Review

Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme

Volume: 3 Number: 3 September 1, 2025
EN TR

Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme

Abstract

Jinekolojik kanserler, kadının üreme sisteminden kaynaklanan malign patolojilerdir. Jinekolojik kanser tanısının artmasına ve kanser bakım ile tedavi süreçlerinin olumsuz ilerlemesine doğrudan veya dolaylı olarak neden olan önemli faktörlerden biri küresel iklim değişiklikleridir. Literatür incelendiğinde; ortamdaki hava kirliliği ile over ve serviks kanserleri dahil olmak üzere jinekolojik kanserler arasındaki kesin ilişkiyi gösteren önemli kanıtlar saptandı. Bu bağlamda, derlemede küresel iklim değişikliğinin jinekolojik kanserler üzerine etkisini mevcut literatür kapsamında incelemek amaçlandı. Literatürde yapılan çalışmalar incelendiğinde, genel olarak, küresel iklim değişikliği ile jinekolojik kanserler arasında ilişki olduğu ifade edilmektedir. Küresel iklim değişikliği ile birlikte daha fazla hava kirliliği, artan sıcaklık, sel baskınları gibi maruziyet yaşanan faktörlerin jinekolojik kanser görülme sıklığını ve jinekolojik kanser semptomlarının şiddetini arttırmaktadır. Bu ilişkinin gücü, yaşanan değişikliğinin yoğunluğunun yüksek seviyede olması ve tanı öncesinde daha uzun maruz kalma süresiyle birlikte arttığı görülmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, kadın sağlığı ve hastalıkları hemşirelerinin küresel iklim değişikliği değişkenlerini değerlendirmeleri ve sorgulamaları, jinekolojik kanser farkındalık eğitimlerinde küresel iklim değişikliklerinin etkilerine ve yönetimine dair içerikler oluşturması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Alahmad, B., Shakarchi, A. F., Khraishah, H., Alseaidan, M., Gasana, J., Al-Hemoud, A., ... & Fox, M. A. (2020). Extreme temperatures and mortality in Kuwait: who is vulnerable?. Science of The Total Environment, 732, 139289. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.139289
  2. Bandyopadhayaya, S., Bundel, R., Tyagi, S., Pandey, A., & Mandal, C. C. (2020). Can the aging influence cold environment mediated cancer risk in the USA female population?. Journal of Thermal Biology, 92, 102676. https://doi.org/10.1016/j.jtherbio.2020.102676
  3. Bray, F., Laversanne, M., Sung, H., Ferlay, J., Siegel, R. L., Soerjomataram, I., & Jemal, A. (2024). Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 74(3), 229-263. https://doi.org/10.3322/caac.21834
  4. Bryan, E., Alvi, M., Huyer, S., & Ringler, C. (2024). Addressing gender inequalities and strengthening women's agency to create more climate-resilient and sustainable food systems. Global Food Security, 40, 100731. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2023.100731
  5. Butsch, C., Beckers, L. M., Nilson, E., Frassl, M., Brennholt, N., Kwiatkowski, R., & Söder, M. (2023). Health impacts of extreme weather events–Cascading risks in a changing climate. Journal of Health Monitoring, 8(Suppl 4), 33.-56 https://doi.org/10.25646/11652
  6. Calapre, L., Gray, E. S., & Ziman, M. (2013). Heat stress: a risk factor for skin carcinogenesis. Cancer Letters, 337(1), 35-40. https://doi.org/10.1016/j.canlet.2013.05.039
  7. Casey, G., Shayegh, S., Moreno-Cruz, J., Bunzl, M., Galor, O., & Caldeira, K. (2019). The impact of climate change on fertility. Environmental Research Letters, 14(5), 054007. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ab0843
  8. Chidakwa, P., Mabhena, C., Mucherera, B., Chikuni, J., & Mudavanhu, C. (2020). Women’s vulnerability to climate change: gender-skewed implications on agro-based livelihoods in rural Zvishavane, Zimbabwe. Indian Journal of Gender Studies, 27(2), 259-281. https://doi.org/10.1177/0971521520910969

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Obstetrics and Gynocology Nursing

Journal Section

Review

Publication Date

September 1, 2025

Submission Date

June 25, 2024

Acceptance Date

December 18, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 3 Number: 3

APA
Küçükkaya, B., & Temiz, M. (2025). Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, 3(3), 277-289. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1505089
AMA
1.Küçükkaya B, Temiz M. Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme. BSEU-FHSJ. 2025;3(3):277-289. doi:10.61535/bseusbfd.1505089
Chicago
Küçükkaya, Burcu, and Mehtap Temiz. 2025. “Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 3 (3): 277-89. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1505089.
EndNote
Küçükkaya B, Temiz M (September 1, 2025) Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 3 3 277–289.
IEEE
[1]B. Küçükkaya and M. Temiz, “Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme”, BSEU-FHSJ, vol. 3, no. 3, pp. 277–289, Sept. 2025, doi: 10.61535/bseusbfd.1505089.
ISNAD
Küçükkaya, Burcu - Temiz, Mehtap. “Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 3/3 (September 1, 2025): 277-289. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1505089.
JAMA
1.Küçükkaya B, Temiz M. Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme. BSEU-FHSJ. 2025;3:277–289.
MLA
Küçükkaya, Burcu, and Mehtap Temiz. “Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 3, no. 3, Sept. 2025, pp. 277-89, doi:10.61535/bseusbfd.1505089.
Vancouver
1.Burcu Küçükkaya, Mehtap Temiz. Küresel İklim Değişikliğinin Jinekolojik Kanserler Üzerine Etkisi: Derleme. BSEU-FHSJ. 2025 Sep. 1;3(3):277-89. doi:10.61535/bseusbfd.1505089

Qualified studies in the following fields can be published in the BSEU-FHSJ;

Health management, nursing, social work, midwifery, child development, occupational therapy, orthotics and prosthesis,
speech and language therapy, audiology, physiotherapy and rehabilitation, nutrition and dietetics, other multidisciplinary studies.

CC BY-NC 4.0

88x31.png

     10754_b04b_ing.png