.48.4.970</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tel, H., Doğan, S., Özkan, B., &amp; Çoban, S. (2010). Hasta yakınlarına göre kronik psikiyatrik bozukluğu olan hastaların tedaviye uyumu. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 1(1), 7–12.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Temeloğlu Şen, E., Sertel Berk, Ö., &amp; Sindel, D. (2019). İlaç uyumunu bildirim ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirlik çalışması. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 82(1), 52–61. doi.10.26650/iuitfd.413637</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Thertus, K. (2019). Psychiatric and psychological factors that impact treatment adherence and the therapeutic alliance with treating providers. Pain, 389–391. doi.10.1007/978-3-319-99124-5_86</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Üzar Özçetin, Y. S., &amp; Hiçdurmaz, D. (2016). Kendini sabote etme ve ruh sağlığı üzerine etkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(2), 145–156. doi.10.18863/pgy.13806</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Weary, G., &amp; Williams, J. P. (1990). Depressive self-presentation: Beyond self-handicapping. Journal of Personality and Social Psychology, 58(5), 892–898. doi.10.1037/0022-3514.58.5.892</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yılmaz, S. (2004). Psikiyatri hastalarında ilaç yan etkileri ve ilaç uyumu (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tezcan Yılmaz, G., Güriz, S. O., Kahiloğulları, A. K., Kokurcan, A., &amp; Örsel, S. (2020). Bipolar bozuklukta grup psikoeğitim uygulamasının etkinliği. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 9(2), 73–81.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yılmaz, E., &amp; Okanlı, A. (2015). The effect of internalized stigma on the adherence to treatment in patients with schizophrenia. Archives of Psychiatric Nursing, 29(5), 297–301. doi.10.1016/j.apnu.2015.05.006</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Zuckerman, M., &amp; Tsai, F. F. (2005). Costs of self-handicapping. Journal of Personality, 73(2), 411–442. doi.10.1111/j.1467-6494.2005.00314.x</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
