buyded Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi 2147-5679 Bingöl Üniversitesi Modern Zaza Hikâyeciliğinin Tarihsel Serüveni Aydoğdu Yusuf 02 16 2015 1 1 55 66 02 16 2015 Copyright © 2015, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi 2015 Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi

Bu çalışmadaki temel amacımız, yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olanZazacanın, harcanan çok özel gayretlerle nasıl güçlü bir edebiyat dili oluşturduğunugösterme çabasıdır. Çalışmamızın temel noktasını Zaza hikâyeciliğinintarihsel serüveni oluşturmaktadır. Zazaca’nın modern anlamda ilk hikâye örnekleri1970’li yılların sonunda verilmeye başlanmıştır. Malmîsanij tarafından1979’da Tirej dergisinin ikinci sayısında kaleme alınan Engiştê Kejê (Keje’ninParmakları) adlı hikâye modern anlamda ilk Zazaca hikâye kabul edilmektedir.Bu eserin yazıldığı tarihten sonra, Türkiye’de 1980 İhtilali’nin etkisiyle oluşançeşitli baskılar Kürtçenin ve dolayısıyla Zazacanın gelişimini engellemiştir. Busebeple Zazaca yayınlanmış ilk hikâye kitabına ancak 2000’lerin başlarındarastlamaktayız. Türkiye’deki demokratikleşme süreci ile birlikte Zazaca yazılmışeser sayısında ve Zaza hikâyeciliği alanında da bir canlanma yaşandığınısöylemek mümkündür.

 Zazaca Sanat Edebiyat Hikâye Dergicilik Aldatmaz, Neşide Guntaş, Kirmanckî de Hîkayeya Moderne, Şewçıla Dergisi, Sayı: 11, Sayfa: 16-17 Aktaş/Gündüz, Şerif/Osman, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Akçağ Yayınları 2013. Canşad, Murad, Xafilbela, Vate Yayınları, İstanbul 2008. Canşad, Murad, Hesê Mişî, Vate Yayınları, Diyarbakır 2013. Çelik, Abdullah, Hîkayeya Bedrîye Topaç Bero Sûr De Tenayîye, Alegorî û Metaforî, Wêje û Rexne Dergisi, Sayı:1 Subat 2014, S:73-74. Çem, Munzur, Hewne Newruz, Vate Yayınları, İstanbul 2005. Çetişli, İsmail (2008), Edebiyat Sanatı ve Bilimi, Akçağ Yayınları, S:101 Ersöz, Ömer Faruk, Berenge, Roşna Yayınları 2013. Espar, J. İhsan, Beyi Se Bena?, Vate Yayınları, Îstanbul 2004. II. Uluslararası Zaza Tarihi ve Kültürü Sempozyumu, Bingöl Üniversitesi Yayınları, 04-06 Mayıs 2012. Gündüz, Deniz, Hîkayeyê Koyê Bîngolî, Vate Yayınları, İstanbul 2004. Kaplan, Mehmet, Hikâye Tahlilleri, Dergâh Yayınları, 2008. Karakaş, Huseyin, Omid Esto, Vate Yayınları, İstanbul 2006. Lezgin, Roşan, Halîn, Komale Matbaası, İstanbul 2006. Lezgin, Roşan, Ez Gule ra Hes Kena, Vate Yayınları, İstanbul 2007. Lezgin, Roşan, Hece Öykü-Çağdaş Kürt Öykücülüğü I, Sayı:42, Aralık-Ocak 2011, S:67 Lezgin, Roşan, Edebîyatê ma de eserêko muhîm: Xafilbela, www.zazaki.net. 06. 08.2009 Lezgin, Roşan, Binê Dara Valêre de, Roşna Yayınları, Diyarbakır 2012. Lezgin, Roşan, Tarîyîya Adirî de , Roşna Yayınları, Diyarbakır 2012. Lezgin, Roşan, Nuştoxê Koyê Bîngolî: Deniz Gunduz, www. Zazaki.net, 22.08.2014 Morsumbul, Hudaî, “Omid Esto’yê Huseyîn Karakaş Sero”, Şewçila Dergisi, Sayı: Yaz 2011 S:67-68 Topaç Bedrîye, Bero Sûr, Roşna Yayınları, Diyarbakır 2012.