Marlowe’un Doktor Faustus’unda Dinden Dönme ve Arzunun Fenomenolojisi

Abstract

Bu makale, Faustus’un kutsal dil kullanımının hem teolojik determinizme hem de kurtuluş anlatısına karşı varoluşsal meydan okumasının bir tezahürü olarak yorumlanabileceğini ileri sürmektedir. Faustus’un eseri iki zıt figürün, yani İsa’nın teslimiyeti ve zıddı olarak da kendi elleriyle lanetini hazırlayan bir diğerinin yan yana getirilmesiyle karakterize edilmektedir. Bu çerçevede Faustus, Hıristiyanlığın eskatolojik vaadini etkili bir şekilde çökerme niyetinde, sözde teolojik bir zamansallık inşa eder. Makalede, Faustus’un seçici ve çarpıtılmış kutsal metin kullanımının lütfun kasıtlı bir reddini nasıl oluşturduğunu keşfetmek için Yuhanna 19:30’un tefsire dayalı yorumlarından yararlanılmıştır. Çalışmada, Faustus’un yörüngesini hem doktrinel hem de fenomenolojik çerçevelere oturtulmuş, karakterin umutsuzluğa düşüşü, Gerard H. Cox’un Kutsal Ruh’a karşı günah teolojik modeli (1973) ve Edward W. Snow’un ontolojik öznellik ve eksiklik açıklaması (1977) üzerinden incelenmiştir. Bu itibarla, Faustus sadece entelektüel ve ruhani bir kibir figürü olmakla birlikte, metafizik kesinliğin çöküşü ile failliğin yerine getirilmemiş vaadi arasında kalmış, erken modern sekülerliğin trajik bir düğümü olarak da ortaya çıkar. Mevcut çalışma, Doktor Faustus’ta kurtuluşun geri alınmasının özgür iradenin sınırlarını, umutsuzluğun estetiğini ve ilahi düzen ile insan arzusu arasındaki çözülmemiş gerilimi nasıl ortaya çıkardığını izleyerek teoloji, Rönesans tragedyası ve fenomenoloji alanlarındaki çağdaş tartışmalara katkıda bulunmaktadır.

Keywords

• Marlowe
• Doktor Faustus
• kurtuluş
• lanetlenme
• özgür irade
• fenomenoloji
• arzu

Apostasy and Phenomenology of Desire in Marlowe’s Doctor Faustus

Abstract

The present article posits that the employment of sacred language by Faustus can be interpreted as a manifestation of his existential defiance of both theological determinism and the narrative of salvation. Faustus’s work is characterised by a juxtaposition of two contrasting figures: Christ’s sacrificial submission and the self-authored descent into damnation. Within this framework, Faustus constructs a pseudo-theological temporality that effectively collapses the eschatological promise of Christianity. The present study draws on exegetical interpretations of John 19:30 to explore how Faustus’ selective and distorted use of scripture constitutes a wilful rejection of grace. The study goes on to situate Faustus’ trajectory within both doctrinal and phenomenological frameworks, examining his descent into despair through Gerard H. Cox’s theological model of sin against the Holy Ghost (1973) and Edward W. Snow’s ontological account of subjectivity and lack (1977). In this way, Faustus emerges not only as a figure of intellectual and spiritual hubris but also as a tragic cipher of early modern secularity, suspended between the collapse of metaphysical certainty and the unfulfilled promise of agency. The analysis contributes to contemporary debates in theology, Renaissance tragedy and phenomenology by tracing how the undoing of salvation in Doctor Faustus reveals the limits of free will, the aesthetics of despair, and the unresolved tension between divine order and human desire.

Keywords

• Doctor Faustus
• salvation
• damnation
• free will
• phenomenology
• desire
• Marlowe

References

1. Cox, G. H. (1973). Marlowe’s Doctor Faustus and “Sin against the Holy Ghost.” Huntington Library Quarterly, 36(2), 119-137. https://doi.org/10.2307/3817245
2. Greenblatt, S. (1980). Renaissance self-fashioning: From More to Shakespeare. University of Chicago Press.
3. Hylen, S. E. (2015). John 19:30—It is finished: A rhetorical and theological reading. Biblical Interpretation, 23(4-5), 599-612. https://www.jstor.org/stable/43900901
4. Konradt, M. (2014). Jesus’ death as the fulfilment of Scripture in the Gospel of John. Ephemerides Theologicae Lovanienses, 90(4), 737-760. https://poj.peeters-leuven.be/content.php?id=3183419
5. Kuwornu-Adjaottor, J. E. T. (2019). The meaning and significance of Tetelestai in John 19:30 [Unpublished manuscript]. https://www.researchgate.net/publication/337415360
6. Marlowe, C. (2003). The complete plays (F. Romany & R. Lindsey, Eds.). Penguin.
7. Snow, E. A. (1977). Marlowe’s Doctor Faustus and the ends of desire. In A. Kernan (Ed.) Two Renaissance mythmakers: Christopher Marlowe and Ben Jonson. Johns Hopkins University Press.