bozifder Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2458-9934 Yozgat Bozok Üniversitesi Hıristiyan Mezheplerinde Vahiy Anlayışı https://orcid.org/0000-0002-4360-8521 Karahan Harun Dündar Diyanet İşleri Başkanlığı Çankaya Müftülüğü 06 28 2018 13 13 287 308 04 19 2018 06 08 2018 Copyright © 2012, Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2012 Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

Hıristiyanlık, her ne kadar farklı gruplara ayrılmış olsa da ana akım Hıristiyanlık; Katoliklik,Ortodoksluk ve Protestanlık olmak üzere üç mezhebe ayrılmıştır. Hıristiyanlığıdeğerlendirirken mezheplerin dini algılama ve yorumlamalarına da dikkat etmekzorundayız. Bu bağlamda vahiy anlayışı da Hıristiyanlıkta en önemli doktrinlerdenbirisidir. Zira vahiy; kutsal kitap, inanç, ibadet ve dünyaya ait bakış açılarını da şekillendirentemel konuların başında gelmektedir. Bu makalede Katolik, Ortodoks veProtestan mezheplerindeki vahiy anlayışı ele alınmaya çalışılacaktır. AraştırmamızdaHıristiyan mezhepleri arasında vahiy anlayışı konusunda birtakım farklılıkların olduğudikkat çekmektedir. Özellikle İslam dünyasında Hıristiyanlık tek parçalı bir yapı gibialgılanmaktadır. Bu çalışmamızda vahiy bağlamında Hıristiyan mezhepleri arasındakiinanca dair birtakım farklılıklara dikkat çekilecektir. Böylelikle çalışmanın Hıristiyanlığındoğru anlaşılmasına da katkı sağlayacağı umulmaktadır.

 Katolik Ortodoks Protestan Vahiy Kutsal Kitap Alıcı, Mustafa, “Ortoks ve Protestan Kiliselerinde Dini Otorite”, Arka Kültür Sanat Ve Edebiyat Dergisi, Tuzla Belediyesi Kültür Ve Sanat Yayınları, İstanbul 2015. Aydın, Mahmut, “Hıristiyanlıkta Yasa Sorunu: Pavlus ve Musa Yasası”, Pavlus’u Düşünmek, Ed. Cengiz Batuk, Ankara Okulu Yay. Ankara 2006. Aydın, Mehmed “Hıristiyanlık (Kutsal Metinler ve Dini Literatür)”, T.D.V., İslam Ansiklopedisi, 1998 Backhaus, Kunt, “Vahiy Vesileleri”, İslamiyet-Hıristiyanlık Kavramları Sözlüğü, Ankara Üniversitesi Yayınevi, Ankara 2003. Besnard, Albert M, “Katolik Mezhebi (İsa Vasıtasıyla Kurtuluş)”, Din Fenomeni, Çev. Mehmet Aydın, Konya 1995. Besnard, Albert M, Olivier Clement, Roger Mehl, Hırıstiyan İlahiyatı, Çev. Mehmet Aydın, Konya(tarihsiz). Davis, Thomas J., John Calvin, Chelsea House Publishers, Philadelphia 2005. Ekümenik Patrik Hazretleri I. Bartholomeos, Sırla Yüz Yüze, İstos Yay. İstanbul 2016. Elias, J. H, “Authority”, New Dictionary of Theology, Ed. Sinclair B. Ferguson, David F. Wright, Leicester 1996. Eroğlu, Ahmet Hikmet, “Hıristiyanların Bölünme Sürecine Genel Bir Bakış”, A.Ü.İ.F.D., C.41, sayı 1, Ankara 2000. Halton, T. P., “Christianity and Hellenism”, New Catholic Encyclopedia, Washington 1981. Hick, J., Philosophy of Religion, London 1963. Hromadka, Joseph L., “Doğu Ortoksluğu”, Çev: Günay Tümer, A.Ü.İ.F.D., Ankara 1969. http://www.wikiyours.com/makale/dogu-ortodoks-kilisesi https://www.meryemana.net/kilise/tanrinin-oglu-insan-oldu Kuşcu, Emir, Mahmut Aydın, “Hıristiyanlıkta Vahiy Algısı”, Milel ve Nihal, 8 (1). Kutsal Kitap, Bible Society, Kitabı Mukaddes Şirketi, 2003. Lacoste, Jean Yves, “Revelation”, Encyclopedia of Christian Theology, Ed. Jean Yves Lacoste, London 2005. Lewis, Edwin, “Revelation”, Harper’s Bible Dictionary, Publisher HarperCollins, 1985. Luther, Marthin, Larger Catechism, Authentic Publischers, Westminster Uzun İlmihal. Mamytov, Abdimuhammet, Rus Ortodoks Kilisesi’nde Azizlik, Berikan Yay. Ankara 2013. McGrath, Alister, Christian Theology Reader, Blackwell Pub., Malden 2006. Mcneill, J. T., “Lutheranism, Luther”, A New Dictionaıy of Chıristian Theology, 343; J.H., Elias, “Authorit”, New Dictionary of Teology, Ed. Sinclair B. Ferguson, David F. Wright), Leicester 1996. Mehmed Aydın, “Hıristiyanlık (Mezhepler ve Tarikatlar)”, T.D.V., İslam Ansiklopedisi, 1998. Papa II. J. Paul, Akıl ve İman, Çev. İsmail Taşpınar, İstanbul 2001. Persaud, Wınston D., The Theology of the Cross and Marx’s Antropology, Peter Lang, New York. Pleacher, William, Readings in the History of Christian Theology, The Westnıinter Press, Philadelpbia 1988. Şahin, Süreyya, Fener Patrikhanesi ve Türkiye, İstanbul 1996. Tarakçı, Muhammed, “Hıristiyanlık’ta Vahiy Anlayışı”, U.Ü.İ.F.D, C. 12, sayı. 2, Bursa 2003. Vatican II, The Esential Texts, Introductions From Hıs Holiness Pope Benedict XVI and Carrol, James, Ed. Norman Tanner, S.J. Image, New York 2005. Voltaire, Felsefe Sözlüğü, Çev. Lütfü Ay, İstanbul 1995. Waardenburg, Jacques, “Protestanlık”, T.D.V., İslam Ansiklopedisi, 2007. Waardenburg, Jacques, “Teslis”, T.D.V., İslam Ansiklopedisi, 2011. Waida, Manubu, Encyclopedia of Religion, Ed. Mircea Eliade, London 1987. Weber, Alfred, Felsefe Tarihi, Çev. H. Vehbi Eralp, İstanbul 1949.