busbid Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2536-4588 Başkent Üniversitesi Clinical Nutrition Eating Behaviours Klinik Beslenme Yeme Davranışları An Overview of the Relationship Between Diabetes and Eating Disorders Diyabet ve Yeme Bozuklukları İlişkisine Genel Bakış https://orcid.org/0000-0001-5761-3949 Aslan Kardelen BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ https://orcid.org/0000-0001-5012-5838 Kızıltan Gül BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 04 30 2026 11 1 54 67 02 13 2024 04 06 2026 Copyright © 2016, Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2016 Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi

Diyabet günümüzde artış gösteren önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Diyabetli bireyler diyabet tedavisi veya farklı nedenlerden dolayı yeme bozuklukları geliştirme riski altındadırlar. Bundan dolayı farklı çalışmalarda diyabetli bireylerde bozulmuş yeme davranışı ve yeme bozuklukları patolojisi, prevelansı, komplikasyonları ve tedavi yaklaşımları araştırılmıştır. Tip 1 diyabet ve Tip 2 diyabette farklı hastalık süreçlerinden dolayı farklı yeme bozuklukları gelişebilmektedir. Genel olarak Tip 1 diyabet diabulimia, anoreksiya nervoza, bulimia nervoza ve tıkanırcasına yeme bozukluğu ile ilişkilendirilirken, Tip 2 diyabet tıkanırcasına yeme bozukluğu ve gece yeme sendromu ile daha fazla ilişkilendirilmiştir. Örneklem büyüklüğü, cinsiyet, yaş gibi birçok faktörden dolayı Tip 1 ve Tip 2 diyabette farklı prevelans oranları hesaplanmıştır. Bu hastalarda genel olarak yüksek Hemoglobin A1C (HbA1C) seviyesi, artmış diyabetik ketoasidoz ve mikrovasküler komplikasyonlar ve ideal olmayan Beden Kütle İndeksi (BKİ) düzeyleri olduğu saptanmıştır. Önlem alınmazsa veya tedavi edilmezse bu bozulmuş parametreler hastalarda diyabet yönetiminin zorlaşmasına, hayat kalitesinin azalmasına ve ileri süreçlerde daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Bu nedenle diyabetli bireylerde yeme bozukluklarını tespit etmeye yönelik tarama araçları geliştirilmeli, hastalara belirli periyotlarda tarama yapılmalı ve BKİ, HbA1C, yeme davranışı vb. parametreler yakından takip edilmelidir. Diyabetli bireylerde yeme bozukluklarının erken teşhis ve tedavisinin yapılması için diyabet ve yeme bozuklukları ekibini işbirliğini kapsayan multidisipliner bir çalışma gerekmektedir.

 Diyabet yeme bozukluğu bozulmuş yeme davranışı tıbbi beslenme tedavisi Altınok, Y. A., Özgür, S., Meseri, R., Özen, S., Darcan, Ş. ve Gökşen, D. (2017). Reliability and validity of the Diabetes Eating Problem Survey in Turkish children and adolescents with Type 1 Diabetes Mellitus. Journal of Clinical Research in Pediatric Endocrinology, 9(4), 323. Araia, E., Hendrieckx, C., Skinner, T., Pouwer, F., Speight, J. ve King, R. M. (2017). Gender differences in disordered eating behaviors and body dissatisfaction among adolescents with type 1 diabetes: Results from Diabetes MILES Youth—Australia. International Journal of Eating Disorders, 50(10), 1183-1193. Balasundaram, P. ve Santhanam, P. (2022). Eating Disorders. In StatPearls. StatPearls Publishing. Canan, F., Güngör, A., Önder, E., Celbek, G., Aydın, Y. ve Alcelik, A. (2011). The association of binge eating disorder with glycemic control in patients with type 2 diabetes [Tip 2 Diabetes Mellitus hastalarında tıkınırcasına yeme bozukluğu ve glisemik kontrol arasındaki ilişki]. Turkish Journal of Endocrinology and Metabolism. 26-28. Candler, T., Murphy, R., Pigott, A. ve Gregory, J. W. (2018). Fifteen-minute consultation: Diabulimia and disordered eating in childhood diabetes. Archives of Disease in Childhood: Education and Practice Edition, 103(3), 118-123.