bozifder Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2458-9934 Yozgat Bozok Üniversitesi Müşriklerin Hz. Peygamber’e Karşı Takınmış Oldukları Tavırlar -Ebû Süfyân Örneği- https://orcid.org/0000-0002-8689-3991 Pırlanta İsmail BOZOK ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ 06 28 2018 13 13 75 102 05 25 2018 06 01 2018 Copyright © 2012, Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2012 Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

Hz. Peygamber 23 yıllık risâlet görevindebirçok zorluk ve engellemelerle karşılaşmıştır. Bu bağlamda onu en fazla meşguledenler şüphesiz Mekkeli müşrikler olmuştur. Onlar başlangıçta çok da önemvermedikleri bu yeni oluşumun giderek güçlendiğini ve alışageldikleri inanç veyaşantı şeklini tehdit ettiğini gördükleri zaman Hz. Peygamber ve Müslümanlaraen ağır işkence ve zulümler yapmaktan geri durmamışlardır. Önceleri alayetmeyle başlayan bu şiddetli muhalefet, giderek iftira ve sözlü sataşmaya,ardından fiilî müdahale ve işkenceye, daha sonra ambargoya ve nihayetinde desilahlı mücadeleye dönüşmüştür. Müşriklerin birçok sebebe matuf olarakgeliştirdikleri bu aşırı muhalefet hareketlerinde önemli Müşrik liderlerindenbirisi olan Ebû Süfyân’ın ortaya koymuş olduğu tavır genelde diğerleriyle benzerkarakterler arz etse de özelde birtakım farklı hususiyetler göstermektedir.İşte biz bu çalışmamızda Ebû Süfyân’ın risâlet görevinde Hz. Peygamber’e karşısergilemiş olduğu tutum ve davranışları ve bunların altında yatan nedenleriortaya koymayı çalışacağız.

 Mekke müşrikleri Ebû Süfyân Hz. Peygamber Altuntaş, Mehmet, “Kur’an’da Peygamberlere Gönderilen ‘Suhuflar/Kitaplar’ Üzerine Bir Değerlendirme”, Turkish Studies, Volume 11/12 Summer 2016, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9913, p. 12-13. Altuntaş, Mehmet,“Tevrat ve Kur'an'a Göre Yahudilerin Dünyaya Bakışı”, Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2013, cilt 3, sayı 3, s. 98-100. Apak, Adem, Ana Hatlarıyla İslâm Tarihi I (Hz. Peygamber Dönemi), Ensar Yay., İstanbul 2013 Apak, Adem, Ana Hatlarıyla İslâm Tarihi II (Hulefâ-i Râşidîn Dönemi), Ensar Yay., İstanbul 2013 Aycan, İrfan, “Ebû Süfyân”, DİA, X, s. 230. Azimli, Mehmet, Siyeri Farklı Okumak, Ankara 2015. Belazurî, Ensâbu’l-Eşrâf, I, Dımaşk 1997. Belazurî, Fütûhu'l-Buldân, trc. Mustafa Fayda, Ankara 1987. Çağatay, Neşet, İslam’dan Önce Arap Tarihi ve Cahiliyye Çağı, Ankara 1957. Demircan, Adnan, “Utbe b. Rebîa”, DİA, XLII, s. 235-236. Ebû’l-Abbas Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed el- Kastallanî, İrşâdü’s-Sârî li-Şerhi Sahîhi’l-Buharî, II, Bulak Matbaası, Mısır 1887. F. Buhl, ''Ebû Süfyân'', İA, IV, s. 50. Fayda, Mustafa, “Velîd b. Muğîre”, DİA, XLIII, s. 33-34. İbn Abdilber, ed-Dürer fî İhtisâri’l-Meğâzî ve’s-Siyer, thk. Şevki Dayf, Kahire 1966. İbn Abdilber, el-İstiâb fî Esmâi’l-Ashâb, II, Beyrut 1940. İbn Habîb, Kitâbü’l-Muhabber, thk. Eliza Lichten-Stadter, Haydarâbâd 1942. İbn Hacer, el-isâbe fî Temyîzi's-Sahâbe, thk., Muhammed el-Bicevî, III, Beyrut 1992. İbn Hacer, Tehzîbü't-Tehzîb, thk. Mustafa Abdulkadir Atâ, IV, Beyrut 1994. İbn Hişâm, es-Sîretü’n-Nebeviyye, thk. Mustafa es-Sakkâ, I, Kahire 1955. İbn İshak, es-Sîre, thk. Muhammed Hamidullah, Konya 1981. İbn Kesîr, el-Bidâye ve’n-Nihâye, III, Beyrut 2005. İbn Sa‘d, et-Tabakâtü’l-Kübrâ, I, Beyrut 1985. İbnül Esîr, Usdü'l-Gâbe fî Ma'rifeti's-Sahâbe, Beyrut 1989. İbnül Esîr, el-Kamil fi’t-Târîh, I-XII, Beyrut 1965 Kallek, Cengiz, “Ukıyye”, DİA, XLII, s. 67-70. Kılıç, Ünal, “Ebû Süfyân b. Harb’in Hayatı”, Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, sa. 2, yıl. 1998, s. 461-484. Mecdüddîn İbnü’l-Esîr, en-Nihâye, IV, Beyrut trz. Mesudî, Mürûcu’z-Zeheb, I-II, Beyrut 1997. el-Mizzî, Tehzîbu’l-Kemâl fî Esmâi’r-ricâl, thk. Beşşar Avvad, XIII, Beyrut 1992. Muhammed Hamidullah, İslâm Peygamberi, trc., Salih Tuğ, I, İstanbul 1990. es-Safedî, Kitâbu’l-Vâfî bi’l- Vefayât, XVI, Stuttgart 1991. Sarıçam, İbrahim, Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı, Ankara 2004. Taberî, Târîhu’l-Ümem ve’l-Mülûk, thk. Muhammed Ebû’l-Fadl İbrahim, II, Beyrut trz. Vâkıdî, Kitâbü’l-Meğâzî, thk. Marsden Jones, I-III, Beyrut 1966. Yakubî, Tarih, I-II, Beyrut 1960. ez-Zehebî, Siyeru A'lâmi'n-Nübelâ, thk. Şuayb Arnavut, II, Beyrut 1994.